एपीके फाईल - बँक खाते क्षणात रिकामे

एपीके फाईल - बँक खाते क्ष णात रिकामे एपीके इन्स्टॉल केल् ा नंत ि फसवणूक झाल् ा चे कसे ओळखावे ? खालील लक्षणे दिसल् ा स सतर्क व् ा : * आपण व्य ि हार केला नसतानाही बँकेचे OTP ं ि ा व्य ि हाराचे SMS े णे. वक ्य * बँक खात ्य ा तून अनोळखी व्य ि हार होणे. * मोबाईलची बॅटरी वक ं ि ा डेटा अनपे व षितपणे जा ् त ि ापरला जाणे. * अनोळखी अ ॅ प व िसणे वक ं ि ा अ ॅपला एसएमएस, एक सेवसवबवल टी अथ ि ा इतर अना ि श्यक पर ि ानग ्य ा वम ळालेल ्या असणे. गेल ्या काही िषा ां मध ्ये सा ्य बर गुन ह् ां मध ्ये * व हा ट स ॲप रू न आपल ्य ा संप का ांना आपोआप मेसेज जात असल ्य ा चे िसणे. ि व सातत ्या ने ि ाढ होत आहे. चोरी करण ्या साठी प्र ्य ापैकी एखा ि े ल षि ण िसले असेल तर एपीके फाईलमुळे सा ्य बर फ् रॉड होत असल ्य ा ची क्यता व ्श त्य षि घटना ्थ ळा ि र न जाता, कोणतीही अंग वनमा्य ण होऊ ्श कते. मात्र एपीके मुळेच हे झालेले आहे का हे तपासण ्य ा साठी सा ्य बर तज्ज ां ची मेहनत न घेता घरबसल ्य ा लाखो रु प ्य े सहज म ि त घ ्या्य ला ह ि ी. लंपास करण ्या साठी सा ्य बर चोरटे विवि ि क् ृ प त्या ि ापरत आहेत. त ्य ा तूनच आता एपीके फाईलच ्य ा ि ृत्त केले जाते. नो वटवफ के ्श न स वक ं ि ा एक सेवसवबवल टी ्य ांसारख ्या माध्यमातून बँक खात ्य ांि र डल् ा मारला जात १. बना ि ट मेसेज: सा ्य बर गुन हे गार सं ि े ि न ्श ील पर ि ानग ्य ा मागू ्श कते. ि ापरक त्या्य ने आहे. ा गुन ह् ां ची एकसारखीच मोडस समजून ्य व हा ट स ॲप, एसएमएस वक ं ि ा समाज माध्यमांच ्य ा त ्या व िल ्य ा स, माल ि ेअरच ्या षि मतेनुसार ओटीपी, घेणे गरजेचे आहे. एपीके म ह णजे अँड्रॉइड अ ॅ प मेसेंजर ि रू न नागर र कांना वल ंक वक ं ि ा एपीके मेसेज वक ं ि ा ् क् ी न ि रील मा वह ती ि ाचणे आ वण इन ्टरॉ ल करण ्या साठी ि ापरली जाणारी फाईल फाईल पाठ ि तात. उ ि ाहरणा थ्य , “तुमचे ट् ॅ वफ क फोन ि रील काही कृती ं वत्र त करणे सा ्य बर वन्य असते. प्र त ्ये क एपीके फाईल ि ोका ि ा ्य क नसते; चलान प्र लं वब त आहे”, “तुमचे के ि ा ्य सी बं ि चोरट ां ना ्श क्य होऊ ्श कते. मात्र अ ्ज ा त व्यक् ी कडून आलेली ं ि ा बना ि ट वक होणार आहे” वक ं ि ा “पा स्य ल वडवल व ह री अ ्य्श् िी ४. बँ वक ंग मा वह तीचा गैर ि ापर: चोरलेली अ ् टरॉ ल करणे ोका ि ा ्य क ॅपची एपीके फाईल इन ि झाली आहे.” मा वह ती, पास िड्य वक ं ि ा ओटीपी ि ापरून ठरू ्श कते. २. बना ि ट अ ॅ प इन ्टरॉ ल: मेसेजम ि ील सा ्य बर चोरटे अन व िकृत व्य ि हार करण ्या चा प्र गुन हे गार बना ि ट एपीके फाईलचा ि ापर करून वल ं क उघडल ्या नंतर नागर र कांना एपीके फाईल ्य त न करतात. काही प्र करणांत पैसे ि ुसऱ ्या नागर र कांच ्या मोबाईलमध ्ये प्र ि े ्श वम ळ ि ण ्या