सावरकरांचं हिंदू राष्ट्र म्ह णजे आधुनिक भारत'स्

१४ पुणे, मंगळवार, १४ ते २० जुलै २०२६प्र IN सावरकरांचं हिंदू राष्ट्र म्ह णजे आधुनिक भारत'स् गांधी हत्ेनंतर रुकीच्ा समजुतीतून सावरकर सदनावर तुरुंगात सडवू नका, बाहेर पडा आणण पुनहा काम करा. समान अणधकार द् ा. अलपसंख्ाकांच्ा प्र ा्थ्चनास्थळांरे ातंत्र्यवीर तंत्र्यवीर दुसऱ्ा बाजूला, सावरकरांरे तुरुंग फोडण्ारे कारस्थान (मुंबईत) हल्ा झाला, दगडफेक झाली. माझे आजोबा आणण णशक्णारे अणधकार अबाणधत राहतील, असे सुरू असल्ारे णरिणटश गुप्तरर खात्ारे र रपोट्च माझ्ाकडे (नारा्णराव सावरकर) जे लोकांना मोफत औषधोपरार आशवासन त्ांनी जाहीरनाम्ात णदले होते. ते पूण्चतः सावरकरांचे िातू सावरकरांचे ि ि ि ातू ातू ातू ातू आहेत. णरिणटश गृहमंत्री केडॉकने णलणहले होते की, करा्रे, त्ांच्ा डोक्ात दगड लागल्ाने ते कोमात गेले इहवादी (Secular) होते, जे धमा्चला राजकारणात आणू सात्यकी सावरकर सात्यकी सावरकर सात्यकी सावरकर 'सावरकरांच्ा शबदांवर णवशवास ठेवू नका, हा माणूस आणण दीड वषा्चनंतर त्ांरे णनधन झाले. सावरकरांना रात्री नका असे सांगा्रे.प्र बाहेर गेला तर पुनहा सश्रि क ांती करेल.' णरिणटश 2 वाजता अटक करण्ात आली. आमच्ा व णडलांना, शन: त्ांच्ा इ णतहास लेखनातील काही तीव्र यांची ववशेष शेष ज्ांच्ावर णवशवास ठेवत नवहते, त्ा अ जाांवर आपली काकांना सवतःरे आडनाव लपवून राहावे लागले, कारण भूणमकांमुळे, उदा. शत्रूच्ा ण्रि्ांबद्दलच्ा णवधानांमुळे लोक णवशवास ठेवतात हे दुःखद आहे. एका ् ाणरकेत जीवारी भीती होती. महाराष्टट्रात रिाह्मण समाजाला टागषेट त्ांच्ावर टीका होते. त्ाबद्दल का् सांगाल? मुलाखत सावरकरांनी असेही णलणहले होते की, 'माझ्ा सुटकेने करून अत्ारार झाले, तो अत्ंत क्े शदा्क इणतहास उत्तर: हल्ी सावरकरांच्ा प्र त्ेक गोष्टीरा णवप्ा्चस सरकारला धोका वाटत असेल तर मला सोडू नका, पण आहे. केला जातो. काँग्ेस नेते णवज् वडेट्ीवार ् ांनी एकदा ट् श्न : आपण राहुल गांधी यांचयाववरोधात पुणयाचया इतर कैद्ांना सोडा.' प्र श्न: सावरकर प्रे मींकडू्न सावरकरां्ना 'भारतरत्न' ीट केले होते की सावरकरांनी बलातकारारा श्रि महणून कोराटात जो मा्नहा्नीचा खरला दाखल केला आहे, तया प्र श्न: 1925 मधये राष्ट्र ीय ् व यंसेवक संघाची ् राप्ना देणयाची मागणी ्ने हमी होते. सधयाचे सत्ाधारी वापर करण्ारे सम्थ्चन केले. परंतु, सावरकरांच्ा 'सहा दावयाची पाशवटाभूमी आवण तुमचं महणणं काय आहे? सावरकरांचा आदर करतात, मग ते भारतरत्न का देत ्न झाली, मग सावरकर तयाचा भाग का ब्नले ्न ाहीत? सोनेरी पाने' णकंवा कोणत्ाही पुसतकात असे वाक् नाही. उत्तर: ही गोष्ट ५ मार्च २०२३ री आहे. राहुल गांधी ाहीत? संघ आवण