(पान १ वरून) आणि रात्री ४५ डे ण िबलच् ा वर आवाज हो ि ार नाह री ् ाच री खबरदार री घेण् ा चे आदेश िव वोच्च न् ा् ाल ् ाच् ा ऐ ण िहा ण िक णनि ्ण ् ा ि ि मा णव ष्ट आहे ि . अ ि े अ िि ाना िव वोच्च न् ा् ाल ् ाच् ा आदेशाचे ि र ा्णि प ि े उल्लंघन हो ि े. णन कालाच् ा प णह ल् ा च वर्षी पुण् ा च् ा णविज्ण न ण

(पान १ वरून) आणि रात्री ४५ डे ण िबलच् ा वर आवाज हो ि ार नाह री ् ाच री खबरदार री घेण् ा चे आदेश िव वोच्च न् ा् ाल ् ाच् ा ऐ ण िहा ण िक णनि ्ण ् ा ि ि मा णव ष्ट आहे ि . अ ि े अ िि ाना िव वोच्च न् ा् ाल ् ाच् ा आदेशाचे ि र ा्णि प ि े उल्लंघन हो ि े. णन कालाच् ा प णह ल् ा च वर्षी पुण् ा च् ा णविज्ण न णम रव ि ुकी ि ् ाच णवर्् ावरून द लं गल- ि दृश ् पर र स्थि िरी णनमा्णि झाल री हो िरी . आजह री ि ोच प्र श न का ् म आहे. उत ि वा िरी ल उत िा ह ण िकवण् ाि ाठ री , ग ि े शभक्त का ््ण क त्ा ां ना बेधु लं द होऊन नाचण् ाि ाठ री ् परी करच् ा णभलंि ीं णश वा ् प ्ा्ण् नाह री अ ि ा णनबां धमुक्त ग ि ेशोत ि वाच री माग िरी कर ि ाऱ् ालं चा दृ ढ ि मज आहे. णव शे र् म हि जे, अपवाद वगळ ि ा िव्ण च राजकी ् पक ालं च् ा पुढाऱ् ालं चे त् ा ला पाठबळ आहे. अ थि्ण कार ि आणि राजकार ि ् ा लं चा अचूक मेळ ि ाधण् ा चे कौशल ् म लं डळा लं न री आत मि ा ि केलेले आहे. र ्त ् ा वर जेव हा एकापे का अ णध क म लं डळा लं च् ा णम रव ि ुका एक त् ् े ि ा ि आणि त् ाि ् परी क ि्ण चा द ि द ि ा ि ि ुरू अ िि ो ि े व हा ि ामान ् मा िि ाच री का ् अव ् थिा हो ि े, हे जो अनुभव ि ो त् ा लाच कळ ि े . गेल् ा वर्षी का त् ज भागा िरी ल एका ि रु ि ाचा कान ् ा णड जेमुळे बाद झाल् ा चे उदाहर ि ि मोर आले हो ि े . णश वा ् , अनेका लं ना हृ द ् आणि मेंदूचा णव कार जडल् ा च री उदाहर ि े आहे ि . णड जेवर लावण् ाि आलेल् ा लेझर लाई ि मुळे णक त् े का लं च री दृ ष्ट री जाण् ा चे प्र कार घडले आहे ि . घराघरा लं िरी ल वृद्ध म लं डळ री , आजार री मा िि े , णव द् ाथिषी , व क ्क फ् रॉम होम कर ि ारे क म्ण चार री , ग भ्ण व िरी म णह ला, लहान मुले ् ा लं च् ा वर का ् ओढव ि अ ि े ल ् ाच री केवळ कल प नाच केलेल री बर री . ड रॉ ल बरी आणि ड री जेमुळे ग ि ेशोत ि वाला अ क रशः ह रीणडि ् व रू प आलेले आहे. त् ािरी ल मा लं गल ् आणि पा णव त् ् हरव ि चालले आहे. अशा ि गळ् ा पर र स्थि िरीि णड जे आणि ड रॉ ल बरी च् ा वापराला णव रोध वाढ ि आहे. महत् वा चे म हि जे केवळ णड जे-ड रॉ ल बरी च नव हे र पार लं पार र क वा द् म हि ू न मान ्ि ा अ ि लेल् ा ढोल- ि ाशा लं च् ा आवाजावर ि देख री ल म ् ा्ण दा घालण् ा च री माग िरी होऊ लागल री आहे. धा लं च् ा बाजूने णनबां आणि णनबां धा लं च् ा णव रोधा ि अशा ् ा वादावर मध ् ममा गषी ि ोडगा काढण् ा चे प्र ् त न लोकप्र ण ि णन ध री आणि पोल रीि प्र शा ि नाकडून ि ुरू आहे ि . ् ाआध री ह री े झाले आहे ि . उदाहर ि ा थि्ण , क ि्ण लाव ि ाना प् ा झ मा आणि म री ड शरच् ा ि ् परी प्रे वापरा ि ब लं द री , केवळ चार प आणि चार बे ि ला परवानग री अशा