६ मुलाखत : शब् ां कन :

६ पु िये , मंगळवार, ३ त ये ९ ्न ोव ह ें ्ब र २०२६ IN राज् ा त नुकत् ा च ब् िधानपर र षदेच् ा तीन पद ि ीधर आणि दोन श श क्षक न नि ड ि का संपन्न झाल् ु ा . यात पद ि ीधरच् ा तीनही ि ागा या महा ब् िकास आघाडीने तर श श क्ष क मतदारसंघाच् ा दोन ि ागा या महायुतीने जिंकल् ा . अत् ं त अटीतटीच् ा झालेल् ा या न नि ड ि कीत को ु ि ते फॅक्टर महा ब् िकास आघाडीच् ा पथ् ाि र पडले, आणि महायुतीचं नेमकं काय चुकलं? याच ब् िषया ि र 'टॉप न्यू ि इन मराठी'चे सल् ा गार संपादक अरु ि मेहे त्रे यांनी ज् े ष्ठ पत्रकार जितेंद्र अष् कर आणि ब् रि े ि मोहन पाटील यांची घेतलेली ही ब् िशेष मुलाखत... प्रश्न : पदवीधर आणि ण िक्षक ण्न वड ि ु कांमध्ये णह आता भाजपने का ् केल ां् तर एक तस ां ब ां धा ां चे नेटव क ्क ला गल ये ला ३-२ असा लागल ये ला हा ण्न काल अप ये णक्ष त त ् ार केल ां आहे, जे शरद पवारा ां कडे आहे. मग ते कॉ प पोरेटच ां का? का ् णव श लये ष ि कराल? होता असेल णक ं वा णशक् ण स ां स थिा ां च ां असेल णक ं वा वेगवेगळ् ा ण रिजमोह ्न पाटील : राज् ा त महा ् ु तीचे २३० पेक् ा प्र कारच ां ; तस ां आत् ा काँग् े सकडे काहीच नाही. ् ा पातळीवर जास त आमदार असतानाही त् ा ांच् ा पदरी केवळ दोन जागा काँग् े सने प्र ् त न करा ् ला हवा. देशपातळीवर म ह टल ां तर पडणे ही महा ् ु तीची नाचक्की आहे, आण ण त् ा तही भाजपचे राज् ा राज् ा ांमधील पर र स स थिती वेगळी आहे, अगदी उ त् र प्र नागपूर आण ण पुणे पदवीधरचे दोन ही उमेदवार पराभूत होण ां देशचा णव चार केला तर उ त् र प्र देशात समाजवादी पक् ा ने हे भाजपासाठी अवघड जागेच ां दुखण ां ठरले आहे. कारण चा ां गली लढत णद ली आहे. पण ् ा णन वडणुका ां चा पर र णाम स व तः मुख ् म ां त् ी देवेंद्र फडणवीस ् ा ां नी जातीन ां ल क् घातल ां हा सा व्गणत् क णन वडणुका ां वर होईलच अस ां ठामपणे सा ां गता हो त ां , वेळ णद ला होता, दौरे केले होते, अख खां म ां णत् म ां डळ ् े त नाही, कारण त् ा वेळी काही वेगळे णचत् ही त ् ार होत ां . प्र श्न : णव रोधकांमध्ये सारं काही आल ्बये ल जवळपास कामाला लावलेल ां होत ां . नगरसेवका ां ना देखील ्न ा ही प ि सत् ा धाऱ् ां मध्येही सारं काही आल ्बये ल कामाला लावलेल ां होत ां , तरी देखील ज ् खेचून आणता णव ्न ाही येणद सत ये , ि् ा ण्न काला ्न ं तर अस कार आता आला नाही. नागपूरमध् े तर शेवटच् ा णाप ् यं त रस सी खेच क् महा ् ु तीमधील णमत् प क्षा तच 'कोल ड वॉर' सुरू पा हा ् ला णम ळाली. म ह णजे भारती ् जनता पक् ा चे झाल ये ला आह ये ? उमेदवार णजां कले, णजां कले म ह णता म ह णता पराभूत झाले. णज तें द् अष् ये कर : - महा ् ु तीमध् े सुरू असलेल ां हे राष्ट् ी् स व्ां सेवक स ां घाचे मुख् ा ल ् असलेल् ा नागपुरात मुलाखत : कोल ड वॉर पाहता, पराभवाला आपण कोणाला तरी दोषी देशभरात झालेल् ा वडणुका ां मध् े काँग् े स पक् ा ला एकमेव णन जितेंद्र अष् करब् े रि ि मोहन पाटील, ज् े ष्ठ पत्रकार