सावरकरांचे संबंध कसे होते? सावरकरांरी भूणमका पळवून नेलेल्ा ण्रि्ांच्ा संदभा्चत इंगलंड दौऱ्ावर असताना एका खाजगी समारंभात उत्तर: ् ा प्र शनारे उत्तर माझ्ाकडे नाही, कारण मी उत्तर: संघाच्ा स्थ ापनेपूववी डॉ. हेडगेवार आणण होती. ते महणाले होते की, आपल्ा सैन्ाने शत्रू ्रि ी आपल्ा बोलत होते. भाषणाच्ा ओघात ते महणाले की, जर भारतरतन णनवडणाऱ्ा स णमतीत नाही. ् ासाठी लोकांनी सावरकरांरे मोठे बंधू बाबाराव (गणेश दामोदर सावरकर) ् ताब्ात असताना जर णतच्ाशी णववाह केला असता (दमन तुमही सावरकरांरे पुसतक वारले असेल, तर त्ात एका मोदीजींना णकंवा अणमत शहांना पत्रे णलणहली पाणहजेत, ांच्ा अनेक भेटी झाल्ा होत्ा. णहंद्ंना संघणटत करणे करण्ाऐवजी), तर आपल्ा समाजारी हानी झाली नसती. घटनेरा उल्ेख आहे की सावरकर आणण त्ांरे ५-६ णमत्र ही त्ांरी शुद्ध भूणमका होती, ज्ारा णवप्ा्चस केला गेला.प्र णमळून एका मुससलम व्क्ीला मारत होते आणण ते बघून शन: सवातंत््पूव्च काळात काँग्ेस आणण सावरकर ् सावरकरांना खूप आनंद होत होता. ांच्ात कसे संबंध होते? हा माझ्ा खटल्ारा मूळ गाभा आहे. सावरकरांच्ा उत्तर: सावरकर सवातंत््पूव्च काळात प्र रंड लोकणप्र् आ्ुष्ात अशी कुठलीही घटना घडलेली नाही आणण होते. अंदमानातील कैद्ांवर होणाऱ्ा अत्ारारांना त्ांनी त्ांनी सवतः णलणहलेल्ा णकंवा प्र काणशत झालेल्ा वारा फोडली. १९२१ मध्े महातमा गांधींनी '्ंग इंणड्ा'मध्े कोणत्ाही पुसतकात ् ा घटनेरा उल्ेख नाही. राहुल गांधी ् सावरकर बंधूंरी सुटका वहावी महणून लेख णलणहला होता. ांनी सबशेल खोटा आणण णबनबुडारा आरोप केला. जेवहा १९२३ च्ा काँग्ेसच्ा काकीनाडा अणधवेशनात ज्ारे तुमही एका पक्ारे शीष्चस्थ नेते असता आणण देशाबाहेर मोहम मोहम मोहम म म म म द अली जौहर होते सावरकरांच् द अली जौहर होते सावरकरांच् द अली जौहर होते सावरकरांच् द अली जौहर होते सावरकरांच् ा ा ा ा सुटके सुटके सुटके सुटके र र र र ा ा अध्क् मोहममद अली जौहर होते सावरकरांच्ा सुटकेरा जाता, तेवहा का् बोलतो् ् ारी काळजी घेतली पाणहजे. ् नुमते मंजूर करण् नुमते मंजूर करण् नुमते मंजूर करण् ा ा ा ा त आला होता. त आला होता. ठराव सवा्चनुमते मंजूर करण्ात आला होता. ा णवधानामुळे सावरकरांरी प्र णतमा 'मॉब णलंरर' णकंवा , स , स , स वा वा वा वा तंत् तंत् तंत् तंत् ् ् ् ् पू पू पू पू व्च व्च व्च व्च काळातील काँग् काळातील काँग् काळातील काँग् काळातील काँग् काळातील काँग् काळातील काँग् े सने सने महणजेर, सवातंत््पू व्च काळातील काँग्ेसने 'मुससलम द्ेष्टे ' अशी उभी राहील, महणूनर मी न्ा्ाल्ात सावरकरांना कधीही व सावरकरांना कधीही व सावरकरांना कधीही व ज्च ज्च ज्च ज्च मानले नाही. मानले नाही. सावरकरांना