49 गाणी लिहिली त्यानंतर सुचलं अजरामर मुखडा!
ध ि ग दशथि क व ही . शांताराम गाणे ऐकून त् ा चे कौतुक करीत; मात्र गेले; मात्र खेबुडकर ् ांच् ा मनात ् ांच् ा ‘ फप ंजरा’ ् ा अपे फक्ष त भाव अद् ा प साधला नसल् ा च
ध ि ग दशथि क व ही . शांताराम गाणे ऐकून त् ा चे कौतुक करीत; मात्र गेले; मात्र खेबुडकर ् ांच् ा मनात ् ांच् ा ‘ फप ंजरा’ ् ा अपे फक्ष त भाव अद् ा प साधला नसल् ा चे गाण् ा चे शब द काही केल् ा आकार गाजलेल् ा फच त्र पटातील सांगत. अशा प् कारे तब ब ल ४९ गाणी घेत नव ह ते. कोणते गाणे फल हावे आ फण ‘तुम हा वर केली मी म जटी बहाल, नका फल हूनही मनासारखे गाणे त ् ार होत व ही . शांताराम ् ांच् ा अपे क्षेप् माणे भाव सोडून जाऊ रंगमहाल’ ् ा बैठकीच् ा नव ह ते. अखेर खेबुडकर ् ांनी रा त्र ी प ्ां त कसा साधावा, ाच चारात ते होते. ् फव गाण् ा मागे एक रंजक फक स सा आहे. आणखी प्् त न करण् ा चे ठरवले. ठरल् ाप् माणे रा त्र ी दोन वाजता गीतकार जगदीश खेबुडकर ् ांनी ् ा त् ा वेळी व ही . शांताराम ् ांनी व ् ् ही . शांताराम ांचा खेबुडकर ांना गाण् ा साठी तब ब ल ४९ गाणी फलफह ली; त् ां ना थोडा वेळ घेण् ा चा सल् ा फद ला. ि ोन आला. फव शेष म ह णजे, त् ा च मात्र त् ां पैकी एकही गाणे व ही . शांताराम गाणे केवळ शब दां तून त ् ार होता कामा सुमारास खेबुडकर ् ांना गाण् ा चा ् ांच् ा पसंतीस उतरले मुखडा सुचला नाही. अखेर रात्रभर होता. त् ां नी तो फव चार केल् ा नंतर व ही . शांताराम पहाटे दोनच् ा सुमारास ् ांना ऐकवला. त् ां ना ् ा गाण् ा चा मुखडा ऐकताच मुखडा सुचला आ फण शांताराम ् ांनी पुढे हे गाणे प् चंड आनंद व ्क् केला. लोक फप्् झाले. ‘व वा ! हेच तर मला व ही . शांताराम हे हवे होते,’ अशा आपल् ा फच त्र पटांतील शब दां त त् ां नी फण गाणी आ गाण् ा ला पसंती संगीताबाबत अत् ं त ली. तसेच फद आ ग् ही असत. गाण् ा चे गाण् ा खाली शब द , त् ा तील भाव आ फण त् ा तून न ् े , तर ते मनातून उमटले पा फह जे, अशी आपली लांबलचक सही करण् ा चा व ्क् होणारी अनुभूती ् ाबाबत ां ची भू फम का होती. त् ां नी खेबुडकर त् सल् ा ही त् ां नी खेबुडकर ् ांना फद ला. त् ां ची फवफश ष्ट अपे क्ष ा असे. ‘ फप ंजरा’ ् ांना संध् ा काळी चौपाटीवर फिरून ् ाच वेळी झोपेतून जागे झालेले फच त्र पटासाठी त् ां ना लावणीच् ा ढंगाचे, ् े ण् ा स सां फग तले. तेथील वातावरण संगीतकार राम कदम ् ांनीही ् ा पण पारंपर र क लावणीपे क्षा वेगळे अनुभवावे, आजूबाजूला पाहावे आ फण ा ची चाल त ् ार असल् ा चे गाण् असलेले गाणे हवे होते. त् ा नुसार त् ां नी त् ा तून काही सुचते का, ् ाचा फव चार सां फग तले. खेबुडकर ् ांनी त् ा वर गीतकार जगदीश खेबुडकर ् ांना गाणे करावा, असेही त् ां नी सुचवले. आश च्थि व ्क् करत, ‘तुम ही झोपेत ण् ा स सां फग तले. फलफह दरम् ा न, संगीतकार राम कदम असताना चाल कशी लावली? सुरपेटी ांनी एकापाठोपाठ एक खेबुडकर ् हेही खेबुडकर ् ांच् ा सोबत होते. रा त्र ी ् ?’ असा घेऊन झोपला होतात की का गाणी ली. व ही . शांताराम त् े क फलफह प् ा नंतर राम कदम झोपी जेवण झाल् फम श की ल प् श न फव चारला.