आ

९ पुणे, मंगळवार, १३ ते १९ ऑक्टोबर २०२६ IN पुण्याच्या ग् या मीण भ या ग या त ९० च् या दशक या त सुरू झ या लेल या अवैध व या ळू उपस या , जम म नींचे व या द आण ण त् यातून उभी र या हिलेली गँगव या ॅर म िया र या ष्ट् या ने जवळून प या हिली. य या द ि शतीच्या स या म् या ज्याच या केंद्रबिंदू ठरल या उरुळी कांचनच या आप् या लोंढे. ज् याने शस्त ां च् या ि ळ या वर आण ण व न अध े ग या ढत्या प्र भ या व या ने स्व तःच या द ि द िया न नम माण केल या . सुम या रे ६५ ि ध क गंभीर गुन्ह ां ची नोंद असलेल या आप् या क या ळ या च् या ओघ या त गुन् या री ू सोडत सनदशीर म यागमा ने ज या ण् याच या प्र यत्न करत ि ोत या , परंतु गुन् े ग या रीच्या दलदलीतून ियाि े र पडणे सोपे नसते. न न यतीने त् याच या प या ठल या ग केल या च. हद नांक २८ मे २०१५ च् या प िया टे घडून आलेल्या एक या भीषण ि त्याकांड या ने त् याच्या स या म् या ज्याच या अंत केल या . वाळू माफिया, गुन्हेगारीच हे साम् ा ज्य अन् भीषण अंत आ प्पा लोंढेची ् पा र्श्वभूमी ही उरुळी क पा ंचन ् रिस िपा तील एक पा स ्श ्व स पा म पा न्य शेतक ि ी कुटुंब पा तील होती. ९० च ्य पा दशक पा च ्य पा सुरु ्श पा तील पा ् ु ण ्यपा च ्यपा ् ू ्श वे कडील ह ्श े ली, दौंड आणि णश रू ि त पा लुक ्यपां त मुळ पा -मुठ पा आणि भीम पा नद पां च ्यपा ् पा त् पा तून ्श पा ळू ( ि े ती) उ ् स पा मोठ् पा प्र म पािपा त सुरू झ पा ल पा होत पा . ळूच ्यपा धं दपा त अथ पा ंग ै स पा होत पा आणि ्य पा ्श पा ् ्य पा ै श पा्शि त पा ब पा ळ ्श ण ्यपा स पा ठी स थपाणन क तळी ्श ि टोळ ्य पा ् णम ् पा त ्य पाि होऊ ल पा गल ्य पा . आप्पा लोंढे ्य पा ने १९९१ च ्यपा सुम पािपा स गुन हे ग पाि ी जग पा त ् णह ले ् पा ऊल ठे ्श ले. सुरु ्श पा त छोटी-मोठी भ पा ं ड ि े आणि ज णम नींच ्य पा ्श पा द पा तून झ पा ली, ् ि ् पा हत पा हत पा आप्पाच पा प्र भ पा्श ढत गेल पा . क पा ळ पा च ्य पा ओघ पा त ् पा ्श पा आप्पा लोंढे ्श ि खून, खुन पा च पा प्र ्य त न , खंड ि ी, अ ् ह िि , बेक पा्य देशी ि ्श पा ळू उ ् स पा आणि बेक पा्य देशी ि शस्त े ब पा ळग ि े अश पा सुम पाि े ६५ हू न अ णध क गंभी ि गुन्ह पां ची नोंद झ पा ली. ् ु ि े ग् पा मी ि आणि सोल पा् ू ि णज ल्ह पां च ्य पा सीमे ्श ि आप्पा लोंढे न पा्शपा च पा अस पा क पा ही द िपािपा झ पा ल पा होत पा की, णनमपा्वि त ्य पा च ्य पा शब दपाण्श रुद्ध