यूपीआय'ची दह या व ष षांत अभूतपू व ्व व या ढ

यूपीआय'ची दह या व ष षांत अभूतपू व ्व व या ढ व् वह या रांत १३ हज या र पटींनी वृद्धी; अर ्व मंत् या लय या ची म या ह ह ती नव री क िल् री : देश या त दह या वर या ां पू वथी २५ ऑगस ट २०१६ रोजी सुरू झ या लेल्या ' ् ु तन फ या इड पेमेंट स इंटरफेस' ( ् ू पीआ ् ) प्र ण या लीने तडतज टल पेमेंट क् े त् या त अभूतपू वचा रियां ती घडवून आणली आहे. गेल्या दह या वर या ांत ' ् ू पीआ ् ' व ् वह या र या ं च्या संख् े त तब ब ल १३ हज या र पट, तर व ् वह या र या मूल् यां त २०२६ ' ् ू पीआ ् 'च्या प्र गतीमधील एक च या र हज या र पटींनी व या ढ झ या ली आहे, अशी महत् व पू णचा टप पया ठरले; मे २०२६ मध् े म यातह ती अर चा मंत् या ल ्या ने तद ली आहे. म यातस क व ् वह या र या ंची संख्या प तह ल् यां द या च भ या रती ् र र झ वहचा बँकेच्या तन्या मक २,३०० कोटींच या टप पया ओल या ं डून २,३२० देखरेखीख या ली "न लॅ शनल पेमेंट स कॉ प पोरेशन कोटींवर पोहोचली. ही गती वर चा भर ऑफ इं तड्या " द् या रे (एनपीसीआ ् ) क या् म र यातह ली आ तण जुलै २०२६ मध् े क तस त करण्यात आलेल्या ू पीआ ् ने तव ् २,३६६ कोटी व ् वह या र नोंदवले गेले, जी गेल्या १० वर या ांत व ् वह या र या ंची संख्या आ तण ' ् ू पीआ ् 'च्या दशकभर या च्या प्र व या स या तील मूल ् ् या दोन ही ब या बतीत अभूतपू वचा तव स तया र स वयाचातध क म यातस क व ् वह या र संख्या होती, नोंदवल या आहे. ' ् ू पीआ ् ' व ् वह या र या ं ची असे अर चा मंत् या ल ्या च्या तन वेदन या त नमूद संख्या २०१६-१७ मधील १.७८ केले आहे. क या्याचाकनव त झ या ल्याच्या प तह ल्या कोटींवरून २०२५-२६ मध् े २४,१६२ व रथी (२०१६-१७) ् ू पीआ ् वर स त रि ् कोटींहून अ तध क झ या ली आहे; ही असलेल्या बँक या ंची संख्या ४४ होती, जी जवळप या स १३,००० पट व या ढ आहे. त्याच २०२५-२६ प ्ां त व या ढून ७०३ झ या ली. क या ल या वधीत, व ् वह या र या ंचे मूल ् ०.०७ २०२५-२६ ् या आ तरचा क वर याचा त झ या लेले ल या ख कोटी रु प ् या ं वरून सुम या रे ३१४ २४,१६२ कोटींचे ् ू पीआ ् व ् वह या र हे ल या ख कोटी रु प ् या ं प ्ां त व या ढले, जे च या र देशभर या तील तडतज टल पेमेंट व ् वह या र या ंमध् े हज या र पटींहून अ तध क व या ढ द शचा वते. वर चा या लेले एकत् ी करण द शचा वत या त. झ ज या गत त क पेमेंट व् वह या रांत ४९ टक् े ह ह स् या आंतरर या ष् रि ी् न या णे तन धीने (आ ् एमएफ) व ् वह या र या ंच्या संख् े नुस या र ् या प्र ण या लील या जग या तील स वया ांत मोठी 'र र अल ट या इम पेमेंट प्र ण या ली' म ह णून स वी क या रले आहे. 'आ ् एमएफ'च्या आकडेव या रीनुस या र, २०२५ प ्ां त ज या गत त क 'र र अल-ट या इम पेमेंट' व ् वह या र या ं च्या संख् े मध् े ् ू पीआ ् च या व या ट या जवळप या स ४९ टक् े इतक या होत या . दररोज ६६ कोटींहून अ तध क व ् वह या र ह या त या ळण या ऱ्या ' ् ू पीआ ् 'ने भ या रत या तील पेमेंट नेटव क ्क मध् े व चचा स व तनमयाचा ण केले आहे आ तण त व र र त व स वचा सम या वेशक तडतज टल पेमेंटच्या क् े त् या त भ या रत या चे ज या गत त क नेतृत व अ तध क बळकट केले आहे. सध्या ही प्र ण या ली ११ देश या ं मध् े क या्चा रत आहे.