क क

क क त्त ल... हा शब्दच क क ती भयंक ि आह पे . कत्तल होतानाच पे दृष्य डोळ् ा समो ि य पे ताच काळजात च ि्ट होतं. व व षय क ज्ट त - भीमाशंक ि मधील वृक्षतोडीचा आह पे . र ो ि ं र कंपनीमार ्ट त उभा ि ण् ा त य पे णाऱ या हायड् ो पॉव ि प्र कल् े ४८ हजा ा साठी सुमा ि ि झाडा-झुडपांची कत्तल सुरू ि आह पे . एकूण ३७७ ह पे क्ट ज वम नीव ि ील वनसंपद पे चा बळी या प्र कल् ा साठी द द ला जाणा ि आह पे . जल, जमीन, सु जंगल आण ण जनाव ि ांच् ा रु वातीला हा प्र कल्प नेमका काय आहे ते समजून आले आहे. ्प े ज नदीवरील या जलाशयात २८.९६ ् ीएमसी अ वत र र क्त व व जेच या मागणीची ्प ू तमि ता होईल. प्र वतवद न तीन मुळाव ि उठल पे ली ही कृती घ या यला हवे. व व जेची मागणी आ वण ्प ु रवठा ्प ाणी साठवले जाणार आहे. या दोन ही जलाशयांतील ्प ाण या चा हजार मेगावॉ ् व व जेची उ ्प लब ध ता या प्र कल ्प ा च या माध य मातून या साठीचे तंत्रज् ा न या प्र यातील समतोल साधण वा ्प र वीज वनवम मि तीसाठी होणार आहे. अ ्प े वक्ष त आहे. वीज ्प ु रवठ् ा तील असमतोलदूर करण या साठी सध् ा वादाचा व व षय बनली कल ्प ा च या केंद्रस् ा नी आहे. त या मुळे त या ला वीज वनवम मिती प्र आ ्प ल या राज या त वद वसाच या वेळी व व जेची मागणी उ ि ारण या त येणाऱ या या प्र स ता व व त प्र कल ्प ा ला साय ्ड ों गर - १ आह पे . जंगलाला आग कल्प म ह णायचे की आणखी काही, याबाबत व वव िन्न तुलनेने कमी असते. सायंकाळनंतर रा त्र ी च या प्र हरी व व जेच या असे संबोधण या त आले आहे. मतप्रवाह आहेत. तज ज् ां च या म ह णण या नुसार हा ्प ं प्ड स् ो रेज प्र मागणीत मोठी वाढ होते. अशा ्प र रशस् तीत वद वसा खालच या ्प ु रेशा प्र माणात वीज उ ्प लब ध होणे ही आज काळाची लागली त ि त् ा ला वणवा कल्प आहे. या प्र कल ्प ा साठी दोन जलाशय बांधण या त जलाशयातील ्प ाणी सौर ऊ ज जे चा वा ्प र करून वरच या गरज आहे. ि व व ष या त ही गरज आणखीनच वाढत जाणार प पे र ला अस पे म्ह णतात. या येणार आहेत. त या्प ै की एक जलाशय घा ् माथ या वर म ह णजे जलाशयात न या यचे आ वण रा त्री च या वेळी वरच या जलाशयातील आहे. त या च दृ वष्ट कोनातून सुमारे १५ हजार ८७० मेगावॉ ् ि ीमाशंकर ्प र र सरात बांधला जाणार आहे. त या ची साठवण क्ष ्प ाणी व ववश ष्ट वेगाने खाली सो ्ड ायचे अशी योजना आहे. व व जेच या वनवम मि तीचे उ व दिष्ट शासकीय ्प ातळीवर ठेवण या त आले काणी जंगलतोडीच् ठ ठ ा मता १५.७६ ् ीएमसी इतकी असणार आहे. तर दुसरा वरच या जलाशयातील ्प ाणी खाली येत असताना त या द् ा रे आहे. ्प ं प्ड स् ो रेजच या माध य मातून हे उ व दिष्ट गाठण या चे वन योजन जलाशय ्ड ों गराच या ्प ायथ या ला बांधण या त येणार आहे. रायग ्ड ् बामि ईन व िरवायचे आ वण त या तून व व जेची वनवम मिती करायची असे प्र आहे. त या चाच ाग म ह णून घा ् घरमध ये २५० मेगावॉ ् क्ष मतेचा प्र ि वि ोधाचा वणवा प पे र ला आह पे . स् व (पान ७ वर) वजल ह् ा तील क जमि तमधील क्षे त्र त या साठी वन श् च त करण या त योजन आहे. जेणेकरून रा त्र ी च या वेळी आव ् य क असलेल या कल्प का यामिशनव त आहे. ा न न क नागरिकांसह स व्ट च प य याव ि ण प्रपे मी तस पे च ि ाजकीय दुस ि ीकड पे ९० हजा ि झाड पे लावणा ि हा न न व्वळ र ा स्ट एकही झाड आ म्ही तोडू द