कधीही वज्च मानले नाही. परंतु १९३७ मध्े सावरकरांरी मुक्ता परंतु १९३७ मध् परंतु १९३७ मध् परंतु १९३७ मध् परंतु १९३७ मध् परंतु १९३७ मध् े े सावरकरां सावरकरां सावरकरां सावरकरां र र र र ी मु ी मु ी मु ी मु क् क् क् क् ता ता जाण्ारा णनण्च् घेतला. जर त्ांच्ाकडे असे कोणतेही झाल्ावर त्ांनी णहंद् महासभेरे नेतृतव वर त् वर त् वर त् ां ां ां ां नी नी णह णह णह ं द ं द ं द ं द ं द ं द ं द ं द ं द ं द ् ् ् ् ् ् महासभे महासभे महासभे महासभे महासभे महासभे र र र र े े े े नेतृत नेतृत नेतृत नेतृत व व अणधकृत पुसतक असेल तर त्ांनी आणून दाखवावे. सवीकारले आणण णहंद् णहतारे राजकारण कारले आण कारले आण कारले आण ण ण णह णह णह ं द ं द ं द ं द ् ् णह णह णह ता ता ता ता र र र र े े राजकारण राजकारण प्र श्न: सावरकरां्ना बऱयाचदा 'मुस्लम द्ेष्े ' महणू्न सुरू केले. काँग्ेस ज्ा पद्धतीने मुससलम सुरू केले. काँग् सुरू केले. काँग् सुरू केले. काँग् सुरू केले. काँग् सुरू केले. काँग् े स ज् स ज् स ज् स ज् ा ा ा ा पद्धतीने मुस पद्धतीने मुस पद्धतीने मुस पद्धतीने मुस सल सल सल सल म म वहणवलं जातं, तयांचया सावहतयातू्न द्े ष पसरवला गेला लीगच्ा सापळ्ात अडकत रालली होती सापळ् सापळ् सापळ् ा ा ा ा त अडकत त अडकत र र र ालली होती ालली होती असाही आरोप होतो. यावर खरोखर सावरकरांचे आणण णजना मागतील ते देत होती, त्ावर ना मागतील ते देत होती, त् ना मागतील ते देत होती, त् ना मागतील ते देत होती, त् ा ा ा ा वर वर ववचार काय होते? सावरकरांनी तीव्र टीका केली. णत्थून पुढे हा सावरकरांनी तीव्र टीका केली. णत्थ णत्थ णत्थ ू न पुढे हा ू न पुढे हा उत्तर: सावरकर कधीही मुससलम द्ेष्टे नव हते. ते जेवहा राजकी् मतभेद आणण द्े ष णनमा्चण झाला. मात्र, मतभेद मतभेद मतभेद आण आण आण ण ण ण ण द् द् द् द् े ष ष णनमा्च णनमा्च णनमा्च ण ण झाला. झाला. मात्र, मात्र, लंडनमध्े होते, तेवहा त्ांच्ा 'फ्ी इंणड्ा सोसा्टी' सावरकरांनी टीकेदरम्ान कधीही सावरकरांनी सावरकरांनी सावरकरांनी टीकेदरम् टीकेदरम् टीकेदरम् ा ा ा ा न न कधीही कधीही हे हे हे समान समान समान उ उ उ णद्द णद्द णद्द णद्द ष्ट ष्ट असल् असल् जनमतारा रेटा वाढला तर ते देतीलही. सावरकर कुटुंबी् हे समान उणद्दष्ट असल्ाने संघ संस्थेत णसकंदर ह्ात खान, णमझा्च अबबास ् ांसारखे वै्णक्क पातळी सोडली क पातळी सोडली स ्थ ा ्थ ा ्थ ा पन झाला. सावरकरांना पन झाला. सावरकरांना महणून आमही कधीही ् ारी मागणी केलेली नाही. स्थापन झाला. सावरकरांना अनेक मुससलम तरुण काम करत होते. सावरकरांच्ा नाही; ते गांधीजींरा नाही; नाही; नाही; ते ते ते गांधीजीं गांधीजीं गांधीजीं र र र र ा ा 1937 प देश सवतंत्र