रू पाच् ा िरॉ ् व ि ू चना लं वर णव चार णवणन म ् ि ुरू आहे. ढोल आणि ि ाशा लं च् ा िलं ख् े वर देख री ल म ् ा्ण दा घालण् ाि े ि आहे ि . ा प्र श ना वर आज एकम ि झाले र री प्र त ् क ् ् ि अ लं मलबजाव िरी प ि हो ि े हा प्र श न का ् म आहे. म आणि का ् द् ा चे णकि णन् पालन व हा वे ् ा दृ णष्ट कोना ि ून म लं डळा लं वर िि े च ् परी क ि्ण मालका लं वर गुन हे दाखल केले जा ि ा ि . त् ालं चे ि ा णह त ् जप्त केले जा ि े. पर लंि ु , काला लं ि राने लोकभावनेचा चार हो ि ो आणि प णह ले पाढे प लं चावन्न म हि ण् ा च री वेळ े ि े. णव ् णड जे ब लं द री ला णव रोध करण् ा मागे आ ि ख री ह री काह री कार ि े आहे ि . पुण् ािरी ल मानाच् ा ग ि प िरी च री णम रव ि ूक णविज्ण नाच् ा णद वश री िलं पू ि ्ण णद व ि भर चाल ि े. त् ा मुळे इ ि र म लं डळा लं ना मा ग्ण्थि होण् ाि रा त् उजाड ि े. मानाच् ा ग ि प ि ीं ि मोर मोठ् ा प्र मा ि ावर प थि के आणि खेळ अ िि ा ि . इ ि र म लं डळा लं ना रो र् ि ाई आणि ् परी करच् ा आवाजा ि च णम रवून काढाव री लाग ि े . एक ि र णम रव ि ु की ि ाठ री पुरे ि ा कालावध री ळ ि नाह री आणि त् ाि आवाजावर ध ामुळे का ््ण क त्ा ां चा णम णनबां ् उत िा ह आन लं दावर रज ि पड ि े. ह री बाब अन् ा् कारक अ ि ल् ा चे अनेक णव म लं डळा लं चे म हिि े आहे. पू वषी ब् ाि बँड, लेझ री म प थि क, पार लं पार र क खेळ अशा वा ि ावर ि ा ि णन वड ि ु का पार पड ि . पुढे उत ि वाचे ् व रू प देख री ल बदल ि गेले. महत् वा चे म हि जे हे फक्त ग ि ेशोत ि व णक ं वा णहलं दू लं च् ा च िि ा लं बाब ि घड ि े अ ि े नाह री . ईदच री रव ि ूक, बाबा ि ाहेब ज ्लं िरी , अण िा भाऊ ाठे ज ्लं िरी , दह री ह लं ड री उत ि व णम ि अशा अनेक प्र िलं ग री ध व न री प्रदू र् ि ाचे बारा वाज ि ा ि आणि णनबां धा लं चे िरी न- ि ेरा. त् ा मुळे मावेशक भू णम का आवश ् क अ ि ल् ा चे म ि ध रा लं ि ू न व ् क्त िव्णि णवणव ् ि हो ि आहे. ग ि ेशोत ि वाच् ा त् ा ने उद्भवलेल् ा वादाच री व् ाप्तरी पुण् ा मध् े णनणम वाढ ि े आहे. ड री जे ब लं द री च् ा माग िरीि ाठ री मो च चे आणि णन द श्ण ने ि ुरू झाल री आहे ि . न् ा् ाल ् ामध् े ् ा णच का दाखल करून का ् देश री र लढाई देख री ल लढल री जा ि आहे अशावेळ री प्र श न पड ि ो की हे ि गळे कशा ि ाठ री ? पर ्प र ि ाम लं ज ् ् ाि ून, णवणव ध घ ि का लं ना णव श वाि ा ि घे ि जन णहि ाचा णनि ्ण ् घे ि ला जा ि े गरजेचे आहे. एखादा प्र श न उभा राह ि ो ि े व हा ि ुरु वा िरी ला काह री प्र मा ि ा ि म िणभ न्न ि ा अ ि ू शक ि े. पर लं ि ु ि माज म हि ून आपले णहि कशा ि आहे ् ाच री जा िरी व आपल् ा ला अ िि े आवश ् क आहे. ग ि ेशोत ि व हा कु ि ा एकाचा उत ि व नाह री , ि र ि ो लोकोत ि व आहे. ग ि े शोत ि वाला महारा ष्ट ट् ा चा राज् ो त ि व म हि ून मान ् ि ा ळाल री आहे. अशावेळ री लोका लं ना त् ाि होऊ न ् े ाच री काळज री घे ि णम ् अ िि ानाच ग ि ेशोत ि वाचे मा लं गल् ा ने वैभव हरवू न ् े ् ा ि ाठ री ि ामू णह क प्र ् त नालं च री आवश ् क ि ा आहे.