दुष् ा ळाच् ा झळा शिक्षणालाही

दुष् ा ळाच् ा झळा शिक्षणालाही IN IN पुण् ा त शिकणाऱ् ा व व द् ा र्थ्यां समोर आर थं क संकट! व व द् ाथ थी हवाल द्द ल या र आण ण मल या आ णथि्च क मदत पैसे कुठून आणण अत् ं त णब कट झ या ली म यात् , ् ं द या दरवर् थी च्या तुलनेत शेतीतून णन म मे च घरी पैसे मागण् ा चीही ह ह ं मत होत नाही पुणे : उच्चशिक्षणाची स व प ने उरा ि ी कशी करण या र, ह या मोठ या प्र श न आहे. आहे. ् या पर र स्थितीच या उत प न्न णम ळ या ले आहे. त्यामुळे घरची आ णथि्च क म या झे क् या सेस पू ण्च बाळगून ग् ा मीण भागातून पुण् ा सारख् ा अनघा कुलक ण णी, णव द्या णथि्च नी, थि ेट पर र ण या म आत या पर र स्थिती अत् ं त कठीण झ या ली आहे. पुण्यात झ या ले असून सध्या मी रात े णाऱ् ा द् ा र ्ा ां साठी ि्ह ् शव उ ् मया ननगर, न या ं देड आमच्या णश क्ष ण या वर होत णश क्ष ण घेत असत या न या पैश या ंची मोठी अडचण तः अभ्यास करत ् व शिक्षणाचा प्र वास श िवसें श िवस आहे. त्यातच परी क्ष या पुढे ज या णवते. म णह न्याच या ख च ्च संपल या की आत या आहे. गेल्या वर् थी घरची आर थं क झळ आम् ा लाही... आव ्ह ा नात म क बनत आ ्ह े . घरची आ श ् थि क ढकलल्या ज या त आहेत. घरच् यां कडे पैसे कसे म या ग या् चे, अस या प्र श न पर र स्थिती थि ोडीफ या र ठीक मी बी.एम.सी.सी. पर र स स् ती बेताची, त् ा त ि ेतीवर अवलंबून पेपरफुटीच्या घटन या ंमुळे परी क्षयां चे वेळ या प त् क पडतो. घरची पर र स्थिती म या हीत असल्याने होती; म यात् ् ं द या प या ऊस मह याणव द्याल ् या त असलेल् ा कुटुंबांना ु ष का ळाचा फटका. ि बदलत आहे. त्यामुळे अभ्यास या चे णन् ोजन पैश या ं ची म या गणी करत या न या ही संकोच व या टतो. पुरेस या न झ या ल्याने शेतीचे मोठे नुकस या न झ या ले एम.कॉम.च्या प्र थि म पावसाअभावी कांचे उत पाि न घटल् ा ने शप कोलमडत असून म या न णस क त या णही व या ढल या आरती वाळके, द्या णथि्च नी, व या शीम णव आहे. म या झे वडील भुईमुग या च्या शेंग या कून णव व र्या्च त णश कत आहे. ि ेतकऱ् ां च् ा उत प न् ा वर पर र णाम झाला आहे. एकीकडे घरची आ णथि्च क पर र स्थिती म या झ्या पुण्यातील णश क्षण या च या ख च ्च भ या गवत या त. आमची द् विधा मनःस्थिती म या झे मूळ ग या व र या जुर या आ ्ह े . त् ा ची ् े ट झळ आता त् ां च् ा कठीण आण ण दुसरीकडे परी क्षयां ब या बतची ् ं द या प या वस या अभ या वी भुईमुग या चे उत पया दन आमची ् व तःची असून ते णव द भया्च तील मुलांच् ा शिक्षणाला बसत आ ्ह े . अ णनसशच तत या , अश या दुहेरी संकट या च या स या मन या अपे क्षे प्र म या णे झ या ले न या ही. त्यामुळे णव क् ी स या ठी शेती न या ही. म या झ्या चंद्रपूर णजल ह्यात आहे. आमच्या भ या ग या त पुण्यात र या हण्याच या , जेवण या च या आण ण आम हया ल या कर या व या ल या गत आहे. म या ल कमी असून त्यातून णम ळण या रे उत प न्नही म या म या कडे शेती आहे. प्र या मुख्याने क या पस या चे पीक घेतले ज या ते. अभ्यास या च या ख च ्च भ या गवत या न या द्यार ् या ां ची णव सुजाता ि ु धारे, णव द्या णथि्च नी, णह ंगोली घटले आहे. प्र संगी शेंगद या ण्याच या ग या ड या ही म या झी आई पुण्यातील म यात् , ् ं द या दुष कया ळ या मुळे क या पस या चे उत पया दन मोठी कसरत होत आहे. म णह न्याच या ख च ्च बंद ठेव या व या ल या गत आहे. अश या पर र स्थितीत णश व या जीनगर, मॉडेल मोठ्या प्र म या ण या त घटले आहे. णव द भ्च कुठल् ा तोंडाने घरी पैसे मागणार? संपल या की घरून पैसे कसे म या ग या् चे, ह या प्र श न घरच् यां कडे पैसे म या गण्याचीही णह ंमत होत कॉलनी पर र सर या त आण ण मर या ठव या ड्यातील अनेक भ या ग या ंमध् े म या गील त् यां न या सत या वत आहे. क या ही णव द् यार ् या ां न या तर न या ही. केअरटेकर म ह णून क या म करते. आईकडून अशीच णब कट पर र स्थिती आहे. शेतीच्या व र््च भर या प या सून मी पुण्यात घरची पर र स्थिती म या हीत असल्याने पैश या ंची र र ते ि सू ्थि वं ि ी, णव द् या थि थी, न या ंदेड क ि ी पैश या ंची व ् व ् थिया झ या ली न या ही, तर म या म या उत पन्नया वर अवलंबून असलेल्या कुटुंब या ंन या र या हून सं ् ुक्त अभ्यास म या गणी करण्याचीही णह ं मत होत न या ही. आमच् ा शिक्षणावर थेट पर र णाम मल या आ णथि्च क मदत करत या त. आत या प ्ां तच्या ् या पर र स्थितीच या मोठ या आ णथि्च क फटक या (कम बया ईन ् ट डी) करत एकीकडे णश क्षण पू ण्च करून अ ण िक या री आमच्या भ या ग या त प्र या मुख्याने सो ् या बीनचे म या झ्या णश क्ष ण या च या बहुत या ंश ख च ्च म या म या ंनीच बसत आहे. त्याच या पर र ण या म स या ह णज कच आहे. म या झे वडील शेती होण्याची ् व प ने , तर दुसरीकडे कुटुंब या ची णब कट पीक घेतले ज या ते. म यात् , ् ं द या दुष कया ळ या मुळे केल या आहे. म यात् , ् ं द या दुष कया ळ या मुळे म या म या ं च्या आमच्यास या रख्या णश क्षण या स या ठी शहर या त करत या त आण ण शेतीतून आ णथि्च क पर र स्थिती आण ण परी क्ष यां ब या बतची सो ् या बीनचे पीकही पू ण्च पणे व या्या गेले आहे. शेतीतून क या हीच उत प न्न णम ळ या लेले न या ही. आलेल्या णव द्यार ् या ां वरही होत आहे. णम ळण या ऱ्या उत पन्नया तूनच म या झ्या णश क्ष ण या च या अ णनसशच तत या , अश या दुहेरी क या त् ी त हे द्या थि थी णव त्यामुळे आमच्या कुटुंब या ची आ णथि्च क पर र स्थिती शेतीतूनच उत णम प न्न ळ या ले न या ही, तर म या म या तरी सा श्ह ल गज्जलवार, णव द्या थि थी तसेच र या हण्याच या संपू ण्च ख च ्च भ या गवल या ज या तो. स या पडले आहेत.