जलसंकट जलसंकट वाढणार! वाढणार!

यं जलसंकट जलसंकट दाच् ा मान्सूनवर पर र णाम केल् ा नंतर आता एल न न नोचा प्र नै ् ्नगषा क हवामान प्र न रि ् ा आहे. ामुळे वातावरणातील वारे आ नण हवेच् ा भाव पुढील वर ा षाच् ा ् ुरु वातीप ् यं त का ् म राहण् ा ची नक दाबाच् ा रचनेत बदल होतात आ नण त् ा चा पर र णाम हजारो लोमीटर शक ् ता आहे. जाग नत क हवामान ् ं घटनेने (डब ल ् सू एमओ) दूर अ ् लेल् ा प्र देशांच् ा प जषा न ् मानावर होऊ शकतो. ् ं दा प्र शांत ् प ट ें बरमध् े जारी केलेल् ा अंदाजानु ् ार, एल न न नो फेब् ु वारी २०२७ महा ् ागरातील पाण् ा चे तापमान अ ् ामान ् रीत् ा वाढल् ा ने एल न न नो प ् यं त का ् म राहण् ा ची शक ् ता जवळपा ् १०० टक् े आहे. त् ा चा अ नध क तीव्र होण् ा चा अंदाज डब ल ् सू एमओने व ् क्त केला आहे. हवामानावरील पर र णाम २०२७च् ा ् ुरु वातीप ् यं त जाणव सू शकतो. भारती नव ् हवामान भागाच् ा मा नह तीनु ् ार, एल न न नोची तीव्रता वाढणार! वाढणार! ् ं दाच् ा नैऋत ् मो ् मी पाव ् ाने देशाची नच ं ता वाढवली आहे. ज सू न ते नड् ् ऑक टो बर ते ें बर २०२६ ा काळात आणखी वाढून ती ‘अ नत श ् ् प ट ेंबर ् ा कालावधीत देशात ् रा ् रीपेक् ा ् ु मारे १३ टक् े कमी पाऊ ् तीव्र’ श् े णीत पोहोचण् ा ची शक ् ता आहे. मात्र, भारतातील हवामानावर झाला. ही गेल् ा दोन दशकांतील अत ् ल प पाव ् ाच् ा हंगामांपैकी एक त् ा चा पर र णाम केवळ एल न न नोवर अवलंब सू न न ्सू न नह ं दी महा ् ागरातील ठरली आहे. कमी पाव ् ाचा थेट पर र णाम शेती, जल ् ाठे आ नण आगामी स् थ ती ् ह इतर हवामान घटकही त् ा वर पर र णाम करतात. रब बी हंगामावर होण् ा ची शक ् ता आहे. कमी पाव न् ् ामुळे ज नम नीतील ओलावा, जल ् ाठे आ नण ं चनाच् ा महाराष्ट् ा तही पर र स् थ ती नच ं ताजनक आहे. १ ज सू न ते ३० उपलब ध तेवर पर र णाम होण् ा ची शक ् ता अ ् ल् ा ने रब बी हंगामा ् ाठी ् नमनल प ट ेंबरदरम् ा न राज् ा त ८०४.४ मीटर पाव ् ाची नोंद झाली, तर शेतकऱ् ां् मोर आव हा न न नमाषा ण झाले आहे. पाण् ा ची उपलब ध ता कमी एल नि एल नि ि ि ोचा प्र भाव २०२७ पर्यंत; ोचा प्र भाव २०२७ पर्यंत; ् नमनल ् रा ् री प जषा न ् मान ९९४.५ मीटर आहे. त् ा मुळे राज् ा त ु मारे रा नह ल् ा् नप कांच् ा न न वडीपा ्सू न पेरणीच् ा क् ेत्र ा प ् यं त त् ा चा पर र णाम १९ टक् े पाव ् ाची त सू ट नोंद नव ण् ा त आली. मात्र, भारती ् हवामान होऊ शकतो. ग् ा मीण भागात चारा आ नण पाण् ा च् ा उपलब ध तेचेही रब्बी हंगामासमोर पाण् रब्बी हंगामासमोर पाण् ा चे संकट ा चे संकट नव भागाच् ा न न क र ानु ् ार २० टक् े नक ं वा त् ा पेक् ा अ नध क त सू ट अ ् ल् ा् च न न् ोजन महत् वा चे ठरणार आहे. हंगाम ‘पाव ् ाची कमतरता’ अ ् लेला मानला जात अ ् ल् ा ने महाराष्ट् ा चा ् वषा दरम् ा न, एल न न नोमुळे च भागांमध् े एक ् ारखे हवामान राहील हंगाम अ नध कृतपणे पाव ् ाच् ा तुटीचा ठरलेला नाही. अ ् े नाही, अ ् ा इशारा डब ल ् सू एमओने नद ला आहे. ् था न न क हवामानावर एल नि िटो चे ि े मके कारण काय? इतर महा ् ागरी ् आ नण वातावरणी ् घटकांचाही प्र भाव अ ् तो. त् ा मुळे नवर एल न न नो ही ु ववृत् ी् प्र शांत महा ् ागराच् ा मध ् आ नण प सूवषा नव ् था आगामी काळात भारती ् हवामान भागाच् ा न न क अंदाजांकडे ल क् भागातील ् मुद् ा च् ा पृष्ठभागाचे तापमान ् रा ् रीपेक् ा वाढण् ा ची देणे महत् वा चे ठरणार आहे.