नको वाद .. साधू संवाद

पु पु ण् ा मध् पे ड ड ज पे च् ा संदर्भात सुरू असल पे ला वाद हा सध् ा च च चेचा आण ण अगद धी ताजा व व षय आह पे . महत्त ा च पे म्ह णज पे , हा व व षय क पे वळ पुण् ा पु ि ता म यभा द द त न ि ाहता ि ाष्ट् रीय पातळीव ि ील व व षय बनला आह पे . इतक पे च नाह री त ि , त् ा ला धार म मिक आण ण ि ाजकीय ा प्त झाला आह ि ं गद पे खील प् पे . या सगळ् ा चा परिणाम म्ह णून जनमानसात व व श पे ष करून आज ज पे न झी क कमि वा ज पे न अल् ा म्ह णून ओळखली जाणा ि ी तरुण ढ धी काह री शी संभ्र वम त आह वप पे . सुमा ि ष षां ची वै र् वशाली े १३२ व प ि ि ा असल पे ला गण पे शोत्सव ं प ग असावा त ि ी कसा, असा प् श्न त् ां ना पडला आह पे . यासंदर्भात णेशोत्सवा ्स ं दर ा भा तील वाद ही गोष्ट नवीन घेता प्र त र्ये काच र्य ा र ू टम केकडे ्स कारात म कतेने पाहण र्य ा ची ्स ु धारणा आ टण ्स माज प्र बोधनाचे व र्य ा्स पीठ बनला. पुढे गण पे शोत्सवाशी संबंध ध त व व व व ध क् नाही. अगदी स वा तंत्र्यपू वभा काळा ्स ू न आवश र्य कता अ ्स ते. ्स ं स क कृ ती व कला- क् ी डा आदींचा आ टव ष का र गणेशोत्सवात आजतागा र्य त अनेक टप पर्यां वर वादाचे प्र कुठलाही ्स ण-उत्सव टक ं वा प्र था-परंपरा म ह टले ्स मा टव ष्ट झाला. कालांतराने हाच गणेशोत्सव ्स ामा टज क पे त् ा तील मान्यव ि काय सांगतात ्स ं ग उद्भवले आहेत. खरे पाहता, गणेशोत्सव हे ्स माज की त र्य ा त काल ्स ापेक्ष बदल अटळ अ ्स तात. चुकीच र्या त ्स े च राजकी र्य का र्य भा क त ते घडवण र्या ची का र्य भा शाळा बनला. याला अ वत शय मह त्त आह पे . त् ्स ं घट ट त करण र्या चे, ्स माज प्र बोधन करण र्य ा चे, ्स माज त ्स े च कालबाह्य गो ष्ट ी मागे ोडून द् ा व र्य ा लागतात आ टण ्स आज गणेशोत्सवाच र्य ा माध र्य मातून पुढे आलेल र्य ा नामवंतांची ा च अनुषंगान पे 'बाप् ा चा उत्सव, ्स े वा करण र्या चे, ्स ं स क कृती आ टण परंपरा जपण र्य ा चे, मांगल र्य नव र्य ा चा स वी कार करावा लागतो. आपण करत अ ्स लेल र्य ा र्य ादी खूप मोठी आहे. आ टण आनंद अनु र वण र्या चे माध र्य म आहे. अ ्स े अ ्स ताना क कृ तीचा उद् े श आ टण स व रूप दोन ही ही बदलते. आपला गणेशोत्सवाने अनेक बाबतीत पर र व तभा नशीलता जपली कसा असावा, कसा नसावा?' गणेशोत्सव हा वादाचा टव ष र्य क ्स ा ठरू शकतो हा प्र श न गणेशोत्सव त र्य ा ला अपवाद नाही. स वा तंत्र्यलढ् ा्स ाठी आ टण जोपा ्स ली आहे. पू व वी पुण र्य ा तील देखावे रात्र र र ्स ुरू या प्श्न ा चा व पे ध ' ॉप न्यू र ज इन आपल र्य ा मनात उत प न्न होणे अगदी स वार ा टव क आहे. ्स माज ्स ं घट ट त व हा वा र्य ा दृ टष्ट कोनातून श् ी मंत र ाऊ ्स ाहेब अ ्स ा र्य चे. ते देखावे आज टवटश ष्ट टद व ्स ्स ोडले तर रा त्र ी म ि ाठी'च् ा ररी मन पे घ पे ण् ा चा प् यत्न परंतु, ज र्य ा टठ काणी अनेक लोक एकत्र र्य े तात र्य ा टठ काणी रंगारी, लोकमान र्य बाळ गंगाधर ट ट ळक आदी धुर र णांनी दहा वाजता बंद होतात. ध वटनक्षे पकांचा वापर आ टण ध व नी प्र एकमत, ्स हमत आ टण बहुमत ्स ाधले जाणे ्स हज शक र्य ्स ा वभा ज टन क गणेशोत्सवाची मुहू तभा मेढ पुण र्य ा त रोवली. दूषणाचा मुद् ा गं र ीर बनला तेव हा न र्यार्य ाल र्य ाला त र्य ा ची क पे ला आह पे ... न ्स ते. अशावेळी कुणा एकाच र्य ा हेतू टव ष र्य ी शंका न देश स व तंत्र झाल र्य ा नंतर हाच उत्सव ्स ामा टज क दखल घ र्य ा वी लागली. (पान ७ वर) पुण पे क ि ांनी आद श्ट उत्सव स वषां चा... आपल् ा बाप् ा चा उत्सव, स वषां ना आवड पे ल असा उत्सव साज ि ा करू... आपण मांग ल् जपू या... नागरिकांना त् ा स नको न नमभा ण क ि ावा... पुण र्य ा तील गणेशोत्सवाला मोठी हल् ी मला ्स ातत र्या ने प्र श न पडतो गणेशोत्सव हा मांगल र्य ा चा ्स ण गणेशोत्सवात लोक ्स ह र ाग ऐ टत हा ट्स क आ टण ्स ांस क कृ टत क की आपण उत्सव नेमका का आहे. त र्य ा मुळे गणेशोत्सवात वाढला पा टह जे; मात्र उत्सवामुळे परंपरा अ ्स ल र्या ने पुणेकरांनी ्स ं पू णभा ्स ाजरा करतो? लोकांनी एकत्र जे जे काही केले जाईल ते ्स वभा नागर र कांना त्र ा्स होणार नाही, महारा ष्ट ट् ा ला गणेशोत्सव क ्स ा र्य े ऊन आनंद ्स ाजरा करावा मांगल र्य पू णभा अ ्स ा र्य ला हवे, पू व वी र्य ाची काळजी घ र्य ार्य ला हवी. ्स ाजरा करावा, र्य ाचा आद शभा म ह णून उत्सव केले जातात. पण मंडळाच र्य ा टम रवणुकीत टद ंड् ा , क णभा क क ्कश आवाज, प् ा झ मा , दाखवणे गरजेचे आहे. गणेशोत्सव त र्या त अशा दु घभा टना होत अ ्स तील मेळे, बँड, ्स नई चौघडे अ ्स ा र्य चे. प्रे शर ट िल ड आ टण लेझर लाईट्स हा आपल र्य ा ्स ं स क कृ तीचा आ टण तर हे थांबलं पा टह जे, हाच टव चार त ्स े च बँड, ्स नई चौघडे आताही र्य ां ्स ारख र्या गो ष्ट ी उत्सवात ्स ा हातच ्स ाजरा व हार्य ला परंपरेचा उत्सव आहे. तो उत करून मी टड जे टव रुद्ध र ू टम का घेतली. ्स वाबं ना आवडेल अ ्स तात, कारण त र्य ां चे स व र कानाला मधुर वाटतात. न ्स ाव र्या त, न र्य ार्य ाल र्य ाने घालून टद लेल र्या ध वटन म र्याभा देचे पा टह जे. पण ्स ामान र्य ां ना त्र ा्स होत अ ्स े ल तर अशा आ टण आनंद होईल अशा पद्धतीने गणेशोत्सव ्स ाजरा आत् ा काही टठ काणी ज र्य ा पद्धतीने उत्सव ्स ाजरा केला पालन टड जेच र्या बाबतीत झाले पा टह जे. पारंपर र क गो ष्ट ी आपण टाळल र्य ा पा टह जेत. उत्सवाद आनंद, करण र्या कडे माझा कल आहे. आपण आपली रेष मोठी जात आहे तो ्स माज टह ताचा टक ंवा आरोग र्य टह ताचा ढोल-ताशांवर अनावश र्य क कठोर टनब बं ध न ्स ावेत.हा उत ्स ा ह अ ्स लाच पा टह जे पण उन मा द मात्र अ ्स ू न र्य े . करा र्य चा प्र र्य त न केला पा टह जे. नाही. उत्सवातील मांगल र्य जपा र्य लाच हवे. टनर्य म ्स वभा ्स ण-उत्सवां ्स ाठी ्स मान अ ्स ावा, - देवेंद्र फडणवीस - पुनीत बालन , उद् ो जक, - महेश सू य्ष वंशी, कोषाध र्य क्ष , श् - मुरलीधर मोहोळ (मुख र्य मं त्री , महारा ष्टट् राज र्य ) उत्सव प्र मुख, र ाऊ रंगारी ट ट् स ट ी मंत दगडूशेठ हलवाई ट ट् स ट (केंद् ीर्य राज र्य मं त्री ) स्पे शल रिपोर्ट संकलन अरुण म पे ह पे त् पे समृद्धी जाधव, ि ाज ि त्न जोंधळ पे आण ण संक पे त द शपांड पे पे