पुण्यातील गुप्त आणि जागृत शिवमंदिरे

पुण्यातील गुप्त आणि जागृत शिवमंदिरे महाराष्ट्र ही संतांची आ रण देव-देवतांच् ा मं रद राच् ा पर र सरात प् चंड शांतता आ रण एक अलौक क क प रव त्र मं रद रांची भूमी आहे. ् ा भूमीत अशी रन स गणि रम ् वातावरण अनुभवा ् ला रम ळते. अनेक मं रद रे आहेत, जी केवळ धार मणि क शहराच् ा गजबजाटापासून दूर असलेल् ा आध्यात्मिक ठेव या श् द् े चे केंद्र नसून उत्तम वास तु कलेचा आ रण ् ा मं रद रात पाऊल ठेवताच मनातील स वणि प् ा चीन इ रत हासाचा अद् ू त नमुना आहेत. रच ंता दूर होतात. महादेवाची ही चार मुखी महाराष् ट्रा ची सांस क कृ रत क राजधानी असलेल् ा रप ंड पाहताना प् ा चीन भारती ् मूर तणि कलेचा पुणे शहरात आ रण त् ा च् ा आसपास अ रभ मान वाटल् ारश वा ् राहत नाही. श् अशीच काही अ रत श ् दुर मणि ळ आ रण ा वण म रह न् ा त, महा रश वरा त्री ला आ रण दर जागृत रश वमं रद रे आहेत, ज् ां ची मा रह ती सोमवारी ् ा मं रद रात द शणि नासाठी ् े णाऱ् ा स वणि सामान ् नागर र कांना फारशी नसते. भा रव कांची संख् ा मोठी असते. अनेक ग द दीपासून दूर, रन स गाणि च् ा कुशीत वसलेली रश वभ क् ् ा जागृत देवतेच् ा द शणि नासाठी ही मं रद रे मनाला असीम शांतता आ रण आ रण रन स गाणि चा आनंद आध् ा त तम क ऊ जाणि देतात. भोलेना र ांच् ा र ेण् ा साठी ् े र े अशाच काही अनोख् ा मं रद रांपैकी एक मुख ् आव जूणि न हजेरी मं रद र म ह णजे कात्रज जवळील 'चतु मुणि ख रश व लावतात मं रद र' हो ् . भारती ् संस क कृतीत पुण् ा जवळ पुण् ा तील प् रसद् कात्रज बोगदा आ रण अध् ा त मा त असलेल् ा ् ा पार करून सासवड रस त ् ा कडे जाताना, ् ा चतु मुणि ख रप ंडीला प रव त्र स रा नाला डोंगराच् ा सुंदर कुशीत पठारवाडी आ रण खूप मोठे महत् व भेट देणे हा दरेवाडी गावाच् ा हद् ी त हे अ रत श ् देखणे आहे, कारण ही चार एक अ रव स म रणी ् आ रण मनमोहक मं रद र वसले आहे. ् ा मुखे चार वेदांचे आ रण चार अनुभव ठरू शकतो. जर मं रद राचे स वाणि त मोठे वै रश ष्ट्य म ह णजे ् े र ील मुख ् रद शांचे प् तीक मानली जातात. अशा तुम हा लाही इ रत हास, प् ा चीन वास तु कला रश व रप ंडीची रचना. सामान ् तः आपल् ा ला प् कारची रप ंडीची रचना भारतात अ रत श ् आ रण अध् ा त मा ची आवड असेल, तर स वणि मं रद रांमध् े महादेवाची साधी रप ंड दुर मणि ळ मानली जाते. कात्रज जवळील पठारवाडी ् े र ील चतु मुणि ख रश व मं रद राला नक् ी भेट द् ा . हे मं रद र पाहा ् ला रम ळते. परंतु, ् ा मं रद रात हे मं रद र केवळ त् ा च् ा दुर मणि ळतेसाठीच पुणेकरांसाठी आ रण बाहेरून ् े णाऱ् ा महादेवाची सामान ् रप ंड नसून, रत च् ा नाही, तर रतर ल् ा जागृत आ रण शांत प ्णि टकांसाठी एक अनमोल आ रण प रव त्र चारही बाजूंना अत् ं त सुबक चेहरे कोरलेली वातावरणामुळे भा रव कांना आकर षणि त ठेवा आहे. 'चतु मुणि ख' रश व रप ंड पाहा ् ला रम ळते. करते. डोंगराच् ा कुशीत असल् ा मुळे ् ा