ज पा ण ्यपा ची णह ं मत को ि ी क ि त नसे. ज ्य पा ज णम नीच ्य पा ्श पा द पा त आप्पाने ह पा त घ पा तल पा , ती जमीन त ्य पा च ्य पा च अटीं ्श ि मोकळी व हपा्य ची. गुन हे ग पाि ी जग पा त स ्श तके मोठे, तकेच शत् ू ही ्श च्व णज णत बदल घडल पा . एकीकडे एक पा दहशतीच पा अंत झ पा ल पा असल पा , अनेक असत पा त. आप्पा लोंढेच ्य पा ्य पा ्श पा ढत ्य पा ्श च्व स ्शपा ल पा णक ं ्श पा सु िक्षपाि क्ष क पा ंसोबत मॉ णनां ग ्श ॉकल पा ज पा्य च पा . ् ि हत ्यपा प्र क ििपा त स पा क्ष दे िपाि होत पा , त ्य पा खटल ्य पा त अडथळ पा त ि ी दुस ि ीकडे ्श च्व स ्शपा ची ् ोकळी भरून क पा ढण ्यपा स पा ठी शह देण ्य पा स पा ठी स थपाणन क तळी ्शि ोधी गट त ्य पाि ् पा ण्शि त ्यपा गुरु ्श पाि ी सक पा ळी स पा डे ्पा चच ्य पा सुम पािपा स आप्पा आ ि ण ्य पा स पा ठी ि चलेल पा एक मोठ पा कट होत पा . ्य पा प्र क ििपा त न ्श ीन लह पा न-मोठी टोळी डोके ्श ि क पा ढू ल पा गली. ्य पा सं ् ू ि्व झ पा ले. ्य पा संघर पा्व तील स ्श पा्व त मोठ पा ्श ळ िणब ं दू ठ ि ल पा २००२ घ िपा तून एकट पा च ब पा हे ि डल पा . घ िपा चे मुख्य गेट ब पा हेरून ् ो णल स पा ंनी संतो र भीम िपा्श ं दे, ष िू ज पा ध ्श , नीलेश ् णश ण्श प्र क ििपा ने हे ् ु न हपा एकद पा णस द्ध केले की, गुन हे ग पाि ीच ्यपा ्य पा स पा ल. २००२ मध ्ये आप्पा लोंढेच पा भ पा ऊ ण्श ल पा स लोंढे ्य पा ची प्र कुलू ् ल पा्श ू न तो ि स त्यपा ने च पा लू ल पा गल पा . त ्यपा ल पा ्श पा टले होते सोलनक ि आणि त ्यपां च ्य पा सहक पा ऱ ्यपां न पा अटक केली. हे स ्श ्व प्र म पागपा्व्शि च पा ल िपा ऱ ्य पा व्य क्त ी च ्य पा कुटुंब पा ल पा आणि आप पां न पा ही णत स ्ध धी टोळीने ् ्व ि हत ्य पा केली. भ पा्शपा च ्य पा हत ्ये ने णनघ की इतक ्यपा र पा ांनंत ि आत पा सगळे श पा ंत झ पा ले आहे. ्श ् ि णत स ्ध धी गट पा शी आणि जुन ्य पा ्श पा द पा ं शी जोडलेले होते. त ्यपां च ्यपा क मपा्व चे ् पा् फोड पा्श े ल पा गते. आप्पा लोंढेच ्य पा आप्पा लोंढे ् पाि ह पा दरून गेल पा . ्य पा प्र क ििपा त आप्पा त ्यपा ल पा कल ् न पा व हपा नव ह ती की, ि स त्यपा च ्यपा कडेल पा झ पा डीत दी घ्व क पा ळ च पा ललेल ्य पा ्य पा खटल ्य पा त मे २०२२ मध ्ये म ् त ्यू नंत ि त ्य पा च ्यपा कुटुंब पा्शि दुःख पा च पा डोंग ि कोसळल पा , त ि लोंढे ह पा मुख्य तक् पाि द पाि आणि प्र