णा पे ि नाही... ृ व वि ोधक या स ि का ि पु ि स् त सह् ाद्री च या अत यं त संवेदनशील ्प र र संस् े वर ओढवलेले मोठे संक ् ् ोरं ् च या प्र कल ्प ा साठी एकही झा ्ड तो ्ड ू वद लं आहे. हा प्र कल्प कागदो ्पत्र ी २३३ हेक ् र क्षेत्र ा्प ु रता म यामिवद त वद सत जाणार नाही. कुणी झा ्ड ं तो ्ड ायला आले तर तो वृक्षतोडीच् ा व वि ोधात असला, तरी रस ते , वाहतूक आ वण ्प ाया ि ूत सुव व धांच या उ ि ारणीमुळे प्र कोरोना ्प े क्ष ा ि यंकर रोग आहे असं समजा आ वण त यक्षा त याहून अ वध क मोठा ि ाग बा वध त होणार आहे. ि ीमाशंकर हातात ता ् ं -वाट् ा घेऊन वाजवत त यां ना हाकलवून मैदानात उत ि ल पे आह पे त. ि यारण या च या अवघ या १६ वक लोमी ् र अंतरावर असलेल या आ वण ्प े झ अ ्प द्ध तीने ्प शु- ्पक्षां च या घरावर बॉम ब ् ाकून, लावा. अशा व व कासाच् ा नावाखाली सुरू नदीच या खोऱ या त येऊ घातलेल या या प्र कल ्प ा मुळे वन य जीवांचे भ्र मण क्षे त्र त यां ना उद धव स त करून आ ्प ण काय साध य करतोय? ् ोरं ् (कॉर र्ड ॉर) ्प ू णमि्प णे खं व्ड त होईल. ्प र र णामी, ि व व ष या त मानव-वन य जीव कं ्प नीच या प्र कल ्प ा साठी या ्प ु ढे क जमि त- ि ीमाशंकरमध ये एकही झा ्ड तो ्ड ू देणार असल पे ला न न स गया चा व व नाश त् संघर मि अ वध क तीव्र होण या चा धोका वनमामि ण झाला आहे. या ि ागात अनेक ्प ारं ्प र र क वृ क्ष ां सोबत नाही. व व कासाच या नावावर ज वम नी घेतल या तर वत् ल या ्प ु ढच या व्प ढ् ा व िकेला ां ना अमान्य आह पे . अशा अनेक अत यं त दु म मीळ व प्र देश वन ष्ठ वनस्पतींचा अ वध वास आहे. शासनाक ्ड ू न ३२ हजार लागतील. एकही झा ्ड न तो ्ड ता हा प्र कल्प करावा, आमचा त या ला व व रोध झा ्ड ांच या बदल या त ९० हजार झा ्ड े लावण या चे वद ले जाणारे आ ् वा सन हा एक मानवी ‘ ि ा समि ’ नाही. जगात ि क्त १८ ् क् े जंगलं वश ल्ल क आहेत. ते आ ्प ल या ला ३३ ् क् े करणे परिस् स् तीत प्रस् ा व व त वीज आहे. सह् ाद्री च या दऱ या खोऱ यां मधील जंगल हे दशलक्ष वर ा ांच या उत्क ां तीतून तयार झालेली आव ् य क आहे. ्प ण ते वाढवण या ऐवजी ही झा ्ड ं तो ्ड ली जात आहेत. शं ि र- न न र म मि ती प्र क ल् आण ण संभाव्य जैव व क प्र णाली आहे. केवळ नवीन छो ् ी रो ्प े लावून ही मूळ जैवव व व व धता ्प ु न हा वनमामि ण करणे दी ्ड शे वर ा ां ्प ू वमी ची झा ्ड ं तो ्ड ू न आ ्प ण काय करतोय? सेव ह सह् ाद्री अशी एक अशक य आहे. रायग ्ड सारख या मुसळधार ्प ावसाच या ि ागात अशी मोठी वृक्षतो ्ड झाल या स संघ ् ना तयार करतोय. त या मध ये एक लाख मुलं तयार करतोय. त या माध य मातून परिणामांचा ऊहापोह क णा ि ा ि ि व व ष या त माळीणसारख या ि ी र ण दर ्ड कोसळण या च या ( ि ू स ख लन) आ ्प त् ी ओढवू शकतात. सह् ाद्री मध ये ्प यामि वरणाचा हास करणाऱ या अशा स वमि च प्र कल ्प ां ना आमचा व व रोध ् माथ या वरील हे जंगल अबा वध त ठेवावे. घा कायमच राहील. र र ॉप ॉप न्यू न्यू ज इन म ज इन म ि ि ाठीचा स्पे ाठीचा हा - स क िन पुणेकर िंदे - सयाजी क ( ्पयामि वरण त जज् ) (अ व िनेते आ वण ्प यामि वरण प्रे मी) शल रिपोर्ट. स्पे शल रिपोर्ट संकलन अरुण म पे ह पे त् पे (सल्लाग ला र संप ला दक) समृद्धी जाधव, ि ाज ि त्न जोंधळ पे , संक पे त द शपांड पे पे