मराठा आरक्ष ि ाचा लढा आणि जरांगेंची आंदोलने

IN मराठा आरक्ष ि ाचा लढा आणि जरांगेंची आंदोलने मराठा समाजाला कुणबी प्र द जागा देण या चा शासन वनणगा य जारी केला. माणपत्र देऊन ओबीसी प्र ि र ा गातून याच काळात सातारा र ॅ झे वट यरचा आर षि ण ळ ि ू न देण या साठी मनोज वम अह ि ाल मा रि ण या ची प्र वक्र याही सुरू जरां र े-पाटील यांच या नेतृत िा खाली झाली. सुरू झालेल या आंदोलनाने महारा ष्ट ट् ा च या ५. १५ तासां र े अल प कालीन राजकीय आ वण सामा वज क पटला ि र उपोषण (३०–३१ मे २०२६) : ३० अनेक पर र णाम झाले. मे २०२६ रोजी सकाळी सुरू झालेले ऑ र स ट २०२३ पासून सप ट ेंबर उपोषण सरकारचे मं त्री राधाकृष ण विखे- २०२६ या तीन िषा ां च या काळात या पाटील आ वण प्र साद लाड यांच या सह आंदोलनाने घेतलेले विविध टप पे आ वण वश ष्ट मंडळाशी झालेल या सकारात म क त या घडामोडींचा आढा ि ा च च चे नंतर अ ि घ या १५ तासांत मा र े १. पहिले उपोषण (२९ ऑगस्ट घेण या त आले. रोजी पुन हा उपोषण सुरू झाले. या अ वध सूचना काढण या चे मान य केल या ने ते १४ सप्टेंबर २०२३) : जालना ६. २० वसां र े प्र दीर चा आंदोलन हद काळात राज य भर साखळी उपोषणे २७ जाने ि ारीला आंदोलन स रवर त झाले. वजल ह् ा तील अंतर ि ाली सराटी ये र े २९ (२९ ऑगस्ट – १७ सप्टेंबर २०२६) झाली. सरकारच या वश ष्ट मंडळाशी ु ि ारी २०२४ रोजी यानंतर २० फेब् ऑ र स ट २०२३ रोजी मनोज जरां र े- : २९ ऑ र स ट २०२६ रोजी अंतर ि ाली झालेल या च च चेनंतर २ नोव ह ेंबरला उपोषण महारा ष्टट् विधानसभेच या विशेष पाटील आमरण उपोषण सुरू केले. सराटी ये र े सुरू झालेले हे २० वदि सांचे स रवर त करण या त आले. त या नंतर सेंबर अ वधि ेशनात मराठा समाजासाठी १० वड १ सप ट ेंबर रोजी ये र े पो वल स आ वण आंदोलन अत यं त महत् िा चे ठरले. कुणबी २०२३ मधील बीड ये टक् र ील सभेत २० े स ि तंत्र आर षि णाचा मंजूर करण या त आंदोलकांमध ये झालेल या संघ षागा नंतर नोंदींचे संर षि ण, 'स र े सोयरे' आ वण जाने ि ारी २०२४ पासून मुंबईकडे मो चागा आला. मात्र, 'स र े सोयरे' अ वध सूचनेच या या आंदोलनाला राज य व या पी प्र वसद्धी हैदराबाद र ॅ झे वट यरची अंमलबजा ि णी काढण या ची घोषणा करण या त आली. अंमलबजा ि णीच या मा र णी ि र जरां र े- वम ळाली. मुख य मं त्री एकना र वश ं दे या प्र लं वब त मा र ण यां साठी मुंबईकडे ३. अंतरवाली सरा ्ट ी ते मुंबई पाटील ठाम रा वह ले. यांच या भेटीनंतर आ वण सरकारने कुणबी पुन हा मो चागा काढण या चा इशारा देण या त मोर ा चा आ हण 'सगेसोयरे' मुद् ा (२०– ४. मुंबईतील आझाद मैदान नोंदी शोधण या साठी प्र शासकीय यंत्रणा आला होता. अखेर १७ सप ट ेंबर २०२६ २७ जानेवारी २०२४) : २० जाने ि ारी आंदोलन (२९ ऑगस्ट – २ सप्टेंबर स वक्र य करण या चे आश िा सन ल या नंतर वद रोजी बीड ह् ा तील पाटोदा या वजल २०२४ रोजी अंतर ि ाली सराटी ये र ून २०२५) : २९ ऑ र स ट २०२५ रोजी १४ सप ट ेंबरला उपोषण मा र े घेण या त वठ काणी जलसंपदा मं त्र ी राधाकृष ण वन घालेला मो चागा २६ जाने ि ारीला आंदोलक मुंबईतील आझाद मैदाना ि र आले. विखे-पाटील, आमदार प्र साद लाड २. दुसरे उपोषण (२५ ऑक ्ट ो बर न ि ी मुंबईतील ि ाशी ये र े पोहोचला. दाखल झाले. २ सप ट ेंबर २०२५ रोजी यांच या नेतृत िा खालील वश ष्ट मंडळाशी – २ नोव ि ेंबर २०२३) : शासनाकडून या टप पया त 'स र ेसोयरे' ही प्र मुख सरकारने हैदराबाद ॅ झे वट यरच या र झालेल या च च चेनंतर, सरकारला ३ लेल या मुदतीत अपे व षित का यगाि ाही न वद मा र णी बनली. २६ जाने ि ारीच या रा त्री आधारे ऐ वत हा वस क पुरा ि े आ वण म वह न यां ची मुदत देऊन जरां र े -पाटील झाल या चा आरोप करत २५ ऑक टो बर सरकारने 'स र े सोयरे' संद भागा तील मसुदा ि ंशा ि ळ तपासून पात्र व य क्तींना कुणबी यांनी उपोषण स रवर त केले.