स स लि ि ॉन व्हॅ ि ी सोडून परत ि ा मायदे ि ी! डासांच् ा मेंदूवर ि रतोय सं ि ोधन

स स लि ि ॉन व्हॅ ि ी सोडून परत ि ा मायदे ि ी! डासांच् ा मेंदूवर ि रतोय सं ि ोधन कानपूर : व ष्स २०००च् ा आ ् आ ् टी- आ ् आ ् टी कानपूरमधून स ां िि कशास्त ा त वास अखेर मेंदू जैवअ धभ् ा ां धत् की धव भा ि ात प्र ा ध् ा पक म हि ू न रु िां केल् ा न ां तर मादी डासाचे मानवी धाकडे जेईई परीक् े त देशभरात प्र ि म रि मा ां क बी.टेक. पू ि्स केल् ा न ां तर ि ुप् ा ् ा ां च् ा समोर आ ध ि चेतास ां स िे च् ा जू झाले. असलेले आक ष्सि कसे बदलते, ् ाचाही धम ळ धवि ाऱ् ा धन तीन ि ुप् ा ् ा ां नी पार ां पर र क त ांत् ज् ा न क् े त् ा त मोठे कर र अर करण् ा च् ा अनेक स ां शोधनाप ् यं त आज ि ुप् ा ् ा ां ची प्र ् ो ि शाळा कीटका ां च् ा त् ा ांच् ा प्र ् ो ि शाळेत अभ् ा स केला जात आहे. त ांत् ज् ा न क् े त् ा तील कर र अरचा मा ि्स न स ां धी होत् ा . मा त् , जीवशास्त ा तील वाढत् ा पोहोचला. घ् ाि ें ध रि ् प्र ि ालीवर धव शेष स ां शोधन करीत कीटका ां च् ा मेंदूच् ा अभ् ा साबरोबरच स वी कारता स ां शोधनाची वे ि ळी वाट धन वडली. ा ांनी वे ि ळा मा ि्स धन वडला. ते आवडीमुळे त् परदेशात अनेक आहे. अनुभवातून को ि ताही धडा न धम ळालेला मानवी मान धस क आरोग् ा च् ा क् े त् ा तही ि ुप् ा आ ् आ ् टी कानपूरमधून स ां िि कशास्त ा ची अमेर धव र केतील कॅ धल फो धन्स् ा द् ा पीठ, सॅन व षते घालवल् ा न ां तरही असतानाही डासाचा मेंदू को ि त् ा िां धाकडे ् ा ां च् ा ि टाने काम केले आहे. त् ा ांच् ा ि टाने पदवी घेतल् ा न ां तर अमेर र केत पीएच.डी. पू ि्स धद ए ि ो ् े ि े ि े ले आ ध ि बा ् ोइन फॉमतेधट क स मध् े भारतात परतण् ा ची आक धष्स त व हा् चे आ ध ि को ि त् ा िां धापासून ‘ट ट्रे ड धव ल’ नावाचा स व्ां च धल त स ां ज् ा नात म क करून ते न् ू रोसा ् न स च् ा क् े त् ा त दाखल झाले. पीएच.डी. पू ि्स केली. त् ा न ां तर कॉ ध नि धट व ह इच् ा त् ा ांच् ा मनात दूर जा ् चे, ् ाचा धनि्स् कसा घेतो, हा त् ा ांच् ा व त्सि ू क उपचार का ््स रि म धव क धस त केला आहे. परदेशातील स ां धी सोडून भारतात परतलेल् ा न् ू रोसा ् न स प्र ् ो ि शाळा आ ध ि अमेर र केच् ा होती. ‘स व देश’ ् ा धचत् पटाने ् ा धनि्स् ाला स ां शोधनाचा महत् वा चा धव ष ् आहे. डासाच् ा नैरा र् आ ध ि धचां तेशी स ां ब ां ध ध त समस् ा ांमध् े ि प्र ा ुप् ा सध् ा आ ् आ ् टी कानपूरमध् े ध् ा पक नॅशनल इ धनसट ट् ू ट स ऑफ हेल ि मध् े काम प्रे र ि ा धद ल् ा चे ि ुप् ा ् ा ां नी सा ां ध ितले आहे. अखेर मेंदूतील ‘अ रँ टेनल लोब’मधील चेतापेशी मानवी ् ा का ््स रि माचा उप ् ो ि करण् ा च् ा दृष् ी ने म हि ून का ््स रत असून, डासा ां चा मेंदू मानवी करताना त् ा ांचा कल इलेक टट्रोधफधज् ोलॉजी जुलै २०१४मध् ज् े ते भारतात परतले आ ध ि ् ा िां धावर कशा प्र कारे प्र ध रि ् ा करतात, ् ावर हे स ां शोधन करण् ा त आले आहे. ि ुप् ा ् ा ां च् ा िां धावर कशा प्र कारे प्र ध रि ् ा करतो, ् ाचा आ ध ि न् ू रोसा ् न स कडे वाढत ि े ला. धशक्ि आ ् आ ् टी कानपूरमधून त् ा ांनी घेतले त् ा ांनी २०२३मध् े ‘नेचर कम् ु धन केशन स ’मध् े स ां शोधनाची दखल धवधव ध पुरस का रा ां च् ा अभ् ा स करीत आहेत. स ां िि कशास्त ा पासून सुरू झालेला त् ा ांचा प्र होते, त् ा च स ां स िे च् ा जै धव क धव ज् ा न आ ध ि शोध धन ब ां ध प्र धस द्ध केला आहे. रक्तपान माध ् मातूनही घेण् ा त आली आहे.