चा, डाउनलोड करून इन ् टरॉ ल करण ्य ा स सां वग तले खात ्यां मध ्ये ि ळ ि ले जातात. ही पद्धत भारत बँ वक ंगविष ्य क मा वह ती चोरण ्य ा चा आ वण त ्यां च ्य ा जाते. अ ॅ प सरकारी वक ं ि ा बँकेच ्या अ ॅ पसारखे सरकारच ्य ा CERT-In आ वण बँकांच ्य ा सुर षिा खात ्या तील पैसे पर ् प र ि ळ ि ण ्य ा चा प्र ्य त न व िसू ्श कते. के ि ळ फाईल डाउनलोड होणे आ वण सूचनांमध ्ये नमू ि केलेल ्या ि ोक ्य ां्श ी सुसंगत करतात. वि ्श े षतः पा स्य ल, ि ाहतूक चलन, बँक अ ॅप इन ्टरॉ ल होणे ्य ा ि ेगळ ्य ा गो टिी आहेत. अ ॅ प आहे. CERT-In सं ्थे ने १७ मा च्य २०२६ रोजी के ि ा ्य सी, ि ीज वब ल, सरकारी ्य ोजना, नोकरी इन ् टरॉ ल केल ्या ने मोबाईलमध ्ये व हा्य रस जाऊ अँड्रॉइड ि ापरक त्या ां ना लक् ्य करणाऱ ्य ा RTO/ आ वण लग्नप वत्र का अ ्श ा कारणांचा ि ापर करून कतो. ्श e-Challan थीम ि रील माल ि ेअर मो वह मेबाबत नागर र कांना एपीके फाईल डाउनलोड करण ्य ा स प्र ३. मोबाईलच ्य ा पर ि ानग ्य ा : अ ॅ प एसएमएस, सूचना प्र वस द्ध केली होती. तंत्रज् ा न प्र गत तेवढाच धोकाही वाढला सायब ि फसवणुकीची तंत्र ्ज ा न ए ि ढे प्र गत झाले आहे, की के ि ळ एका फोन ि रू न ऑनलाईन तक् ाि ि े ्श भरात वक ं ि ा पर ि े ्श ात बसलेली व्यक् ी ि ेखील सा ्य बर फस ि णूक करू ्श कते. त ्या मुळे अनेक ि ा सा ्य बर चोरटे हे एखाद् ा परराज ्य ा तून क ि ण् ा च् ा सोप् ा स् े प्स हे रॅकेट चाल ि त असतात. ्य ातही भर म ह णजे आता एआ ्य ला कमांड सा ्य बर फस ि णुकीची तक् ा र करण ्य ा साठी ि े ऊन ि े खील असे ॲप सहजपणे बन ि ले जातात. ्य ापासून ि ाचण ्या साठी ि ोन प ्या्य्य आहेत. ज ि ळच ्या पो वल स ् टे्श नला कोणतेही ॲ व लिके ्श न डाऊनलोड केल ्य ा नंतर स ि्य पर ि ानग ्य ा ि ेऊ न ्य े . पर ि ानगी भेट ि े ऊन लेखी तक् ा र ि ेता ्य े ऊ ्श कते वक ं ि ा ि े ण ्य ा पू िती नीट ि ाचा ि े. तंत्र ्ज ा न ए ि ढे विक वस त झाले आहे की अनेक ि ा अ ्श ा फ् रॉड फाईल १९३० हा टोल फ् ी नंबर डा ्य ल करूनसु द्ध ा तक् ा र अनेकांना एकाच ि े ळी फ रॉ र िड्य होतात. सो ्श ल मी वड्य ा ि र व हा्य रल केल ्य ा जातात. फाईल नों िि ता ्य े ते. अथ ि ा cybercrime.gov.in द् डाऊनलोड केल ्य ा स तुम हा ला पैसे वम ळतील असे आ वम ष ि ाख ि ले जाते. त ्य ा मुळे काही लोक ा रे ऑनलाइन तक् ा र ि ाखल करता ्य े ते. सहज फाईल डाऊनलोड करतात पण त ् ि ्य ा चा फटका थेट फस ि णुकीच ्य ा रू पात बसतो. सा ्य बर फस ि णुकीतही ि ोन प्र कार महत् िा चे आहेत. प वह ल ्या प्र कारात एखाद् ा ॲप वक ं ि ा १. https://cybercrime.gov.in/ ला वल ं क च ्य ा माध्यमातून तुमचा फोन हॅक केला जातो वक ं ि ा फोनमध ्ये व हा्य रस टाकला जातो. भेट द् ा . ि ु सरा प्र कार हा वस म क् ोवन ंगचा आहे. ्य ा प्र कारात