धरतो ना, तस ां सुरू आहे. त् ा ां नी ग् ा उ ां डवर ती फरक णक जागा णम ळाली, त् ा मुळे ् ा एका जागेचा जल् ो ष मोठ् ा पडला हे पाहाव ां लागेल. म ह णजे आपण पा णह ल ां तर ् ा प्र माणावर काँग् े सकडून पाहा ् ला णम ळाला. महा ् ु तीमधील 'अँ टीइन क म ब न सी '. महागाई, बेरोजगारी, पेपरफुटी हे णद णठ णद ले, क णठ काणी त् ा ां चे मतदार प्र णतणन धी सत देखील णन वडणुक की त णश वसेना (उ द् व बाळासाहेब ठाकरे) पक् ा चे कुरबुरी, अ ां त ग ्गत वाद आण ण स वा्ग त महत् वा च ां म ह णजे ही दोन ही कडे समान आहेत. २०२९ च् ा णन वडणुक की मध् े होते, पण ते केवळ आदेशपालनापुरते होते. ज् ा प द् तीने उमेदवार सुशील मोदी त् ा ांना अत् ां त नगण ् मत ां पडली. णन वडणूक अगदी हलक् ा मध् े घेण ां , मतदारा ां ची नोंदणी न हे सगळे मुद् णव े ज् ा वेळी सा व्ग ज णन क पातळीवर चारात ्ांत् णेन ां काम केल ां पा णह जे तस ां काम ् ा णन वडणुक की त झालेल ां एकना थि देंच् ा उमेदवाराला काही मत ां पडली असतील णशां करण् ा पासून ते अगदी उमेदवार कोण असावा हे व ् वस स थित णनस घेतले जातील, त् ा चा फटका हा ् च तपणे सरकारला नाही. ् ासोबतच आता णव ज ् ी झालेल् ा ज् ा उमेदवार तर त् ा ांनी रोधका ां ची मत ां ही घेतली आहेत. पण पुण् ा तील णव ् च त न करणे इ थि प ् यं तचा भाजपचा प्र वास जो वाटत णनस बसेल. आता एमपीएससीतील पेपरफुटी प्र करणास ां द भा्ग त आहेत, त् ा माजी प्र शासक की् अ णध कारी प्र भाकर देशमुख मतदान कमी का झाल ां ् ाच ां उ त् र कोणी देणार आहे का? आहे, त् ा मुळे हा पराभव झाला असावा अस ां कारण वाटत ां . सरकारने जी काही न् ा् ाल ् ीन चौकशी स णम ती स थिा पन ् ा ां च् ा कन् ा आहेत. दोन व षायं पासून त् ा प द् तशीरपणे णक ं वा हा उमेदवार पस ां त नाही, तो णन वडून ् े ऊ शकत नाही, अगदी मराठवाड् ा त सुद् ा राष् ट् वादी काँग् े स पक् ा ला आपली केलेली आहे, त् ा चौकशी स णम तीच् ा कामाचा वेग बघता नोंदणी करत आहेत, आण ण लो- प्र ो फाइल राहून प्र चार सुद् ा असा एकाला तरी अ ां दाज असेल. ् ा मतदारस ां घातून प्र काश जागा गमवावी लागली, त् ा णठ काणीसुद् ा महा ् ु तीमधील णव द् ाथ्ायं मधील अस ां तोष वाढण् ा ची शक ् ता आहे. करत होत् ा . णत सरी गो ष् म ह णजे कोल हा पुरात सुद् ा फारस ां जावडेकर ज ् ी झाले, दोन ते तीन वेळा च ां द्र का ां त पाटील णव अ ां त ग ्गत कुरबुरी कारणीभूत आहेत. र णव राज साबळे ् ा त् णव ा मुळे हे सगळे मुद् े त् ा वेळी चारात घेतले जातील, मतदान झालेल ां नाही. ् ाचा अ थि्ग प्र त् े क णठ काणची काहीशी ज ् ी झाले. णव अप क् उमेदवाराने २० हजाराहून जास त मत ां घेऊन सतीश कारण प्र त् े क घराघरातला असा हा मुद् ा आहे. स णशक् थिाणन क गण ण त ां आहेत. क मतदारस ां घात महा णव कास प्र श्न :- अलीकडच् ा काही व षा ांमध्ये भाजपामध्ये प्र श्न : ् ा ण्न वड ि ुकीमध्ये महा ् ु ती म हि ू ्न चव हा ण ् ा ां चा करेक ट का ््ग क्र म केला अस ां म ह णता ् े ईल. आघाडीला जो फटका बसला, तो