शब्द पोहोचले तेव्हा…

शब्द पोहोचले तेव्हा… मराठी साहित् ा त विचारमंथन घडविणारे अखिल भारतीय मराठी साहि त् संमेलन ि े यंदाचे १०० ि े संमेलन असणार आ ि े . त् ा पार् ्ष भूमी ि र, या पू ि वी झालेल् ा साहि त् संमेलनाच् ा रंजक णींना उजाळा देणारे ि आठ ि े सदर... अखिल भारतीय साहित य संमेलनाच या ि ूप आठवणी आ ि ेत. १९८९ मध ये पुण या तील मॉड न ्न कॉलेजमध ये अखिल भारतीय साहित य संमेलन झाले ि ोते. डॉ. यू. एम. पठाण या संमेलनाचे अध य क्ष ोते. या संमेलनात नवो ह ितांच या ि क हव संमेलनासाठी मी बारामतीहून आले ि ोते. १९९६ मध ये आळं ि ी येथे झालेल या अखिल भारतीय साहित य संमेलनाच या अध य क्ष शांताबाई शेळके ि ोत या . त या वेळी मला प ां जलीच या वेळी िवस गेले ोते, तरी ि ी मी आळं ि ीला गेले ोते. ह ि ि मी नगरला असताना डी कामगारांचे आयुष य जवळून हब डॉ. संगीता ब ि वे पाहिले आ ि े . त यां च या आयुष या वर मी एक क हव ता साहित य अका ि मी हल हिली ि ोती 'कधी पो ि ोचणार ि े शब ि तुमच या प य यंत?' पुरस का र पा प्त साहि खतय क ि ी क हव ता ‘मौज’मध ये छापून आली ि ोती. याच क हव तेला मुंबई पत्रकार संघाचा पुरस का र ळाला ोता. ीच क हव ता मी सोलापूर येथे हम ि ि झालेल या साहित य संमेलनात थल या डी कामगार महिलांसाठी सा ि र केली ोती. ती हत हब ि क हव ता त या महिलांना ि ू प आवडली. ‘तुमची क हव ता आमच या प य यंत पो ि ोचली,’ असे त यां नी आव जू्न न सां हग तले, असे पहत सा ि कवीला पो त साि न ि े णारे तर असतातच; पण ते भावुक करणारे ि ी असतात. िल् ी ला झालेल या साहित य संमेलनाची आठवण तर फारच छान आ ि े. मी के ि ारनाथ ह हस ं ि यांच या क हव तांचा मराठी अनुवा ि केलेल या पुस त काचे प काशन झाले ि ोते. संस क कृती प काशनाने ि े पुस त क प का हश त केले आ ि े . पुण या तून तब ब ल १२०० र हस क आ हण साहि खतय क िल् ी ला घाले ोते. त यां च या ह हन ि उप खसथ तीत पुणे रेल वे स था नकावर डॉ. पी. डी. पाटील आ हण सध या चे उद् ो गमं त्र ी श् ी . उ ि य सामंत यांच या ि स ते या पुस त काचे प काशन झाले. तब ब ल छत् ी स तासांचा प वास करून आम िी ह िल् ी च या अखिल भारतीय साहित य संमेलनाला गेलो ि ोतो. अजून एक गंमतीची आठवण आ ि े . ग् ा मीण भागात एक साहित य संमेलन झाले ि ोते. माझ या भाषणाच या वेळी अचानक वा ि ळ सुरू झाले आ हण मांडव उडून गेला. मात्र, अशा पर रखसथ तीत ि ी त या लोकांनी माझे भाषण ऐकले. मांडव पुन िा नीट बांधण या त आला आ हण का य्न क्र म सुरू राहिला. ग् ा मीण भागात साहित या ची आवड ती ष् े ने जपली जाते, हक हन ि ेच या प संगातून हस द्ध ि ोते. साहित य संमेलने म ि णजे केवळ व या सपीठे, भाषणे आ हण क हव ता नसतात. त या हनहम त् ा ने भेटणारी माणसं, त यां च या आठवणी, आपले शब ि कुणाच या तरी मनाप य यंत पो ि ोचल या चा आनं ि आ हण साहित याहव षयीची ष् ा या सगळ यां चा ळून तो एक समृद्ध हन हम अनुभव असतो. आ हण म ि णूनच, कधी ए ि ा ि ी क हव ता हल हून झाल या वर मनात प श न हनमा्न ण ि ोतो ‘कधी पो ि ोचणार ि े शब ि तुमच या प य यंत?’ पण जेव िा कुणीतरी समोर येऊन हव ता आमच या प य यं त पो ि ोचली,’ तेव िा त या शब िां च या वासाचं सा थ्न क सांगतं, ‘तुमची क प झाल या सार ि ं वाटतं... (संकलन : डॉ. वैशाली मोहिते)