मुलाखत त्ांच्ावर टीका होते. त्ाबद्दल का् सांगाल? लोक णवशवास ठेवतात हे दुःखद आहे. एका ् ाणरकेत जीवारी भीती होती. महाराष्टट्रात रिाह्मण समाजाला टागषेट

मुलाखत त्ांच्ावर टीका होते. त्ाबद्दल का् सांगाल? लोक णवशवास ठेवतात हे दुःखद आहे. एका ् ाणरकेत जीवारी भीती होती. महाराष्टट्रात रिाह्मण समाजाला टागषेट उत्तर: हल्ी सावरकरांच्ा प्र त्ेक गोष्टीरा णवप्ा्चस सावरकरांनी असेही णलणहले होते की, 'माझ्ा सुटकेने करून अत्ारार झाले, तो अत्ंत क्े शदा्क इणतहास केला जातो. काँग्ेस नेते णवज् वडेट्ीवार ् ांनी एकदा ट् सरकारला धोका वाटत असेल तर मला सोडू नका, पण आहे. श्न : आपण राहुल गांधी यांचयाववरोधात पुणयाचया ीट केले होते की सावरकरांनी बलातकारारा श्रि महणून इतर कैद्ांना सोडा.' श्न: सावरकर प्रे मींकडू्न सावरकरां्ना 'भारतरत्न' कोराटात जो मा्नहा्नीचा खरला दाखल केला आहे, तया वापर करण्ारे सम्थ्चन केले. परंतु, सावरकरांच्ा 'सहा श्न: 1925 मधये राष्ट्र ीय ् व यंसेवक संघाची ् राप्ना देणयाची मागणी ्ने हमी होते. सधयाचे सत्ाधारी दावयाची पाशवटाभूमी आवण तुमचं महणणं काय आहे? सोनेरी पाने' णकंवा कोणत्ाही पुसतकात असे वाक् नाही. झाली, मग सावरकर तयाचा भाग का ब्नले ्न ाहीत? सावरकरांचा आदर करतात, मग ते भारतरत्न का देत ्न उत्तर: ही गोष्ट ५ मार्च २०२३ री आहे. राहुल गांधी सावरकरांरी भूणमका पळवून नेलेल्ा ण्रि्ांच्ा संदभा्चत संघ आवण सावरकरांचे संबंध कसे होते? ाहीत? इंगलंड दौऱ्ावर असताना एका खाजगी समारंभात होती. ते महणाले होते की, आपल्ा सैन्ाने शत्रू ्रि ी आपल्ा उत्तर: संघाच्ा स्थ ापनेपूववी डॉ. हेडगेवार आणण उत्तर: ् ा प्र शनारे उत्तर माझ्ाकडे नाही, कारण मी बोलत होते. भाषणाच्ा ओघात ते महणाले की, जर ताब्ात असताना जर णतच्ाशी णववाह केला असता (दमन सावरकरांरे मोठे बंधू बाबाराव (गणेश दामोदर सावरकर) ् भारतरतन णनवडणाऱ्ा स णमतीत नाही. ् ासाठी लोकांनी तुमही सावरकरांरे पुसतक वारले असेल, तर त्ात एका करण्ाऐवजी), तर आपल्ा समाजारी हानी झाली नसती. ांच्ा अनेक भेटी झाल्ा होत्ा. णहंद्ंना संघणटत करणे मोदीजींना णकंवा अणमत शहांना पत्रे णलणहली पाणहजेत, घटनेरा उल्ेख आहे की सावरकर आणण त्ांरे ५-६ णमत्र ही त्ांरी शुद्ध भूणमका होती, ज्ारा णवप्ा्चस केला गेला.प्र णमळून एका मुससलम व्क्ीला मारत होते आणण ते बघून शन: सवातंत््पूव्च काळात काँग्ेस आणण सावरकर ् सावरकरांना खूप आनंद होत होता. ांच्ात कसे संबंध होते? हा माझ्ा खटल्ारा मूळ गाभा आहे. सावरकरांच्ा उत्तर: सावरकर सवातंत््पूव्च काळात प्र रंड लोकणप्र् आ्ुष्ात अशी कुठलीही घटना घडलेली नाही आणण होते. अंदमानातील कैद्ांवर होणाऱ्ा अत्ारारांना त्ांनी त्ांनी सवतः णलणहलेल्ा णकंवा प्र काणशत झालेल्ा वारा फोडली. १९२१ मध्े महातमा गांधींनी '्ंग इंणड्ा'मध्े कोणत्ाही पुसतकात ् ा घटनेरा उल्ेख नाही. राहुल गांधी ् सावरकर बंधूंरी सुटका वहावी महणून लेख णलणहला होता. ांनी सबशेल खोटा आणण णबनबुडारा आरोप केला. जेवहा १९२३ च्ा