मुळात मत णव भाजनाचा जा आणि ण्न वडू ्न् ा अ ि ी काही ि ी स स थिती ण्नमा मा ि लढ लीच ्न ाही, उघडप ियेणव रोधात प्र चार केला एकना थि णशां दे आण ण भाजपच ां अगदी व ् वस स थित चालल ां आहे. कारण ् ा मत णव भाजनाचा फटका जसा भाजपालाही झाली होती, आता त स रा का? असंच ि ी स थिती णह ली ्न ाही एकंदरीत णचत्णद सतं का? आहे, सुनेत् ा व णह नी भाजपबरोबर जुळवून घेतात हे सगळ ां बसला, तसा तो महा णव कास आघाडीच् ा उमेदवाराला ण रिजमोह ्न पाटील :- ज् ा णद वशी पुण् ा त प्रचाराचा आणि जर ्न स ये ल तर ही अँटीइन क म्बन सी ची चाहूल दाखवण् ा च ां जे नाटक सुरू होत ां , ते उघड ां पडल ां आहे बसलेला आहे. दुसऱ् ा बाजूला तरुणा ां मध् े ही नाराजी आहे नारळ फुटला, त् ा वेळी भाषणात बोलताना म ां त् ी च ां द्रका ां त म हि ावी का? अस ां म ह णता े ईल. त् ा मुळे महा ् ु तीसाठी ही वडणूक ् णन हे णद सत आहे. बेरोजगारीचा मुद् ा असेल णक ंवा मध् ां तरी णज तें द् अष् ये कर :- सा व्गणत् क णन वडणुका ां ची पाटील अस णशक् ां बोलून गेले क की आपण भा ां डण करून पुणे क धोक् ा चा इशारा देणारी ठरली आहे. झालेल ां एमपीएससी आ ां दोलन असेल, पण ् ा सगळ् ा तून प्र श्न :- सत् ा असता ्न ा आणि स व तः मुख ् मंत ्ां्न ी गण ण त ां ही वेगळी असतात, म ह णजे लोकसभेची णन वडणूक आण ण पदवीधरची जागा णमत् प क्ा ां कडून घेतली आहे, त् ा मुळे आता भाजपवर णव चार करण् ा ची वेळ आलेली आहे क की लक्ष घातलं असता ्न ा हा ण्न काल ्येिये , आणि असेल तर प ां तप्रधान नरेंद्र मोदींकडे पाहून मतदान आण ण आपल् थि ा ला भरपूर क ष् करावे लागणार आहेत. ोडक् ा त मूळ का ््ग क त्ायं ना णक ती दूर करा ् च ां ् ाचा णव चार भाजपने मुख केंद् मंत् असता काँग् ् मंत् ी , ी् ी ्न ा ्न ागपुरात ये सचा णव धा नसभेची णन वडणूक असेल तर मुख ् म ां त् ी देवेंद्र का ् तर णश वसेनेचा पुणे णशक् कवर दावा होताच आण ण केला पा णह जे. प्र श्न :- २०२९ च् ा दृष् ी्नये हा ण्न काल म हि ज ये उम ये दवार णव ज ् ी हो ि ं ् ाकड ये कसं पाहता? फडण वीस ् ा ां च् ा चेहऱ् ा कडे पाहून मतदान होईल; पण राष् ट् वादीचा पदवीधरचा मतदारस ां घ भाजपने आपल् ा कडे णज तें द् अष् ये कर :- महा ् ु तीमधील कुरबुरी हा णव ष ् सर कार णव रोधातील 'अँटीइन क म्बन सी 'च ये संकेत ही णन वडणूक ही उमेदवारा ां कडे पाहून होणारी णन वडणूक णठ घेऊन त् ा काणचा उमेदवार देखील बदलला. म ह णजे तर आहेच, मा त् भाजपामध् े ही सार ां काही आलबेल नाही द येि ारा ठरतो का? आहे. पण ् णन णद ा वडणुक की मधून का ् सत ां तर भारती ् का ् तर ् ा णन वडणुक की त भाजपने स व तःहून पर र स स थिती ण रिजमोह ्न पाटील : - हो, खर ां सा ां गा ् च ां तर काही प्र हे दाखवणारी ही णन वडणूक होती. म ह णजे अगदी आपण जनता प क् आपल् ा का ््ग क त्ायं ना गृहीत धरत आहे. दुसरी णन णन गे णट व ह करून घेतली. वडणुक की ची पू व्ग त ् ारी करत माणात ् ामध् े तथ ् आहे. पदवीधर स ां द भा्ग त माझ ां नाग पू रचा णव चार जर केला, तर नागपूर