त्यक्ष स पाक्षी द पाि होत पा . आणि ्श पा हन पा ंच ्यपा आडोश पा ने त ्यपा चे क पा ही शत् ू ण्श शे र मोक् पा न ्य पा्यपा ल ्यपा ने ऐ णत ह पाणस क णन क पा ल दुस ि ीकडे प्र णत स ्ध धी गट पा तील सदस ्य पां न पा ही तु रुं ग पा ची ह ्शपा भ पा्शपा च ्य पा हत ्ये नंत ि दोन ही गट पा ं तील ्श ै ि अ णध कच तीव्र झ पा ले. आधी ्पा सूनच दब पा धरून बसले होते. णद ल पा . ४२ स पाक्षी द पािपा ंची स पा क्ष, फॉ ि ेन नस क ख पा्श ी ल पा गली. एक पा गोळीब पािपा ने आणि ध पाि द पाि श स्तपां च ्य पा एक पा म पा गोम पा ग एक एकमेक पा ं ्शि घ पा तक हल् े , ळूच ्य पा प्र पाि ्श पा आप्पा बंगल पा सोडूंन क पा ही मीट ि ु िपा्श े , बॅले नसट क तज्ज पां च पा अह ्श पा ल ् हल ्यपा त दोन कुटुंब पा ंचे संस पाि उद ध्श स त केले. ठेक ्य पा्श रू न हो िपाि े गोळीब पाि ्य पा मुळे उरुळी क पा ंचन ् रिस ि ् ु ढे गेल पा न पा ही तोच, अच पा नक आणि ्श ै द की ्य अह ्शपा ल ग् ्य पा सं ् ू ि्व घटनेनंत ि मह पािपाष्टट् ् ो णल स आणि ् ु ि े ग् क पा्य म दहशतीख पा ली अस पा्य च पा . ो णल स पा ंनी आप्पा ्श ि ् हल् े खो िपा ं नी त ्यपा च ्यपा्शि हल् पा पा्ह धरून न ्य पा्यपा ल ्यपा ने ्श पा पा मी ि प्र श पा सन पा ने ळू म पाणफ्यपा आणि संघ णट त २००४ मध ्ये 'मोक् पा ' (MCOCA) स पाि ख पा कडक क पा्य द पा चढ ्श ल पा . हल् े खो िपा ंनी संतो र भीम िपा्श णश ं दे, गुन हे ग पाि ी ण्शि ोध पा त अ णध क कठो ि भू णम क पा घेतली. मुळ पा - ल पा्श ल पा , म पात् २००९ मध ्ये तो ्य पा तून सुटल पा . ् ु ढे २०११ मध ्ये आधी त ्य पा च ्यपा्शि ग पा्श ठी नीलेश सोलनक ि , मुठ पा ्श भीम पा नदीच ्य पा ् ट्ट पा त सुरू असलेल ्य पा बेक पा्य देशी ि ळू उ ् श पा च ्य पा द पा तून झ पा लेल ्यपा दुहे ि ी हत ्यपा क पा ंड पा तही ्श पा ्श पा िपा जेंद्र ग पा्य क ्श पा ड, र या जरत्न जोंधळे ्श पा ळू उ ् श पा्शि च नज ि ठे ्श ण ्यपा स पा ठी ण्श शे र ् थक पा ंची त ्यपा ल पा अटक झ पा ली होती, ् ि २०१२ मध ्ये त ्य पा ल पा ज पा मीन आक पा श (Special squads) स थपा् न पा क ि ण ्यपा त आली. ्श पा ळू णम ळ पा ल पा . मह पा डीक, ष िू ण्श प्र मत न न धी म पाणफ्यपा ्श पा हतुकीस पा ठी ्श पा्ििपाि े ि स ते , गोद पा म पा ं ची णठ क पाि े २०१२ नंत ि आप्पा लोंढेच ्य पा आ ्य ु ष ्य पा त क पा हीस पा ज पा ध ्श आणि आणि त ्यपां चे आ णथ्व क स् ो त उद ध्श स त