तुमच ्य ा वस म का ड्य चे क् ो न म ह णजेच एक २. मुख्यपृ ष्ठ ाि रील ‘तक् ा र ि ाखल करा’ ि र वक् क क रॉ पी त ्य ार केली जाते. अ ्श ा ि ेळी आपल ्य ा हातात कोणताच प ्य ा्य्य उरत नाही. त ्य ा मुळे थेट करा. पो वल सांकडे तक् ा र करणे हाच ्य ोग्य मा ग्य आहे. ि ापर करताना काळजी घेणे गरजेचे आहे. - म ् ावीर मुथ् ा , सा ्य बर त ज्ज ३. अटी ि ्श त ती ि ाचा आ वण ‘मी ् िी कारतो’ ि र वक् क करा. गुन् ा स स द्ध क ि ताना वक क लांसमो ि ही आव् ा ने ४. ‘र र पो ट्य सा ्य बर क् ा ईम’ ि र वक् क करा. ५. ‘न ि ीन ि ापरक त्या्य साठी ्य े थे वक् क करा’ वनि डा सा ्य बर फ् रॉडच ्य ा गुन ह् ां मध ्ये अनेक तां वत्र क ि का ्य ि े ्श ीर अडचणी आ वण तुमचे राज्य, ना ि , ईमेल, फोन नंबर ्य े तात. वि ्श े षतः एपीके फाईल बद्दल सांगा ्य चे झाल ्य ा स बऱ ्या च ि ा ्य ा आ वण इतर आ ि श्यक तप ्श ील प्र वि टि करा. फाईल म ्या्यव ित काला िि ीसाठी पाठ ि ल ्या जातात. त ्य ा मुळे काही ् ि वड तासानंतर त ्या तःहून लीट होतात. त ्य ा मुळे अ ्श ा फाईल र र कव ह र ६. तुमच ्य ा नों ि णीकृत फोन नंबर ि र पाठ ि लेला करणे ि सा ्य बर गुन ह् ां मध ्ये न ्या्य ाल ्य ात ग्र ाह् ठरतील असे पुरा ि े ओटीपी एंटर करा आ वण कॅप चा काेड भरा, वम ळणे, अ ि घड ठरते. बऱ ्य ा च ि ा गुन हा घडल ्या च ्या नंतर पो वल सांप ्यां त त ्य ा नंतर सब वम ट बटणा ि र वक् क करा. तक् ा र उ व्श रा पोहोचते. त ्य ा मुळे पैसे कोणत ्य ा खात ्या त गेले आहेत, कोणी, कसे ७. फ रॉम्य मध ्ये तुम हा ला ज ्य ा सा ्य बर क् ा इमची तक् ा र ि ळते करून घेतले आहेत? हे ट् ॅ क करणे अ ि घड होते. तक् ा र ि ाराने त ि र र त पो वल सांना करा ्य ची आहे त ्य ा चे तप ्श ील भरा, जे चार ि बँकेला फस ि णुकीबाबत कळ ि ल ्या स तात का ळ बँक खाते वफ् ज करता ्य े ते. त ्य ा मुळे पैसे भागांमध ्ये विभागलेले आहे: र र कव ह र करणे सोपे होते. के ि ळ पै ्श ांची फस ि णूक झाली असल ्य ा स, अ ्श ा गुन ह् ां मध ्ये तीन ते पाच िषा ां प ्यां तची ि ंडात म क व्शषिा होऊ ्श कते. ्य ा सगळ ्य ा ला आळा घालण ्य ा साठी ८. स ि्य संबं व ित तप ्श ील आ वण गु न ह् ा चे सहा ्य क सवह्य स प्र ो व हा्य डर असलेल ्य ा अँड्रॉइड आ वण आ ्य ओएस ्य ांनीच वफ ल ट रे ्श नसाठी तां वत्र क स पुरा ् वक ि े , जसे की क् ी न ्शरॉ ट ं ि ा फाइल ब ि ल केले पा वह जेत. मोबाईलमध ्ये अ ्श ा एपीके फाईल वक ं ि ा फस ि णूक करणाऱ ्य ा वल ंक टि केल ्या चे सु वनसशच त करा. समावि ्य े ऊच न ्य े त वक ं ि ा आल ्य ा तर त ्य ा फ् रॉड आहेत हे लगेच समजण ्य ा साठीचे तंत्र ्ज ा न विक वस त ९. एक ि ा तुम ही मा वह तीचे पुनरा ि लोकन आ वण पु टिी हा्य ला ह ि े. व केल ्या नंतर, ‘सब वम ट’ बटणा ि र वक् क करा. -ॲड. अतुल पाटील ( दव धीज्ञ)