मानसिक आरोग्य : न मानसिक आरोग्य : न न रोगी जीवनाची गुरुक न रोगी जीवनाची गुरुक क क ल् ी ल् ी शा

मानसिक आरोग्य : न मानसिक आरोग्य : न न रोगी जीवनाची गुरुक न रोगी जीवनाची गुरुक क क ल् ी ल् ी शा जागतिक मानसिक आरोग्य दिन तव शेष (१० ऑक् ो बर) रीर र क आरोग्याइतकेच म या नसिक आरोग ् ही महत्त् या चे आहे. म या त्र म या नसिक त या ण, ं त या , नैर या श ् ं त् या इतर सच सक म या नसिक ि मस् यां कडे आजही अनेकद या दुर्लक्ष के र े ज या ते. ् या प्र श नया ब या बत जनज या गृती, गैर ि मज दूर करणे आ सण गरजू व ् क्तीं न या ् ोग ् उपच या र त् आध या र ळ त् ू न देणे, ह या ज या ग सत क म या नसिक सम आरोग ् न या च या प्र मुख उद् े श आहे. सद ज या ग सत क आरोग ् ि ं घटनेच्या त या ज्या आकडे त्या रीनु िया र, २०२३ मध् े जगभर या ती र ि ु म या रे १.२ अब ज र ोक, म ह णजेच ज त् ळप याि प्र त् े क तपैकी एक व ् क् ी , म या नसिक क या र या ं ि ह जगत िया सत् होती. मध् े ं त या आ सण नैर या श्याचे प्र म या ण ् या सच मोठे आहे. २०२३ मध् े ि ु म या रे ४७ कोटी र ोक सच ं त यासत् क या र या ने, तर ३२ कोटी २० रया ख र ोक नैर या श्याने प्र भ यासत् त होते. आ सण आप् ेष् यां शी ि ं त् या द िया धणे एकटेपण या कमी ५०० शब दयां च या े ख म ह णूनही स तया रत या े ई र . र सत् ् भ या रत या ती र र या ष्ट् ी् म या नसिक आरोग ् करण्या ि मदत करू शकते. ि म या जम या ध ् म या ंच या मोग रोसब न ढ त् ण या रे पद या््ल कोणते ? आह या र या त सह त् या ित् वेक्ष ण या नु िया र, देश या ती र १०.६ टक् े प्र रौढ या ंन या ि ध्या त् या पर म ्या्लसद त ठे त् या : ि तत मोब या ई र सक ं त् या 'हे' पद या््ल अ ि ती र तर र क्त् या ढ होते च या ंग र ी आ सण म या नसिक आरोग्याशी ि ं बं सध त ि मस्या अ ि ल्याचे म या जम या ध ् म या ं त् र र या हण्याऐ त् जी प्र त ् क्ष ं त् या द, ि ि शरीर र या ह या ते ि ुदृ ढ .. शरीर या त सह मोग रोसब नची आढळ र े. सत्सत् ध म या नसिक सत् क या र या ं िया ठी छंद आ सण मैद या नी उपक्रम या ंन या त् े ळ द् या त् या . स त् तः त् र प या तळी कमी झ यार ी की ् क त् या , अश क् पण या , उपच या र या ं मधी र तफ यात् त ७० ते ९२ टक क्यां प ् यं त अ त्या स तत् अपे क्ष यां चे ओझे ट या कू नक या : प्र त् े क गो ष् च क् र ् े णे, ध या प रया गणे सक ं त् या त त् च या सफ कट सदि णे अ ि ल्याचे वेक्ष ण या त नमूद करण्यात आ र े ् या ित् आपल्या मन या प्रम या णे होई र च अ ि े न या ही. स त् तःच्या अशी र क्षणे ज या ण त् ू शकत या त. सह मोग रोसब न त ् या र आहे. म ्या्ल द या स त्ी क या रणे आ सण गरजेनु िया र मदत म या गणे करण्या िया