त! ृ ंस् ि बोलतो
् े ् ील न वा गर र क वा ंच् वा सं िवा द वा चे प्र ्म ु ख ्म वा ध ््म संस कृ त आहे. ् वा ग वािवा त प्र ि े ि केल् वा नंतर एख वा द् वा दुक वा न वा त गेल् वा स दुक
् े ् ील न वा गर र क वा ंच् वा सं िवा द वा चे प्र ्म ु ख ्म वा ध ््म संस कृ त आहे. ् वा ग वािवा त प्र ि े ि केल् वा नंतर एख वा द् वा दुक वा न वा त गेल् वा स दुक वा नद वा र संस कृ त ्म ध् े ग्र वा हक वा चे स ि वागत करतो. घर वा ं ्म ध् े आई- ि डील ्म ु ल वा ं ि ी संस कृ त ्म ध् े सं िवा द स वार त वा त, तर रस त ् वाि र खेळण वा री ्म ु लेही एक ्म ेक वा ं ि ी ् वा च भ वार ेत बोलत वा न वा वद सत वा त. ि ेत वा त क वा्म करण वा रे पुणे : इंग्रजी आ वण आ र ु वन क भ वारवा ंच् वा ि ेतकरी, भ वा जी विक् े ते आ वण ्म ं वद र वा तील पुज वा री िवा ढत् वा प्र भ वािवा्म ुळे अनेक प वा रंपर र क भ वारवा ्म वा गे ् वा ंच् वा ही दैनं वद न व ्ि ह वा र वा त संस कृ तच वा िवा पर पडत असत वा न वा क नवाधा टक वा तील एक वा ग वािवा ने केल वा ज वा तो. त् वा्म ुळे संस कृ त ही के ि ळ रवाव्मधा क ्म वा त्र संस कृ त भ वार ेची परंपर वा आजही वजि ंत वि र ी वक ं िवा ग्रं् वा ंपुरती ्म् वाधावद त ण ि ठे ि ली आहे. ् वा ग वािवा त लह वा न भ वारवा नसून ती े क ्म ु ल वा ंप वा सून सं िवा द वा ची वजि ंत असं गाव जिथे प्रत् त! ृ ज् े ष्ठ भ वारवा असल् वा चे ंस् ि न वा गर र क वा ंप ्ां त प्र ्म त् ू रने द वा ख ि ून बोलतो त् े कजण वद ले आहे. दैनं वद न स ्ह ाशे वर ा ांची परंपरा व ्ि ह वा र वा त संस कृ त ्म त् ू र ्मर ील संस कृ त भ वार ेच् वा परंपरेल वा भ वार ेतून सं िवा द स वार तो. वि ि े र म ह णजे, सु ्मवा रे सह वाि े ि र वा ांच वा इ वत ह वा स असल् वा चे दुक वा नद वा र वा ंप वा सून ि ेतकऱ् वां प ्ां त आ वण स वा ं वग तले ज वा ते. संकेठी रिवा ह्मण स ्मवा ज वा तील विद् वा र ्वा ांप वा सून गृ वह णींप ्ां त स िवा ांच् वा लोक ्म ू ळचे केरळ ्मर ील असून, ते ् वा ग वािवा त बोलण् वा त संस कृ त सहजपणे ऐक वा् ल वा व्म ळते. ् े ऊन स् वाव् क झ वा ले. त् वां च् वा्मवाफ्क त संस कृ त त् वा्म ुळेच ्म त् ू र हे ग वाि संस कृ त भ वार ेच् वा जतन वा चे भ वार ेची परंपर वा ् े ् े रु जली. पुढील वप ढ वां नीही ती एक ि ै व ि ष्ट पू णधा उद वा हरण ठरले आहे. जपली आ वण दैनं वद न जी ि न वा च वा भ वा ग बन ि ली. क नवाधा टक वा तील व ि ि्म ोग गवा वजल ह् वा त तुंग वा ्म वा त्र, ् वा परंपरेल वा व् वा पक स ि रूप व्म ळ वा ले नदीच् वा क वा ठ वाि र ि सलेल् वा ्म त् ू र ग वािवा ची ते १९८१ ्म ध् े . त् वा िर षी संस कृ त भ वा रती ् वा लोकसंख् वा सु ्मवा रे स वा डेतीन हज वा र आहे. ्म वा त्र, संस् े च् वा ्म वा ध ््मवा तून ग वािवा त संस कृ त संभ वार ण ् वा ग वािवा ची खरी ओळख त् वा च् वा लोकसंख् े्म ुळे व ि वब र आ ् ो वज त करण् वा त आले. अ ि घ् वा नव हे , तर संस कृ त भ वार ेच् वा दैनं वद न िवा पर वा्म ुळे दह वा वदि स वा ंच् वा ् वा व ि वब र वा तून न वा गर र क वा ंन वा आहे. ग वािवा तील घर वा घर वा ंत संस कृ त बोलली संस कृ त ्म ध् े सहज सं िवा द स वार ण् वा चे प्र व िक्षण ज वा ते. सक वा ळी उठल् वा प वा सून र वात्री झोपेप ्ां त देण् वा त आले.