मुल ञा खत
IN ह ह ं जवडी 'आयटी' नगरीमध् े व व व व ध समस् ां च् ञा व व रोध ञा त नुकत ञा च एक मो च चा न न घ ञा ल ञा . केवळ पुण् ञा चेच नव् े तर र ञा ज् ञा चे आणि प यचा य ञा
IN ह ह ं जवडी 'आयटी' नगरीमध् े व व व व ध समस् ां च् ञा व व रोध ञा त नुकत ञा च एक मो च चा न न घ ञा ल ञा . केवळ पुण् ञा चेच नव् े तर र ञा ज् ञा चे आणि प यचा य ञा ने देश ञा चेही लक्ष य ञा मो च चाने वेधून घेतले. हज ञा रो न ञा गर र क, 'आयटीयन्स' रस्त ञा वर उतरले होते. यांच् ञा म ञा गण् ञा क ञा य आहेत आणि को ि त् ञा समस् ञा भेडस ञा वत ञा त य ञा व व षय ञा वर ज् ञानेंद्र हु लसुरे, पवनजीत म ञा ने, पुष्कर ञा ज न न ंब ञा ळकर यांची 'टॉप न् ू ज इन मर ञा ठी'चे सल् ञा ग ञा र संप ञा दक अरु ि मेहेत् े यांनी घेतलेली मुल ञा खत. प्रश्न :- 'आयटीयन्स'वर मोर्चा क ् ढण य्र ी वेळ भ ् ग आ नण दु ्स र ् अ ्स् की य ् मध ये इच् ् शक् ीर् ्न े मकी क ् आली? अभ ् व आ नण दुष प र र ण ् म ् ं र ी म ्नह ती अ ्स ू ्न ही पुष क र ् ज ्न ं ब ् ळकर - वाढते नागरीकरण, न : य् कडे ् ं भी य ् चा्न े ्न ् हणे ्स् ही द्द् त ग प अ एक मु श हरीकरण आण ण 'आयटीयन्स'ची वाढती ्स ं ख या उपस स्थ त होतो, क ् य ्स् ं ग ् ल?ज् यामुळे नागरी ्स ु णव धांवर प्र चंड ताण येत होता. आम ही ््न ेंद्र हु ल ्स ु रे : - जाणीव आहे की नाही हा एक मुद् ा वेगवेगळ या ्स ं स् ां बरोबर काम करत अ ्स ताना आवाज आहे; कारण याचा गंभीर पर र णाम तरुणांवर होत आहे, उठ व त होतो; पण त या ला हवे त ्स े यश येत नव ह ते. हे जाणवतेय का? अ ्स ा देखील एक प्र श न आहे. कारण त या मुळे ं घ णट त होणे हा एकच प या या य होता. आपण ्स ए खादा मुलगा खूप प्र यत न करून 'बी.ई. कॉम पयु टर' ्स ं घ णट त होऊन ्स ं घर या करत नाही तोप य यंत प्र श नां ना वाचा झाला की पालकांची अपे क्ष ा अ ्स ते की चांगल या पगाराची फुटणार नाही. म ह णून आम ही मो चाया काढला. नोकरी लागेल, तो परदेशात जाईल; कारण 'आयटी' प्र श्न :- ्न े मक य््स मस य् कोणत य् आहेत? क्षे त् ा मध ये ही देखील एक 'फेज' येऊन गेली. पण आता पव ्न जीत ््न े - 'बे ण्स क' मुद् ां वर रकारचे लक्ष म : ्स ही पर रवस् ती नाही, मग तरुणांमध ये येणारे नैराश य याचा वेधणे हाच मो चाया काढण या मागचा उद् े श होता. 'आयटी चार कधी होणार? णव पा क ्क 'ला येणारे रस ते आण ण त यां ची दुरावस् ा . आमची प्र श्न :- आपल य् मोर्चामध ये्सवचा प षिी य लोक नद्स ले, मागील अनेक वर ायं पा ्स ू नची मागणी आहे की 'आयटी मग ्स त् ् ध ् री- नव रोधकही नद्स ले, य ्र् अ ्थचा्न े मक ् पा क ्क'ला 'बॅकअप रोड डेव ह लप' व हा वेत. 