झाल्ावर सावरकरांनी सपष्ट केले होते की, 1937 प्ांत कोणत्ाही सांगण्ावरूनर णमझा्च अबबास ् ांनी बॉमब बनवण्ारे उल्ेख 'महातमाजी' ख ख ख 'महात 'महात 'महात मा मा मा मा जी' जी' राजकी राजकी राजकी ् ् णरिणटशांनी जप्त केलेली माझी मालमत्ता मला परत नको, राजकी् वा सामाणजक मॅन्ुअल भारतात आणले होते. आणण नेहरूंरा उल्ेख रूं र रूं र रूं र ा उल् ा उल् ा उल् ा उल् े ख ख र र र ळवळीत ळवळीत भाग भाग देशारे सवातंत्् हेर अंणतम ध्े् होते. त्ामुळे आमही रळवळीत भाग अंदमानमध्े असताना सावरकरांनी मुससलम 'पंणडतजी' असार तजी' तजी' तजी' असा असा असा र र घेण् घेण् घेण् ा ा सवतःहून 'आमच्ा आजोबांना पुरसकार द् ा' अशी मागणी घेण्ास णरिणटशांनी बंदीवानांसोबत काम केले, णत्थल्ा लोकांकडून उद््च णशकून करा्रे. बंदी घातली करणे ् बंदी घातली ोग् ठरणार नाही.प्र घेतली आणण कुराण व त्ावरील भाष्ांरा अभ्ास केला. प्र श्न: होती आणण शन: सावरकरांरा णवज्ानवाद (उदा. त्ांनी 'माझी जनमठेप'मध्े णलणहले आहे की, एखाद्ा सच् ा सावरकरांवर 'माफीवीर' महणू्न कायम रीका केली रतनाणगरीबाहेर जाण्ास णजलहाबंदी होती. गाईणवष्ीरे णवरार) आजच्ा णहंदुतववादी मुसलमानाप्रमाणे मी कुराणारा अभ्ास केला. त्ांनी उद््चत सावरकर सुटल्ानंतर णहंद् महासभेच्ा कामात व्सत जाते, तयां्नी केलेलया यावचकांववषयी कोराटातही चचाटा मंडळींना णकंवा भाजपला णकतपत परनी पडतो? गझलाही णलणहल्ा आहेत. रतनाणगरीत असताना दसऱ्ाच्ा झाले. परंतु, संघाणवष्ी त्ांना नेहमीर आपुलकी होती. झाली, तयाचे वा्तव काय आहे? राजकी् पक् त्ांरा सो्ीसाठी वापर करतात का? णनणमत्ताने सोनं वाटप करा्ला ते सवतः मुसलमान मौलवी उत्तर: इ्थे 'इंटरणप्रटेशन' (अ्थ्च लावण्ात) मोठी बाबाराव सावरकरांमुळेर 'तरुण णहंद् सभा' संघाच्ा उत्तर: आपला समाज अजूनही 95% धाणम्चक आहे. आणण पुढाऱ्ांना भेटले होते. त्ांनी इसलाम आणण णहंद् रूक झाली आहे. सावरकरांनी ज्ा पाठवल्ा त्ा शाखांमध्े णवलीन झाली. माझे सखखे आजोबा आणण काही लोक सावरकरांरे गाईणवष्ीरे णवरार पुढे करून दोनही धमाांरी णरणकतसा केली. त्ांनी एका लेखात णलणहले 'णपणटशनस' (Petitions) होत्ा. णपणटशनरा अ्थ्च सावरकरांरे धाकटे भाऊ डॉ. नारा्ण दामोदर सावरकर ् राजकारण करतात. सावरकरांच्ा लेखारे शीष्चक 'गोपूजन होते की, भारती् मुसलमानांनी तुक्कस्थानच्ा केमाल पाशा ् '्ाणरका' णकंवा 'अज्च' असा होतो, '्ारना' णकंवा ांच्ा पुढाकारानेर मुंबईमध्े संघारी प णहली शाखा सुरू नवहे, गोपालन' असे होते. त्ांनी गाईला 'एक उप्ुक् ा सुधारणावादी नेत्ारा आदश्च बाळगला पाणहजे, ् ातर 'माफी' नवहे. आज आपण ज्ाला PIL णकंवा तुरुंगातील झाली. त्ामुळे सावरकर कुटुंबारे संघाशी अत्ंत णनकटरे पशू' मानले आणण