रक्षाबंधन : नात्याबरोबरच आरोग्याचेही सूत्र

रक् या बंधन : न या त्याबरोबरच आरोग्याचेही सूत्र श् ा वण पौर ण णिमेला साजरा होणारा गेल् ा . श् ा वण पौर ण णिमेशी जोडली गेलेली ही रक् ा बंधन हा केवळ भाऊ- क र ा रक् ा बंधनाच् ा परंपरेला धार मणि क आधार ब रह णीच् ा प् े माचा उत स व नाही, तर देणाऱ् ा आख् ार् कांपैकी एक मानली जाते. भारती ् परंपरेतील नात् ां ची जपणूक आ रण राखीमागे शास्त ी य व व चारही? मंगलकामनेचा सुंदर संदेश देणारा सण भारती ् सण आ रण परंपरांमध् े रन स गणि , आहे. ् ा रद वशी बहीण भावाच् ा मनगटावर ऋतू आ रण मानवी जीवनशैलीचा रव चार राखी बांधते आ रण त् ा च् ा सुख, समृद् ी व आढळतो. रक् ा बंधनाच् ा पूजा रव धीत दीर ाणि् ुष् ा साठी प् ा र णि ना करते. भाऊही रत च् ा वापरल् ा जाणाऱ् ा काही नैसर गणि क र टकांनाही सुर रक् ततेची आ रण सुखाची जबाबदारी पारंपर र क महत् व आहे. र ेण् ा चे आश वा सन देतो. राखी रक ंवा पूजेच् ा रव धीत रेशीम, रक् ा बंधनाशी संबं रध त अनेक तांदूळ, चंदन, केशर, दु वाणि आ रण मोहरी आख् ार् का प् च रल त आहेत. त् ा पैकी राजा ् ांसारख् ा वस तूं चा वापर केला जातो. बली आ रण भगवान रव ष णू ् ांची क र ा रव शेष ् ातील काही र टकांना आ ् ु व वे रद क परंपरेत प् रसद् आहे. राजा बलीच् ा भक् ी वर प् सन्न आरोग ् दा ् ी गुणध मणि असल् ा चे मानले जाते. होऊन भगवान रव ष णूं नी त् ा ला वरदान रद ले. चंदनाचा उप ् ोग शीतलता देण् ा साठी केला बलीने रव ष णूं नी सदैव आपल् ा जवळ राहावे, जातो, तर तांदूळ आ रण इतर नैसर गणि क र टक अशी इच् ा व ्क् केली. त् ा मुळे रव ष णूं ना धार मणि क रव धींमध् े शुभ मानले जातात. बलीच् ा राज् ा त राहावे लागले. मात्र ् ा र टकांचा आरोग् ा वर होणारा भगवान रव ष णूं च् ा ् ा वास त वामुळे पर र णाम आ रण रक् ा बंधनाच् ा रव धीशी त् ां चा माता लक् मी रच ं रत त झाल् ा . नारद मुनींच् ा र ेट वैज् ारन क संबंध ् ाबाबत ठोस आधु रन क सल ल ् ा नुसार त् ां नी राजा बलीला रक् ा सूत्र वैज् ारन क पुरावे म ्ाणिरद त आहेत. त् ा मुळे बांधले. बलीने त् ां ना ब रह णीचा मान देत वर परंपरेतील अशा उल् े खांकडे श् द् ा आ रण मागण् ा स सां रग तले. त् ा नंतर माता लक् मी सांस क कृ रत क संद भणि म ह णून पाहणे अ रध क ् ोग ् भगवान रव ष णूं ना आपल् ा सोबत र ेऊन ठरते.