'फूटपा ् ' क ्स् घ य् य र् ? न ्स ल या मुळे होणारा त् ा्स आण ण त या तून होणारी वाहतूक पव ्न जीत ््न े चाया मध ये आले त या चे म :- जे मो ्स वायं ञानेंद्र हु लसुरे, पवनजीत म ञा ने, पुष्कर ञा ज मुल ञा खत कों डी. 'आयटी पा क ्क'मध ये णद व ्स ें णद व ्स क मया चाऱ यां ची कौतुक आहे. यामध ये स् ाणन क आमदार देखील होते, ्स ं ख या वाढते आहे, या णठ काणी पाण या चा प्र श न मोठ् ा त यां च या्स ोबत आमच या बैठकाही झाल या होत या , त यां ना न न ंब ञा ळकर यांची व व शेष मुल ञा खत प्र माणावर आहे. जे 'ए ्स टीपी'चे पाणी आहे ते ् े ट आमचा रो र मा णह ती होता; तरीही ते आंदोलनामध ये नदीमध ये जाते, हे प्र मुख मुद् े आहेत. पव ्न जीत म ््न े : - यामध ये एक महत् वा चा मुद् ा अ ्स ा प्र श्न नप ं परी- नर ं र वड :- 'पीएमआरडीए', येऊन ्स ामोरे गेले. आजच या घडीला जी आंदोलने ्स ुरू प्र श्न ् क ्क ' ् रू ्न :- 'आयटी प उभ इतकी वर्षे की 'आयटी'मध ये काम करणारे ्स ाधारणतः तीन ते चार मह ््न गरप ्नल क ् , पुणे मह ््न गरप ्नल क ् , आहेत त या काणी कशा प्र कारे 'बॅनर' पकडले जातात, णठ ् ल य््न ं तरही ्स मस य्ं्न््स् मोरे ् वे ् गत झ मूलभूत ज ल वर ायं नी आपला 'जॉब वसव च' करतात. एखाद् ा णठ काणी 'ए ्न ए र एआय', व ् हतूक पोली ्स , स ्थ् न ्न क प्र श ््स्न केवढा रो र अ ्स तो हे आपण पाहतो, पण आम ही 'टीम' आहे, तर य ् मध ये्न े मकी कोणती र ू क झ ् ली नक ं व ् घर ' ्स े ट' केल या नंतर मुलांचे णश क्षण णक ंवा अन य ही काही य ् यं त् ण ् ं मध ये्स मन व य आहे की ्न् ही? म ह णून हा प्र यत न केला होता की या 'आयटी'चा मो चाया हा त् ु टी र ् नह ल य् अ ्स े व ् टते?ज् गोष्टींमुळे तो अ ्स ा णव चार करतो की मी प्र वा ्स करेन पव ्न जीत म ््न े : - ्स मन व याचा अभाव आहे. कारण खूप वेगळ या प द् तीने काढायचा. कुठेही ्स रकार णव रोधी ््न ेंद्र हु ल ्स ु रे :- माझ या दृष् ी ने म ह णाल तर दोन पण माझे कुटुंब एका काणी ' ्स े ट' होईल. त या मुळे णठ दो न वर ायं पू वती ज या वेळी आम ही 'फॉलोअप' करायचो, बोलायचे नाही, घो र णा द् ा यच या नाहीत, कोणा णवर यी मुद् े आहेत. जर ्स रकारचे धोरण नीट न ्स े ल तर त या चा 'आयटी' त् ा तील अनेक जण आपल या ला अ ्स े तील क्षे णद्स तेव हा शोधावे लागायचे की हा णवर य कोणत या व य वस् े च या चुकीचे बोलायचे नाही. आमच या्स ाठी णत् े कोण आले पर र णाम णद्स तो. धोरणांची अंमलबजावणी हा ्स ुद् ा मुद् ा की जे ं हगड रोडला राहतात आण ण खराडीला प्र वा ्स ण्स अं त गया त येतो. गेल या व रती ज या वेळी आम ही आंदोलन हे आम ही ल क्ष ा त ठेवणार, पण जे आले नाहीत ते कुठे महत् वा चा आहे. दर पाच वर ायं नी 'पॉ णल्स ी' येणे हे गरजेचे करतात, णक ं वा णह ंजवडी 'आयटी पा क ्क'मध ये राहणारे केले त या ची रकारने दखल घेतली, मुंबईत बोला