अंधश्रद्धेवर तीव्र प्र हार केले. गोमूत्र त् ांरे कल्ाण आहे. सावरकरांनी मुसलमानांरे मतदानारे कैद्ांरे अ ज्च महणतो, तसेर ते होते. त्ांनी 6-7 ् ाणरका संबंध होते आणण पूण्च सहका््च होते. णकंवा शेण ् ाला पूववी पणवत्र मानले जा्रे, त्ावर तेवहा अणधकार काढून घ्ा, असे कधीही महटले नाही. णदल्ा आणण त्ा कधीही लपवून ठेवल्ा नाहीत. प्र श्न: गांधी हतयेचया क रामधये सावरकरांचे ्न ाव संशोधन नवहते. सावरकरांनी 100 वषाांपूववी णवज्ानवादी दृ प्र श्न मग तयांचया ' वहंदू राष्ट्र' संकलप्नेचा अरटा काय त्ात सावरकरांनी 'कांणतका््च करून मी रुकलो' असे जोडले गेले, तया कालखंडात सावरकर कुरुंबा्ने काय णष्टकोन णदला, तो सवीकारा्ला समाजाला वेळ लागेल. होता? कुठेही महटलेले नाही. उलट त्ांनी सरकारवर खापर राजकी् वापराबाबत महणाल तर, काँग्ेसनेही गांधींरा सह्न केले? उत्तर: सावरकरांरे णहंद् राष्टट्र महणजे 'आधुणनक फोडले की, जर तुमही न्ा्ी असता, तर आमहाला ् ा वापर केला. संसदेत सावरकरांरे तैलणरत्र लावल्ाने उत्तर: ततकालीन सरकारने सावरकरांना ् ा भारत' होते. त्ांच्ा दृष्ट ीने राष्टट्र महणजे एकणजनसी मागा्चला जावेर लागले नसते. ् ाणरका णलहून सवतःरी भाजपला कोणताही राजकी् फा्दा नवहता, उलट खटल्ात गोवले. मात्र, णवशेष न्ा्ाल्ाने कसून समाज. सैय्द अहमद खान ् ांच्ापासून णजनांप्ांतरे सुटका करून घेणे ही रणनीती होती. सणरंद्रना्थ त्ांच्ा णवज्ानवादी णवरारांमुळे तोटार होण्ारी रौकशी केल्ानंतर सावरकरांना णनददोष (Found नेते आमही धमा्चच्ा आधारावर वेगळे आहोत असे सांगत संन्ाल ् ांनीही त्ांच्ा 'बंदी जीवन' पुसतकात शक्ता जासत असते. परंतु, आज संरक्ण क्ेत्र ात आपण Not Guilty) जाहीर केले. कोटा्चने कुठेही 'बेणनणफट होते, त्ाला सावरकरांरा णवरोध होता. णहंद् महासभेच्ा णलणहले आहे की, सावरकरांप्रमाणेर मीही ् ाणरका आतमणनभ्चर होत आहोत, सॅटेलाइट सोडत आहोत, हा ऑफ डाऊट' णदला नाही. जर सरकारला वाटत होते की अध्क्पदावरून केलेल्ा भाषणांमध्े ते स पष्ट म हणतात की, णलहून सुटका करून घेतली. शत्रूला फसवणे हा गुनहा सावरकरांच्ा णवज्ानवादारा आणण णवरारांरार णवज् सावरकर दोषी आहेत, तर सरकार अपीलात का गेले भारतात लोकतंत्राच्ा णदशेने वाटराल सुरू झाली असून नाही. सावरकरांना सवा्चणधक 50 वषाांरी णशक्ा झाली आहे. टपप्ाटपप्ाने का होईना, देशाच्ा णहतासाठी नाही? गांधींवर णकंवा णजनांवर जेवहा आधी हल्े झाले एका व्क्ीला एक मत (One Person, One Vote) होती. त्ांरे सपष्ट सांगणे होते की, तुमरी 10-15 वषषे सावरकरांरे णवरार सवीकारावेर लागतील. होते, तेवहा सावरकरांनी पत्राद्ारे त्ारा णनषेध केला होता. णमळाले पाणहजे. णत्थे धम्च, जात, णलंग बघू नका, सवाांना