पदवीधरमध् े गो ष् समान अशी आहे क की णशक् क असेल णक ंवा पदवीधर असताना ही णन वडणूक गा ां भीराने घेतली नाही. मला आकलन अस ां आहे क की पदवीधर म ह णजे मागील णन वडणुक की वेळी जोशी नावाचे उमेदवार णद ले होते. असेल, हा साधारणतः मध ् मव गवी् चा ां गल ां आठवत ां् क की गेल् ा पाच ते सहा म णह न् ा ांपासून स गळेच पदवीधर मतदान करतात ते लोका ां च् ा पस ां तीचे नव ह ते, त् ा मुळे गटबाजी झाली अस ां कुटु ां बातील माणूस आहे, जे आत् ा प ् यं त भाजपामध् े पदवीधर णन वडणुक की च् ा अनुष ां गाने नोंदणीच् ा अस ् ां अ णज बात नाही. ामध् े बहुता ां श म ह णतात. त् ा मुळे ् ावेळी ् ा स व्ग गोष् ी ् ा एक णद लाने केल् ा . भाजपचा कोअर आधार रा णह लेले आहेत. पा ् व्ग भूमीवर शहर का ् ा्ग ल ् ात बैठका होत होत् ा , पण म त दार हे ३०-३५ ् ा व ् ोगटातील पण कराळे मास त रा ां नी २४ हजारा ां हू न अ णध क मत ां घेतली, पण आत् ा भाजपामध् े मूळचा कोण, एवढ् ा बैठका झाल् ा न ां तरही त् ा च ां फ णल त का ् णम ळाल ां आ हे त, ् ा अगोदरच् ा व ् ोगटातील त् ा णठ काणी काँग् े सचा उमेदवार णव ज ् ी झाला. ् ाचा अ थि्ग भाजपची णव चारधारा मानणारा कोण तर फार तर फार १५ हजार इतक की च नोंदणी भाजपकडून मतदारा ां च ां प्र माण हे कमी आहे. त् ा मुळे काहीतरी णतथि ल् ा मतदारा ां नी ठरवल ां असेल. आता आपण आण ण भाजपच् ा मध ् मव गवी् ा ां साठी झाली. आण ण त् ा तली अगदी आठ-साडेआठ हजार इतक की ए म पीएससी, नीट ् ा आ ां दोलनाचा पुण् ा चा णव चार केला, तर पुणेकर चेष् े ने म ह णत आहेत क की भा ां डणारा कोण, ् ाची सर णम सळ झालेली नोंदणी ही नगरसेवका ां ची असावी. म ह णजे १२६ नगरसेवक ् ा णन वडणुक की वर इम प पॅक ट झाला अस ां णक णशक् ् पुणे पदवीधर असेल ं वा पुणे क असेल, ामध् े आहे. दुसरी गो ष् महागाई, दुष का ळ, आहेत त् ा ांच् ा कडून नोंदणी झाली नाही, पण पुन हा सगळ ां णता ् म ह े णार नाही; कारण पदवीधर पुणे फक्त नावापुरताच रा णह लेला आहे. कारण बराच काळ अनेका ां च् ा नोकऱ् ा जात आहेत. खापर हे नगरसेवका ां वर फोडून चालणार नाही. आमदारा ां नी ना वामुळे तरुण वाटतो पण मतदार णम पुण् ा तील उमेदवार ळालेला नाही. मुळात ही केडरची अशा सगळ् ा अडचणींमुळे एकूणच का ् केल ां ? खासदारा ां नी का ् केल ां हा देखील एक हा बऱ् ा पैक की जास त व ् ाचाच आहे. णन वडणूक आहे, ्ांत् णेची णन वडणूक आहे. इ थि े मतदार ् मव गवी् ा ां मध् े नैरा ् ् ा च ां वातावरण मध णव ष ् आहे. सा णव त् ी बाई फुले पुणे णव द् ा पीठातून दरव षवी ् थि एक नक्की, ाचा े ट पर र णाम झाला नसला तरी सरकार प्र ा नोंदणी करण् ा पासून ते अगदी मतदारा ां ना धान ् क्र म आहे. ् ाकडे सरकार पाहत नाही ् ाची मध ् मव गवी् ा ां ना साधारणतः साडेचार ते पाच लाख पदवीधर बाहेर पडतात. णव रो धातील 'परसेप श न' मा त् त ् ार झाल ां . एमपीएससीच ां णश ् कवेप ् यं त आण ण मतदानाला घेऊन े ईप ् यं त आणणारी जाणीव झालेली आहे. हा 'व हो कल' व ग ्ग आहे, हा शा ां त म ह णजे