णव ले, ्स होते? एकही पदवीधर आमदार 'आयटी पा क ्क'मध ये अ ्स ताना २०२० मध ये आपली 'पॉ णल्स ी' येऊ शकली बाणेर-बालेवाडीमध ये प्र वा ्स करतात. आपल या राज या ची पुण या चे भागीय आयुक्त चंद्रकांत पुलकुंडवार यांच या णव आलेले नाहीत, केवळ णद वाळी-द ्स ऱ या च या वेळी नाही, ती आली २०२३ मध ये . ती देखील घाईगडबडीमध ये 'आयटी पॉ णल्स ी' 'वॉक टू ऑ णफ्स ' अ ्स े ्स ांगते. 'वॉक टू अ ध य क्षतेखाली ती तयार केली. त या चा फायदा ्स णम 'मे ्स े ज' करतात. आली आण ण त या चे कारण 'कोव वह ड' आहे अ ्स े णद ले गेले. ऑ णफ्स ' म ह णत अ ्स ताना 'फूटपा ् ' न ्स तात. अजूनही अ ्स ा झाला की या ्स वया यं त् णा एका 'ग् ु प'मध ये आल या प्र श्न :- अ नज तद ् द ् अ ्स त ््न् 'आयटी प ् क ्क ' र ी जर क नाया टक आण ण तेलंगणा 'पॉ णल्स ी' आणत अ ्स े ल ्स ी'चे मंत् ी 'आयटी पा क ्क'मध ये आलेले 'एमआयडी आण ण काम करत आहेत. आता ् ोडा ्स ा का होईना स स्थ ती कशी होती?ज् तर केवळ आपल या कडेच 'कोव वह ड' होता का? तेलंगणा नाहीत. त या मुळे रकारचे लक्ष वेधणे गरजेचे आहे. ्स पण ्स मन व य होतो आहे. पण जी मोठी कामे आहेत, ््न ेंद्र हु ल ्स ु रे : - लोक ्स भा णन वडणुकीच या वेळी आण ण क नाया टकच या 'पॉ णल्स ी'तून आपण अनेक मुद् े घेतले प्र श्न ्स ु रळीत ् हतूक ् बरोबर ्स ु र न षित ् हतूक :- व य व या मध ये जमीन अ णधग् हण, रस ते अ ्स े प्र श न आहेत, ज ्स ु नेत् ा पवार यांच या प्र चारादरम या न अ णज तदादा आले होते. तेलंगणाच या 'टी-हब'च या ध त तीवर महाराष्ट् ा मध ये ह ् देखील महत् व्र् मु द्द् आहे, तर य ् ब ् बत र् ज या मध ये उद् ो गमंत् ी , मुख य मंत् ी यांची परवानगी हवी होते, त या वेळीही आमच या बैठका झाल या होत या . दादांनी 'एम-हब' उभारू अ ्स े आपण म ह टले होते. आज २०२३ तुम र् अ ्न ु भव क ् य?ज् आहे; ते जागांचे प्र श न शेतकऱ यां्स ोबत ' मी या ्स मस यां कडे लक्ष देईन' अ ्स े ्स ां णग तले होते. ये आपण आलो, तीन वर ायं त हे 'एम-हब' ते २०२६ मध ््न ेंद्र हु ल ्स ु रे : - गेल या दोन ब ्स ू न टवले पा णह जेत. आता नवीन णम त या नंतर मुख य मंत् ी देवेंद्र फडणवी ्स यांच या्स मवेत बैठक नेमके कुठे आहे? तरुणांना नवी ्स ं धी उपलब ध करून वर ायं मध ये जवळपा ्स ३७ अपघात झाले णज ल हाणध काऱ यां ची नेमणूक झालेली झाली होती, ज या बैठकीमध ये ही अ णज तदादा ्स हभागी ली नाही तर रोजगार ती होणार कशी? पायाभूत णद णनणमया क ्क'च या आहेत. हा आकडा 'आयटी पा आहे, त या मुळे अपे क्ष ा अशी आहे की झाले होते. त या वेळी दादांनी 'मी स व तः येऊन पाहणी ्स ु णव धांचा देखील एक महत् वा चा मुद् ा आहे. मोठमोठ् ा प र र्स रातील आहे. या भागामध ये ते हेच प्र श न मा गती लावतील. करतो' अ ्स े ्स ां णग तले होते आण ण दादांनी दोन वेळा कंपन यां चे ' ्स ीईओ' ज या वेळी आपल या कडे येतात, बां धकाम मोठ् ा प्र माणावर ुरू ्स नत न ्न धीं र ी प्र श्न :- लोकप्र पाहणी केली देखील; आण ण पर रवस् ती ु धारण या्स ्स त या वेळी अ ्ाया त प णह ला मुद् ा रस तयां चा आहे आण ण दु ्स रा अ ्स ल या ने 'कंटेनर'ची ्स ं ख या जास त भू नम क ् महत् व्र ी आहे, त य् त कुठे ्स ुरु वात देखील झाली होती. पण महाराष्ट् ा चे आण ण म ह णजे आपल या कडे आंतरराष्ट् ी य णव मानतळ नाही. आहे. 'आयटी पा क ्क 'मुळे वाहतूक र ण अड येत आहे?ज् आम हा ्स वायं चे दु द दैव की दादा गेले आण ण ज या प द् तीने म ह णजे त यां ना मुंबई ंवा बेंगलोरला उतरून 'बाय रोड' प्र णक वाढली, बांधकामे वाढली; पण त या ््न ेंद्र हु ल ्स ु रे : - आम ही ही बदल होत होते ते ् ांबले, आण ण तो पर र णाम जाणवत वा ्स करावा लागतो. काणी राहणाऱ या नागर र कांवर त या चा णठ या च प्र श ना चे उत्तर शोधतो आहे. आहे प्र श्न :- मध यं तरी स्थल ् ं तर ्र ी जी र र्चा होत काय पर र णाम होतो हे ल क्ष ा त घेऊन णह ंजवडी 'आयटी पा क ्क' हे महाराष्ट् ा चे प्र श्न :- 'आयटी' षिेत्नक ं व ् क मचार् री म ह णजे होती, अलीकड र ी र् कणमधील अ ्स े ल नक ं व ् त य् ्स ु णव धा णनमाया ण करणे गरजेचे आहे. भू र ण आहे. रस तया वरचे खड् े , ' ्स ो ्स ायटी'मधील कचरा ' आयटी' ्न गरी ्न व हे , तर आजूब ् जूल ् अ ्स ण ् री अगोदरही ्स् ध ् रणतः ३० कंपन य्ं्न ी स्थल ् ं तर केले प्र श्न ् नठ क ् णी ् णी नणनव जे र् ही :- य प आ प्र श्न एवढ् ा च गोष्टींवर आंदोलन करत नाही, यामागील ् ोटी-मोठी ग ् वे, त य्नठ क ् णी र ् हण ् ऱ य् आहे अशी र र्चा होती, य ् तील ्न े मके क ् य व ् स त व आहे अ ्स े म ह टले ज ् ते, म ह णजे एक ् ब ् जूल ् आपण भू णम का खूप मोठी आहे. ती अशी की आज महाराष् ट् ्न् गर र क ् ं च य््न े मक य् क ् य भ ् व ्न् आहेत? आहे? 'स म्टचान्स टी' म ह णतो आ नण त य्नठ क ् णी न ्नम ् चा ण उद् ो गांमध ये खूप मागे पडत आहे. आज आपण क र ् ज ्न ं ब ् ळकर - या आंदोलनाची तयारी पुष न : पुष क र ् ज न ्न ं ब ् ळकर : - ्स ातत या ने णक ती कंपन या होण ् ऱ य् य ् मूलभूत ्स मस य्ंनवर् यी क ् य ्स् ं ग ् ल? 'ए ्स टीपीआय'चा 'डेटा' पा णह ला तर क नाया टक राज या ची ज या वेळी ्स ुरू होती, त या वेळी आम ही ग् ा मस् ां ची बैठक बाहेर गेल या याचा 'डेटा' णव चारला जातो, पण नवीन पुष क र ् ज न ्न ं ब ् ळकर : - पाण या बाबत तर इतके दु द दैव ्स ॉफ ट वेअर एक्सपो टया ' चार लाख कोट टीं च या वर आहे ' या बैठकीला मान, मा रुं जी, णह ंजवडी बोलावली होती; ज या आल या याचा 'डेटा' कोणीही देत नाही. णक ती कंपन म ह णावे लागेल की आपण 'फाइव ह