क ि ण ्यपा ची मोहीम बदल णद सू ल पा गल पा होत पा . ्श पा ढते ्श्य , ्श पा ढलेले शत् ू आणि स तु ल पा तून गोळ ्यपा ण् न पा गेश झ पा डक ि ्य पा िपा ब ्श ण ्य पा त आली. मकोक पा आणि तडी ् पाि ीच ्यपा क पाि्शपा ईच पा ् ो णल स पा ं च पा ससे णमिपा ्य पा मुळे आप्पाने प्र त्यक्ष गुन हे ग पाि ीतील झ पा डल ्यपा . गोळ ्यपां च पा ६ मुख्य आ ि ो ् ीं न पा बडग पा अश पा गुन हे ग पािपा ं ्श ि तीव्रतेने उग पाि ण ्य पा त आल पा , सहभ पा ग कमी क ि ण ्यपा स सुरु ्श पा त केली. त ्यपा ने आ ् ल पा मो चपा्व आ ्श पा ज ऐकून आप्पाने ि ी जन म ठे ् े ची कडक दुहे जे ि ेकरून भ ण्श ष ्यपा त दुस िपा आप्पा लोंढे त ्य पाि हो िपाि न पा ही िपा जक पािि आणि स पा म पाणज क क पा म पा ंकडे ्श ळ ्श ल पा . उरुळी स पा्शि ण ्यपा च पा प्र ्य त न केल पा , ् ि णशक्षपा सुन पा्श ली. ्य पा ची क पा ळजी घेत पा ्य े ईल.आजही उरुळी क पा ंचन आणि क पा ं चन आणि ् रिस िपा त ण्शण्श ध उत स्श , कुस ती च ्य पा दंगली, हल् े खो िपा ं नी त ्य पा ल पा घे ि ले. गोळ ्य पा ्य पा प्र क ििपा कडे ् पा हत पा न पा ् ु ि े-सोल पा् ू ि मह पा म पागपा्व्शि ील जुन ्यपा न पा गरिक पा ंच ्य पा स म् तीत आणि स पा म पाणज क क पा्य्वक् म पा ं च ्यपा म पा ध्यम पा तून त ्य पा ने स ्श तःची पा डल ्यपा नंत ि ही तो णज्श ं त िपा हू न ्य े झ ् ष्ट धड पा ळतो "ज ्यपा ने एक स णम तो २८ मे २०१५ च पा क पा ळ पा णद्श स जस पा च ्य पा तस पा को ि लेल पा 'सम पा जसे ्श क' ही न ्श ी प्र णत म पा क ि ण ्यपा स सुरु ्श पा त णनमपा्वि म हि ून हल् े खो िपा ं नी त ्यपा च ्यपा्शि ध पाि द पाि शस्त पा च ्य पा जो िपा्शि स पा म् पा ज्य उभ पाि ले, आहे. केली. आ ् ल ्य पा मुल पा ल पा आणि कुटुंब पा ल पा मुख्य प्र ्श पा ह पा त श स्त पां नी डोक ्य पा्शि आणि अंग पा्शि ५० हू न अ णध क केले. ्श पाि त ्य पा च पा शे ्श ट शस्त पा नेच होतो." आप्पा लोंढेने आ ् ल ्यपा ्श पा ळूच पा अ ्श ै ध व ्य पा्पाि , ज णम नींच ्य पा बळक पा्श लेल ्य पा आ ि ण ्य पा च पा त ्यपा च पा प्र ्य त न होत पा . तो नेहमी आ ् ल ्यपा पा क्त बंब पा ळ झ पा लेल पा देह ं द ्शि े स त्यपा्शि डल पा . आप्पाच ि णश ि ् ह ्य पा तीत कोट्य ्श धींची सं ् त् ी कम पा्श ली, सं ् ू ि्व त पा लुक ्यपा्शि गुंड पा ग दधी चे णक स से आणि त ्य पा तून झ पा लेले ि क्त ि ं णज त हल् े सम थ्व क पा ं न पा स पा ंग