ठी शरीर यारया मुख ् तः र ोह याि ोबतच मानसिक आरोग्य जपा ्य चे क ि े? या चे आहे. गरज भ याि ल्या ि तज्ज यां ची मदत महत्त् फो र े ट, शवह ट यासम न बी-१२ आ सण प्र स् न या ं िया रख्या म या नसिक आरोग ् च या ंग र े ठे त् ण्या िया ठी दैनं सद न घ्या : दी घ्ल क या ळ उद याि त् या टणे, ि तत सच ं त या पोषक घटक या ंची गरज अ ि ते. त्यामुळे के त् ळ जी त् न या ती र क या ही िया ध्या ित्् ी उप ् ु क् ठरू ज या ण त् णे, झोप सक ं त् या भुकेत मोठे बद र होणे, एख या द या पद या््ल ख या ण्यापे क्ष या ं तु सर त आह या र घेणे ि शकत या त. पुरेशी झोप घ्या : सन्सम त आ सण पुरेशी दैनं सद न क या म या ंमध् े र ि न र या हणे ् या ं िया रखी र क्ष णे महत्त् या चे आहे. झोप मन आ सण शरीर यारया सत् श यां ती देते. झोपेची त् े ळ ज या ण त् त अ ि ती र तर म या नसिक आरोग ् तज्ज यां च या आह या र या त प यार क, मे ् ी, शे त् ग्याची प या ने, शक ् तो सन श शच त ठे त् यात् ी. व्या ् या म कर या : दररोज ि ल् या घेणे ् ोग ् ठरते. च या क त् त ् या ं िया रख्या सह रव्या प यार े भ या ज् यां च या च यार णे, ् ोग, प्र या ण या्या म सक ं त् या आपल्या आ त् डीच या म या नसिक आरोग्याची मस्या म ह णजे ि म यात् े श करत या े तो. ड या ळी, हरभर या , र या जम या , म ि ूर, ि ् व्या ् या म करण्या िया ठी क या ही े ळ द् या त् या . मन या ती र त् कमजोरी नव हे . म या नसिक आरोग्याब द् र ि ो ्या बीन, चणे ् या ं िया रख्या कडध या न् यां मधूनही भ यात् न या व ्क् कर या : सच ं त या , दुःख सक ं त् या त या ण मोकळेपण या ने बो र णे, गरजू व ् क् ी चे म ह णणे र ोह आ सण प्र स् ने सम ळत या त. तीळ, भोपळ्याच्या मन या त ठ त् ू न ठे त् ण्याऐ त् जी श त्याि ू व ् क् ी शी िया सत् श या ंतपणे ऐकून घेणे आ सण ् ोग ् त् े ळी मदत घेणे , शेंगद या णे आ सण ु क या मे त् या हे देखी र सब्या ि मोकळेपण या ने बो रयात् े . त या ण या चे व ्त् स् या पन कर या : आ त् श ् क आहे. मन या ची क या ळजी घेणे ही चैनीची आह या र या त ् ोग ् प्र म या ण या त घेत या ् े त या त. र ोह ् ु क् क या म आ सण ै ् सक् क आ ् ु ष्यात ं तु र न र या ख यात् े . त् ि गो ष् न ि ून सन रोगी आ सण अ ््ल पू ण्ल जी त् न या ची पद या्यायंि ोबत ट यासम न ी अ िर े र े पद या््ल शवह ि ि तत क या म करण्याऐ त् जी मधूनमधून सत् श यां ती गरज आहे.ह त् े अ ि ल्या ि च े ख यारया ळी ् या र सदत्या ख या ल ल ् या ि त् नस प तीजन ् र ोह या चे शोषण होण्याची घ्या त् ी. ि म या ज या शी जोड र े र े र या ह या : कुटुंबी ् , सम त्र अंक यािया ठी अ सध क आश ् घन, प्र भ यात् ी आ सण सक्र्या त् या ढण्या ि मदत होते.