णटट्णल यन इकॉनॉमी'चे आण ण आपल या राज या ची ' ्स ॉफ ट वेअर एक्सपो टया ' केवल या णत न ही गावांतील नागर र क आले होते. स् ाणन क या कडे गेलेल या कंपन यां चा 'डेटा' न ्स े ल ं वा आपल णक स व प न बघतो आण ण पाणी, रस ता आण ण मोकळा श वा्स हे धया या वरच दोन लाख कोटी इतकीच आहे. मग आपण अ आमदारही 'हा गावचा प्र श न आहे' म ह णून त या काणी णठ तो णव वा णद त अ ्स े ल; पण ्स ाधारणतः ्स हा ते ्स ात दु णमया ळ होत चालले आहे. २८ 'टीएम ्स ी'चे मुळशी धरण का? पुणे हे णव द् े चे माहेरघर आहे, आपण त या ला आले होते आण ण त या वेळी काही ग् ा मस् ां नी ही गो ष् ायं पा ्स ू न मी ंजवडीमध ये राहतो, मला एकही नवी वर णह आहे. 'टाउन प् ॅ णन ंग' करत अ ्स ताना 'पीएमआरडीए'ने 'ऑक्सफ डया ऑफ द ईस ट ' म ह णतो. 'एआय'मुळे 'जॉब्स' बोलूनही दाखवली की तुमच या मुळे आमची णत न ही गावे कंपनी आली आण ण त यां नी त यां चा 'कॅम प्स ' ्स ुरू केला ते आहेत का याचे योजन करणे गरजेचे होते. पाणी, रस णन कमी झाले आण ण आपल या कडे कंपन या येत नाहीत, एक त् आली, तुमच या आण ण आमच या ्स मस या एकच अ ्स े वाटत नाही. ' प्र ॉ डक ट इनोव हे शन'मध ये णह ं जवडी ा पना झाल या नंतर मान, २०१५ ला 'पीएमआरडीए'ची स् कारण ताण ' ्स ववहया्स े ्स ' कंपन यां वरती झालेला आहे. आहेत आण ण यातून आपण एक त् येऊ शकतो ही एक 'आयटी पा क ्क'मध ये 'मेटा', 'मायक् ो्स ॉफ ट ' या ्स ारख या णह ं ज वडी, म हा ळुंगे या भागामध ये ज या 'टाउन णश प'ला जर नवीन ' प्र ो जेक ट ', नवीन कंपन या आल या तर मोठ् ा ष् जाणवली. आम हा ला हेच हवे होते की गावकरी एक त् गो कोणत या ही मोठ् ा कंपन या णद्स णार नाहीत. या कंपन या परवानगी णद ली. त या मध ये त यां नी ' णब ल ड र'ने पाणीपुरवठा प्र माणावर रोजगार णनणमया ती होईल. हा पर र णाम केवळ आले तरच प्र श न ्स ु टू शकतात. आणण या्स ाठी प्र यत न ही झाले नाहीत आण ण त या उपलब ध करून द् ा वा अ ्स े म ह टले. आता ' णब ल ड र' ंवा शहर- णजल ह् ा पुरता म या या णद त एका गावापुरता णक यां ची मान ण्स कताही त नाही. णद्स कंपन पाणीपुरवठा कुठून उपलब ध करून देतील? 'जल जीवन' नाही, तर याचे पर र णाम ्स ं पू णया राज या वर होत आहेत. शब् ां कन :ज् प्र श्न :- 'आयटी' क मचार् ऱ य्ं्न् प्र व ््स््स् ठी णम शनअंत गया त १०० टक् े शु द् पाणी घरांना णम ळावे अ ्स े काणी अ ्स णाऱ या नोकऱ या कमी होत गेल या तर णठ जर या ् गण ् र ् ्र ीही ्न े हमी र र्चा ््न् ल वेळ, य होत ध णह ये य अ ्स े ल, तर ंजवडी, मान, म हा ळुंगे पर र्स रातील गुन हे गारी वाढते. संकेत देशपांडे प ् ह ् यल ्नम ळते; य ् बद्दल क ् य ्स् ं ग ् ल? णश प' याला अपवाद ठरतील. 'टाउन प्र श्न :- 'आयटी' षिे त् ् र े हे भयंकर व ् स त व ह ् एक