कराडमधील 'ती' गाजलेली कविता...

कराडमधील 'ती' गाजलेली कविता... १९७३ साली यवतमाळला साहित्य संमेलन झाले तेव् ा पासून २०१७ प य यंत मी प्र त्ये क साहित्य संमेलनाला उपस्थित आ ि े . यातल् ा पाच वेळा मी न न मंत्रित म्ह णून उपस्थित ि ोतो. तर उरलेल् ा संमेलनाला माझे प्र ा चा य ्य द. रा. कुलक ण णी यांनी म ि ाव व द् ा लयातर्फे ख च्य देऊन मला पाठवले. यवतमाळच् ा संमेलनात गंगाधर गाडगीळ यांच् ा भाषणातले एक वाक्य माझ् ा लक् ा त आ ि े . साहित्य संमेलन ाचे स्वरू प ग् ं थोत्सवाचे असले पाहिजे असे ते म्ह णाले ि ोते. प्र ा . व व श् ा स वसेकर इचलकरंजीला (१९७४) पुलंच् ा अध ् क्ष तेखाली झालेले संमेलन ऐत त हा तस क म ह णावे लागेल. पन् ा स पन् ा स हजारांची उपस्थिती त तथि ून सुरू झाली. ् ा संमेलनाला मी दै. मराठवाडाचा वा ता ताहर म ह णून उपस्थित होतो. राजकी ् नेत् ां ना पुलंनी व् ा सपीठावर नाकारले. त् ां चा उ तच त मान ठेवून ् शवंतराव चव हा ण हे देखील श् ो त् ां त, प तह ल् ा रांगेत बसले होते. तो फोटो मी दै. मराठवाडात छापल् ा चे आठवते. कराडला (१९७५) ् शवंतराव मानाने व् ा सपीठावर बसू शकले कारण ते ् ा संमेलनाचे ् वा गताध ् क्ष होते. आणीबाणी असून दु गाता भागवतांनी ज ् प्र काश नारा ् ण ् ांच् ा प्र कृतीसाठी स वा ां ना प्र ाथिता ना करण् ा स सां तग तली. त् ा त केंद् ी् मंत् ी असलेल् ा ् शवंतराव चव हा णांना उभे राहावे लागले. त् ा मुळेही हे संमेलन गाजले. आम ही सुरतची काँग् े स ् ाच डोळ् ां नी अनुभवली आहे असे म ह णण् ा सारखे आम ही कराडचे संमेलन अनुभवले आहे असे आजही मी अ तभ मानाने म ह णू शकतो. कराडला आमच् ा तन वासाची व ् व ्थिा भोजन व ् व ् थिे पासून खूप म ह णजे खूपच लांब होती. त् ा मुळे एका रात् ी जेवा ् ला जा ् चा मी कंटाळा करत होतो. पण को ् ना काठचे वांगे खा ् ला तम ळताहेत हे कळताच माझ् ा तला खवय् ा धडपडून त तथि े गेला ही देखील आठवण आहे. अंबाजोगाईचे (१९८३) संमेलन ् ासाठी ल क्ष ा त आहे कारण तन मं तत् त कवी म ह णून प तह ल् ां दा मला संधी तम ळाली. पण माझ् ा क तव तेला दाद तम ळते हे पाहून दूरद शता नचे कॅमेरे माझ् ा कडे आले आ तण तो सुखद धक् ा सहन न होऊन माझी क तव ता अक्षरशः पडली! परंतु परळीला माझी ‘चोर’ ही क तव ता प्र चंड गाजली. टीव ही वर व तुता ळात मला क तव ता वाचताना आ तण लोक प्र त त साद देताना दाखवले हेही आठवते. कराडला ् ल तल तास प त् ’ ही ् ा क तव तेला हजारोंनी वन स मोअर म ह णत (२००३) ‘पंतप्रधानांचे ज दाद तद ली. मला पुन हा बोलावणे टाळण् ा करता शंकर वैद ां नी एक तन वेदन वाचले. लोकांनी ते ऐकून न घेतल् ा नंतर पुन हा माझ् ा नावाचा हजारोंनी आ ग् ह धरला. मला हा बोलावणे शंकर वैद ां ना भाग पडले. तीच क तव ता पुन हा वाचण् ा ऐवजी ‘चोर’ ही पुन तव ता वाचा असे अशोक ना ् गावकर म ह णाले. पण त् ा कडे दु लता क्ष करून ज् ा क तव तेला क लोकांनी वन स मोअर म ह टले तीच क तव ता, चार कडवी पू णता म ह टली. हा एक न तश ला अनुभव होता. ा संमेलनात मी मं तत् तांच् ा क तव संमेलनाचा अध ् क्ष होतो. हा उदगीरच् तन संमेलनाध ् क्ष पदाच् ा खालोखाल मोठा मान समजला जातो. सू त् संचालन करणारे भारत सातपुते मला बोलूच देत नव ह ते. तरी मी तीन-चार वेळा बोललोच. दाद देण् ा बद्दलचा एक तव नोदही सां तग तला. उद् ी रनंतर ् व ख चाता ने एकदा साताऱ् ा च् ा संमेलनाला गेलो. आता प्र वासाची दगदग सहन होत नाही. (संकलन-समन व य – डाॅ. वैशाली मोहिते )