काँग्ेसच्ा काकीनाडा अणधवेशनात ज्ारे तुमही एका पक्ारे शीष्चस्थ नेते असता आणण देशाबाहेर अध्क् मोहममद अली जौहर होते सावरकरांच्ा सुटकेरा मोहम मोहम मोहम म म म म द अली जौहर होते सावरकरांच् द अली जौहर होते सावरकरांच् द अली जौहर होते सावरकरांच् द अली जौहर होते सावरकरांच् ा ा ा ा सुटके सुटके सुटके सुटके र र र र ा ा जाता, तेवहा का् बोलतो् ् ारी काळजी घेतली पाणहजे. ् ठराव सवा्चनुमते मंजूर करण्ात आला होता. नुमते मंजूर करण् नुमते मंजूर करण् नुमते मंजूर करण् ा ा ा ा त आला होता. त आला होता. ा णवधानामुळे सावरकरांरी प्र णतमा 'मॉब णलंरर' णकंवा महणजेर, सवातंत््पू , स , स , स वा वा वा वा तंत् तंत् तंत् तंत् पू पू पू पू व्च व्च व्च व्च व्च काळातील काँग्ेसने काळातील काँग् काळातील काँग् काळातील काँग् काळातील काँग् काळातील काँग् काळातील काँग् सने सने 'मुससलम द्ेष्टे ' अशी उभी राहील, महणूनर मी न्ा्ाल्ात सावरकरांना कधीही व सावरकरांना कधीही व सावरकरांना कधीही व सावरकरांना कधीही वज्च मानले नाही. ज्च ज्च ज्च ज्च मानले नाही. मानले नाही. जाण्ारा णनण्च् घेतला. जर त्ांच्ाकडे असे कोणतेही परंतु १९३७ मध्े सावरकरांरी मुक्ता परंतु १९३७ मध् परंतु १९३७ मध् परंतु १९३७ मध् परंतु १९३७ मध् परंतु १९३७ मध् सावरकरां सावरकरां सावरकरां सावरकरां र र र र ी मु ी मु ी मु ी मु ता ता अणधकृत पुसतक असेल तर त्ांनी आणून दाखवावे. झाल्ावर त्ांनी णहंद् महासभेरे नेतृतव वर त् वर त् वर त् ां ां ां ां नी नी णह णह णह द द द द द द द द द द महासभे महासभे महासभे महासभे महासभे महासभे र र र र नेतृत नेतृत नेतृत नेतृत व व श्न: सावरकरां्ना बऱयाचदा 'मुस्लम द्ेष्े ' महणू्न सवीकारले आणण णहंद् णहतारे राजकारण कारले आण कारले आण कारले आण ण ण णह णह णह द द द द णह णह णह ता ता ता ता र र र र राजकारण राजकारण वहणवलं जातं, तयांचया सावहतयातू्न द्े ष पसरवला गेला सुरू केले. काँग्ेस ज्ा पद्धतीने मुससलम सुरू केले. काँग् सुरू केले. काँग् सुरू केले. काँग् सुरू केले. काँग् सुरू केले. काँग् स ज् स ज् स ज् स ज् ा ा ा ा पद्धतीने मुस पद्धतीने मुस पद्धतीने मुस पद्धतीने मुस सल सल सल सल म म असाही आरोप होतो. यावर खरोखर सावरकरांचे लीगच्ा सापळ्ात अडकत रालली होती सापळ् सापळ् सापळ् ा ा ा ा त अडकत त अडकत र र र ालली होती ालली होती ववचार काय होते? आणण णजना मागतील ते देत होती, त्ावर ना मागतील ते देत होती, त् ना मागतील ते देत होती, त् ना मागतील ते देत होती, त् ा ा ा ा वर वर उत्तर: सावरकर कधीही मुससलम द्ेष्टे नव हते. ते जेवहा सावरकरांनी तीव्र टीका केली. णत्थून पुढे हा सावरकरांनी तीव्र टीका केली. णत्थ णत्थ णत्थ न पुढे हा न पुढे हा लंडनमध्े होते, तेवहा त्ांच्ा 'फ्ी इंणड्ा सोसा्टी' राजकी् मतभेद मतभेद मतभेद मतभेद आणण द्े आण आण आण ण ण ण ण ष ष ष णनमा्चण णनमा्च णनमा्च णनमा्च ण ण झाला. झाला. झाला. मात्र, मात्र, मात्र, संस्थेत णसकंदर ह्ात खान, णमझा्च अबबास ् ांसारखे सावरकरांनी सावरकरांनी