पदवीधरा ां ची स ां ख् ा णक ती मोठी आहे! आज एका णद बारा वसा ां च ां आ ां दोलन ज् ा वेळेस झाल ां , त् ा आ ां दोलनाला ्ांत् णा असावी लागते. आण ण हे सगळ ां करणारी ्ांत् णा बसणारा व ग ्ग नाही. णक ंवा का ् तर लाडक की बहीण ् ोजनेचे े कमीत कमी दोन पदवीधर आहेत. सु णशणक् त घरामध् ह ष्ग दा देशमुख-जाधव ् ा ां नी भेट णद ली होती, हा महत् वा चा भाजपकडे असूनही ् ा णठ काणी पराभव का झाला? तर णक दीड हजार ं वा आणखी कोणती स क कीम आली तर त् ा ला सगळ् ा सोसा ् टीमध् े भाजपच ां नेटव क ्क आहे, मग नोंदणी भाग आहे. ् ामध् े भाजपच् ा ज् ा उमेदवार होत् ा डॉ. भाजप का ््ग क त्ायं मध् े असणारी णन राशा. एक तर पुण् ा चा ग ्ग नाही. ् ा व गा्ग मध् े एक नाराजी आहे बळी पडणारा तो व का होऊ शकली नाही? स णन व तःच् ा वडणुका ां मध् े 'म पॅ न टू स सम ता जाधव, त् ा ांची अगोदर उमेदवारी जाहीर झाली उमेदवार नाही, त् ा मुळे पुण् ा ची नोंदणी कमी झाली. आण ण ज् ा ला गृहीत धरून चालणार नाही हे नक्की! सा व्गणत् क पॅ न' म पॅ णपां ग करतात, तस ां ् ा णन वडणुक की मध् े फार अवघड म ण त् ा न ां तर त् ा भाजपामध् े आल् ा . का ् कराव ां आण दुसर ां म ह णजे ् ा आधीचे आमदार होते अरुण लाड, हे मुळात णन णव णव वडणुका ां चा चार केला तर रोधका ां च् ा पातळीवर ां का? पुण् ा मध् े दोन-चार लाख नोंदणी सहज शक ् होत आण ण का ् नाही हे ठरवण् ा साठी ही वेळ कमी होती. ट् वादी काँग् े स पक् ा चे होते, तुमचे णच र ां जीव शरद लाड ् ा ां ना राष् बऱ् ा पैक की अ ां धार णद सत आहे, मग तो राज ् पातळीवर होती, ती का केली नाही? त् णन ा मुळे वडणूक झाल् ा न ां तर णव एक सरकार रोधातली लाट असते ती कुठेतरी व ् क्त होत भाजपाने काही णद वसा ां पू व वी आपल् ा पक् ा त घेतल ां . त् ा मुळे नेतृत व नसण ां , राष् ट् वादी काँग् े स पक् ा ची दोन शकल ां झालेली एकमेका ां वर खापर फोडण् ा त काहीही अ थि्ग नाही. ् ा णन वडणुक की तून व ् क्त झाली. सगळीकडेच अस ते , ती णत णम पक् ा तील जे मूळ का ््ग क त ते होते त् ा ांनी क की ट ळण् ा ची आहेत ती एक त् ् े णार-नाही ् े णार, त् ा ांच ां नेतृत व कोण म ह णजे अगदी शेजारील क ना्ग टक राज् ा मध् े सत् ा असूनही ा सोडली; कारण जर शरद लाड ् ा ां चा प क् प्र वेश अपेक् करणार? असे बरेच गोंधळ आहेत. म ह णजे अगदी राहुल शब् ां कन : णव काँग् े सने धान पर र षदेच् ा चार जागा हरल् ा आहेत. ् णम झाला ाचा अ थि्ग त् ा ांनाच उमेदवारी ळेल, पण त् ा ांनाही गा ां धींच् ा भाषेतच सा ां गा ् च ां झाल ां तर न पॅ रे णट व ह च् ा लढाईमध् े त् ा मुळे णत कडे काँग् े स णव रोधातली 'अँटीइन क म ब न सी ' स ां धी न देताच उमेदवार णद ला, त् ा मुळे इतरा ां साठी आपण आघाडीवर आहोत. म ह णजे णन वडणुका लढण ां , मतदान संकेत देशपांडे आण ण इकडे महाराष्ट् ा मध् े भाजप-महा ् ु ती णव रोधातली णक ती झटा ् च ां ? म ह णजे ठीक आहे क की मुख ् म ां त ् ा ां नी आदेश करून घेणे, णन वडणुका णजां कण ां , पण ् ा पलीकडे जाऊन