पा्य च पा , "आत पा जुने णद्श स गेले, आत पा अ ्श घ ्यपा ५ णमणन ट पा ंत ह पा खेळ सं ््श ू न हल् े खो ि ् स पाि झ पा ले. स णनमपा्वि ् ि ्य पा ्श तःची दहशत केली. दहशतीच पा शे ्श ट ्य पा सगळ ्यपा च पा प्र ्श पा स एक पा भी रि शोक पा ं णत केत सं ् ल पा . सनदशी ि म पागपा्व ने ज पा्य चे." ् ि गुन हे ग पाि ीच ्यपा दलदलीचे एक आप्पा लोंढेच ्य पा हत ्ये ची ब पा तमी ्श पा ऱ ्यपा स पाि खी ् स ि ली पा ंचनच ्यपा ि स त्यपा्शि िक्तपा च ्य पा थ पाि ोळ ्यपा त झ पा ल पा . उरुळी क आजची तरु ि ण् ढील पा ह पा इ णत ह पा स एक मोठ पा धड पा दे िपािपा द दै ्श ी सत्य हे आहे की, तुम ही गुन हे ग पाि ी सोडली त ि ी गुन हे ग पाि ी दु आणि सं ् ू ि्व ् ु ि े णज ल हपा ह पा द ि ल पा . उरुळी क पा ंचनमध ्ये िि हे मह पािपाष्ट ट् पा तील ग् पा मी ि भ पा ग पा तील ्श पा ळू आप्पा लोंढे प्र क ठ ि तो. सं ् त् ी , प्र णत ष् पा आणि भीती ्श ि आध पा रित स पा म् पा ज्य ू तुमच पा ठल पा ग सोडत न पा हीत. आणि तुमचे जुने शत् ् पा प्र चंड त िपा्श णनमपा्वि झ पा ल पा , दुक पा ने ् ट पा् ट बंद झ पा ली म पाणफ्यपा , गँग ्श पाि आणि गुन हे ग पाि ीच ्य पा भी रि ्श पा स त्शपा ची णक तीही मोठे असले, त ि ी त ्य पा च पा शे ्श ट कधी न पा कधी २८ मे २०१५ ह पा तो क पा ळ िपा त् ी स पाि ख पा उग ्श लेल पा स. णद्श आणि ् ो णल स पा ंनी मोठ पा बंदोबस त तैन पा त केल पा . ् ु ि े ग् पा मी ि ज पाि ी ्श करून दे िपाि े आणि एक कधीही न स ि त पा े िपाि े प्र ण्श ्य क पा्यदपा च पा कच पाट्यपा त सं ् तो णक ं ्श पा णन्य तीच ्य पा फेऱ ्यपा त उरुळी क पा ंचनमध ्ये नेहमीप्रम पाि े णद्श स उग ्श त होत पा . ५२ ् ो णल स पा ंनी तत ् ि तेने त ्पा स सुरू केल पा . त ् पा स पा त समो ि क िि ठ ि ले. आप्पा लोंढेच ्य पा हत ्ये नंत ि उरुळी क पा ं चन आणि सं ् तो, हेच आप्पा लोंढे प्र क ििपा ने मह पािपाष्ट ट् पा च ्यपा गुन हे ग पाि ी ्श र पा ांच पा आप्पा लोंढे आ ् ल ्यपा णश ं द ्शि े ि स त्यपा्शि ील बंगल ्यपा त ्य पा जुन ्य पा ै मनस ्यपा तून, ळूच ्यपा धं दपा तील आले की, ही हत ्श ्श पा आस ् पा सच ्य पा ् रिस िपा तील गुन हे ग पाि ी समीक ििपा ं त मोठ पा इ णत ह पा स पा त अधो ि े नख त केले आहे. होत पा . द िि ोज सक पा ळी आप्पा आ ् ल ्यपा सहक पा ऱ ्य पां सोबत स ्श पा च ्यपा द पा तून आणि आप्पा लोंढे ज ्य पा ल पा स लोंढे ्श च्व ्श पा ण्श