सावरकरांनी सावरकरांनी टीकेदरम्ान टीकेदरम् टीकेदरम् टीकेदरम् ा ा ा ा न न कधीही कधीही कधीही हे हे हे हे समान समान समान समान उणद्दष्ट उ उ उ णद्द णद्द णद्द णद्द असल्ाने असल् असल् संघ जनमतारा रेटा वाढला तर ते देतीलही. सावरकर कुटुंबी् अनेक मुससलम तरुण काम करत होते. सावरकरांच्ा वै्णक्क क पातळी पातळी सोडली सोडली स्थापन झाला. सावरकरांना स ा ा ा पन झाला. सावरकरांना पन झाला. सावरकरांना महणून आमही कधीही ् ारी मागणी केलेली नाही. सांगण्ावरूनर णमझा्च अबबास ् ांनी बॉमब बनवण्ारे नाही; नाही; नाही; नाही; ते ते ते ते गांधीजींरा गांधीजीं गांधीजीं गांधीजीं र र र र ा ा 1937 प्ांत कोणत्ाही 1937 प देश सवतंत्र झाल्ावर सावरकरांनी सपष्ट केले होते की, मॅन्ुअल भारतात आणले होते. उल्ेख ख ख ख 'महातमाजी' 'महात 'महात 'महात मा मा मा मा जी' जी' राजकी् वा सामाणजक राजकी राजकी राजकी णरिणटशांनी जप्त केलेली माझी मालमत्ता मला परत नको, अंदमानमध्े असताना सावरकरांनी मुससलम आणण नेहरूंरा उल्ेख र र र ा उल् ा उल् ा उल् ा उल् ख ख रळवळीत र र र ळवळीत ळवळीत भाग भाग भाग देशारे सवातंत्् हेर अंणतम ध्े् होते. त्ामुळे आमही बंदीवानांसोबत काम केले, णत्थल्ा लोकांकडून उद््च णशकून 'पंणडतजी' तजी' तजी' तजी' असार असा असा असा र र घेण्ास घेण् घेण् घेण् ा ा णरिणटशांनी सवतःहून 'आमच्ा आजोबांना पुरसकार द् ा' अशी मागणी घेतली आणण कुराण व त्ावरील भाष्ांरा अभ्ास केला. करा्रे. बंदी बंदी घातली घातली करणे ् ोग् ठरणार नाही.प्र त्ांनी 'माझी जनमठेप'मध्े णलणहले आहे की, एखाद्ा सच् ा श्न: होती आणण शन: सावरकरांरा णवज्ानवाद (उदा. मुसलमानाप्रमाणे मी कुराणारा अभ्ास केला. त्ांनी उद््चत सावरकरांवर 'माफीवीर' महणू्न कायम रीका केली रतनाणगरीबाहेर जाण्ास णजलहाबंदी होती. गाईणवष्ीरे णवरार) आजच्ा णहंदुतववादी गझलाही णलणहल्ा आहेत. रतनाणगरीत असताना दसऱ्ाच्ा जाते, तयां्नी केलेलया यावचकांववषयी कोराटातही चचाटा सावरकर सुटल्ानंतर णहंद् महासभेच्ा कामात व्सत मंडळींना णकंवा भाजपला णकतपत परनी पडतो? णनणमत्ताने सोनं वाटप करा्ला ते सवतः मुसलमान मौलवी झाली, तयाचे वा्तव काय आहे? झाले. परंतु, संघाणवष्ी त्ांना नेहमीर आपुलकी होती. राजकी् पक् त्ांरा सो्ीसाठी वापर करतात का? आणण पुढाऱ्ांना भेटले होते. त्ांनी इसलाम आणण णहंद् उत्तर: इ्थे 'इंटरणप्रटेशन' (अ्थ्च लावण्ात) मोठी बाबाराव सावरकरांमुळेर 'तरुण णहंद् सभा' संघाच्ा उत्तर: आपला समाज अजूनही 95% धाणम्चक आहे. दोनही धमाांरी णरणकतसा केली. त्ांनी एका लेखात णलणहले रूक झाली आहे. सावरकरांनी ज्ा पाठवल्ा त्ा शाखांमध्े णवलीन झाली. माझे सखखे आजोबा आणण काही लोक सावरकरांरे गाईणवष्ीरे णवरार पुढे करून होते की, भारती् मुसलमानांनी तुक्कस्थानच्ा केमाल पाशा ् 'णपणटशनस' (Petitions) होत्ा. णपणटशनरा अ्थ्च सावरकरांरे धाकटे भाऊ डॉ. नारा्ण दामोदर सावरकर ् राजकारण करतात. सावरकरांच्ा लेखारे शीष्चक 'गोपूजन ा सुधारणावादी नेत्ारा आदश्च बाळगला पाणहजे, ् ातर '्ाणरका' णकंवा 'अज्च' असा होतो, '्ारना' णकंवा ांच्ा पुढाकारानेर मुंबईमध्े संघारी प णहली शाखा सुरू नवहे, गोपालन' असे होते. त्ांनी गाईला 'एक उप्ुक् त् ांरे कल्ाण आहे. सावरकरांनी मुसलमानांरे मतदानारे 'माफी' नवहे. आज आपण ज्ाला PIL णकंवा तुरुंगातील झाली. त्ामुळे सावरकर कुटुंबारे संघाशी अत्ंत णनकटरे पशू' मानले आणण अंधश्रद्धेवर तीव्र प्र हार केले. गोमूत्र अणधकार काढून घ्ा, असे कधीही महटले नाही. कैद्ांरे अ ज्च महणतो, तसेर ते होते. त्ांनी 6-7 ् ाणरका संबंध होते आणण पूण्च सहका््च होते. णकंवा शेण ् ाला पूववी पणवत्र मानले जा्रे, त्ावर तेवहा श्न मग तयांचया ' वहंदू राष्ट्र' संकलप्नेचा अरटा काय णदल्ा आणण त्ा कधीही लपवून ठेवल्ा नाहीत. श्न: गांधी हतयेचया क रामधये सावरकरांचे ्न ाव संशोधन नवहते. सावरकरांनी 100 वषाांपूववी णवज्ानवादी दृ होता? त्ात सावरकरांनी 'कांणतका््च करून मी रुकलो' असे जोडले गेले, तया कालखंडात सावरकर कुरुंबा्ने काय णष्टकोन णदला, तो सवीकारा्ला समाजाला वेळ लागेल. उत्तर: सावरकरांरे णहंद् राष्टट्र महणजे 'आधुणनक कुठेही महटलेले नाही. उलट त्ांनी सरकारवर खापर सह्न केले? राजकी् वापराबाबत महणाल तर, काँग्ेसनेही गांधींरा भारत' होते. त्ांच्ा दृष्ट ीने राष्टट्र महणजे एकणजनसी फोडले की, जर तुमही न्ा्ी असता, तर आमहाला ् ा उत्तर: ततकालीन सरकारने सावरकरांना ् ा वापर केला. संसदेत सावरकरांरे तैलणरत्र लावल्ाने समाज. सैय्द अहमद खान ् ांच्ापासून णजनांप्ांतरे मागा्चला जावेर लागले नसते. ् ाणरका णलहून सवतःरी खटल्ात गोवले. मात्र, णवशेष न्ा्ाल्ाने कसून भाजपला कोणताही राजकी् फा्दा नवहता, उलट नेते आमही धमा्चच्ा आधारावर वेगळे आहोत असे सांगत सुटका करून घेणे ही रणनीती होती. सणरंद्रना्थ रौकशी केल्ानंतर सावरकरांना णनददोष (Found त्ांच्ा णवज्ानवादी णवरारांमुळे तोटार होण्ारी होते, त्ाला सावरकरांरा णवरोध होता. णहंद् महासभेच्ा संन्ाल ् ांनीही त्ांच्ा 'बंदी जीवन' पुसतकात Not Guilty) जाहीर केले. कोटा्चने कुठेही 'बेणनणफट शक्ता जासत असते. परंतु, आज संरक्ण क्ेत्र ात आपण अध्क्पदावरून केलेल्ा भाषणांमध्े ते स पष्ट म हणतात की, णलणहले आहे की, सावरकरांप्रमाणेर मीही ् ाणरका ऑफ डाऊट' णदला नाही. जर सरकारला वाटत होते की आतमणनभ्चर होत आहोत, सॅटेलाइट सोडत आहोत, हा भारतात लोकतंत्राच्ा णदशेने वाटराल सुरू झाली असून णलहून सुटका करून घेतली. शत्रूला फसवणे हा गुनहा सावरकर दोषी आहेत, तर सरकार अपीलात का गेले सावरकरांच्ा णवज्ानवादारा आणण णवरारांरार णवज् एका व्क्ीला एक मत (One Person, One Vote) नाही. सावरकरांना सवा्चणधक 50 वषाांरी णशक्ा झाली नाही? गांधींवर णकंवा णजनांवर जेवहा आधी हल्े झाले आहे. टपप्ाटपप्ाने का होईना, देशाच्ा णहतासाठी णमळाले पाणहजे. णत्थे धम्च, जात, णलंग बघू नका, सवाांना होती. त्ांरे सपष्ट सांगणे होते की, तुमरी 10-15 वषषे होते, तेवहा सावरकरांनी पत्राद्ारे त्ारा णनषेध केला होता. सावरकरांरे णवरार सवीकारावेर लागतील.