शेतजमीन खरेदी करताना कोणती काळजी घ्यावी ?

शेत र मी ि खरेदी करत यािया को र ती क या ळ र ी घ् यावी? मुंबई : भारतात आ मण मव श ये षतः महारा ष्टट्र ा त अ मध कृत श ये तर ् ता उपलब ध आह ये की नाही, ये नाव, क्षये त्र फळ आ मण क ज्ण (बोजा) मालकाच श ये तजमीन खर ये दी करण ये हा एक मोठा आ मथि्ण क ह ये प्र त ् क्ष जाग ये वर जाऊन पाहण ये गरज ये च ये आह ये . ाची नोंद असत ये (७/१२ (सातबारा) उतारा). ् व ् वहार आह ये . ामध्ये होणारी संभाव ् फसवणूक, ् महारा ष्टट्र ा तील का ्द्य ा नुसार, केवळ श ये तकरी जमीन मालकाच् ा नावावर त् ा गावात एकूण पैशांच ये नुकसान आ मण को ट्ण कच ये ऱ् ा टाळण् ा साठी (Agriculturist) असल ये ली व ् क् ी च श ये तजमीन मक ती जमीन आह ये , ् ाची मा मह ती द ये णारा खात ये खर ये दीपू व वी अत् ं त काळजीपू व्ण क का ् द ये शीर खर ये दी करू शकत ये ; त् ा मुळ ये खर ये दीदाराक िये श ये तकरी प्र उतारा(८-अ उतारा). जम म नीच् ा मालकी प ि ताळणी करण ये आवश ् क आह ये . स वा्ण त प मह ली माणपत्र असण ये आवश ् क आह ये . ् ा मश वा ् , ती ह क्क ा त भूतकाळात झाल ये ल ये बदल (उदा. वारस आ मण महत् वा ची पा ् री म ह णज ये जम म नीचा ७/१२ जमीन कोणत् ा ही सरकारी प्र कल पा साठी, राखीव नोंद, खर ये दी- मवरिी ) द श्ण वणारी जुनी नोंद पु ् त के (सातबारा) उतारा, ८-अ उतारा आ मण फेरफार वनासाठी मक ं वा र ्ता रुं दीकरणासाठी अ मध ग्र मह त (फेरफार उतारा(6-D). (Mutation Register) पत्रके नीट तपासण ये . (Reserved) केल ये ली नाही ना, ् ाचीही खा त्र ी २. का ् द ये शीर आ मण भारमु क् ता प्र माणप त्रये ् ा कागदप त्र ां मुळ ये जम म नीचा खरा मालक कोण तहसील का ् ा्ण ल ् ातून करून घ् ा वी. - ग ये ल् ा ३० व षायं त जम म नीवर कोणत ये ही क ज्ण , आह ये , जमीन कोणाच् ा नावावर ह ् तां तर र त झाली श ये वटी, कोणताही व ् वहार करताना तों ि ी तारण मक ंवा का ् द ये शीर वाद नाही, ह ये मस द्ध आह ये आ मण त् ा वर इतर कोणाचा का ् द ये शीर बोली न करता व मक लाच् ा सल ल ् ा न ये र मज्ट र करणार ये दुय ् म मन बंधक का ्ा्ण ल ् ाक ि ून म म ळणार ये अ मध कार मक ं वा हक्क आह ये का, ् ाची ् प ष्ट खर ये दीखत (Registered Sale Deed) भारमु क् प्र माणपत्र (एनकुंब्रन स स मट्णमफ केट फॉ म्ण मा मह ती म म ळत ये . ् ासोबतच, जम म नीच् ा 'इतर कराव ये आ मण स व्ण आ मथि्ण क व ् वहार बँकेद् ा र ये च 15&16). व मक लाद् ा र ये ग ये ल् ा ३० व षायं च् ा सरकारी हक्क' ् तं भात बँकेच ये क ज्ण , तारण मक ंवा कोणतीही (Cheque/RTGS) कराव ये त. जमीन खर ये दी र ये कॉ ि्ण ची तपासणी करून त ् ार केल ये ला का ् द ये शीर सोसा ् ट ां ची कबाकी (बोजा) नाही ना, थि केल् ा नंतर तात का ळ तलाठ् ा क िये फेरफार नोंद मालकी ह क्का चा अहवाल(स च्ण र र पो ट्ण स). ् ाची खा त्र ी करण् ा साठी भारमु क् प्र माणपत्र (Mutation) करून ् व तःच ये नाव ७/१२ ३. नकाश ये आ मण मोजणी द ् त ऐवज- भूमी (Encumbrance Certificate) तपासाव ये . उताऱ् ा वर चढवण ये अत् ं त बंधनकारक आह ये . अ मभ ल ये ख मव भाग मक ंवा सरकारी मोजणीदारान ये दुसरी महत् वा ची बाब म ह णज ये जम म नीची श ये तजमीन खर ये दी करताना का ् द ये शीर मालकी प्र मा मण त केल ये ला जम म नीचा अ मध कृत मोजणी भौगो मल क आ मण का ् द ये शीर स्थिती तपासण ये . हक्क तपासण् ा साठी आ मण नोंदणी प्र म रि ् ा पू ण ्ण नकाशा. जम म नीच् ा चतुःसीमा आ मण श ये जारील सरकारी मोजणी मव भागाक ि ू न (DILR) जम म नीची करण् ा साठी खालील कागदप त्र ां ची आवश ् कता जम म नींची मा मह ती द ये णारा गट नकाशा. अ मध कृत मोजणी करून, गटाचा नकाशा पाहून असत ये . व ् वहार सुर मक्ष त करण् ा साठी ही कागदप त्रये ४. खर ये दीदार आ मण त् ा ची कागदप त्रये मवरिे मत च् ा चतुःसीमा (Boundaries) मनसशच त अत् ं त महत् वा ची आह ये त: - महारा ष्टट्रा त श ये तजमीन खर ये दी करण् ा साठी कराव् ा त, ज ये ण ये करून श ये जाऱ् ां शी भ मव ष् ा त १. जमीन मालकी आ मण महसूल द ् त ऐवज- खर ये दीदार ् व तः श ये तकरी असण ये बंधनकारक आह ये . बांधावरून वाद होणार नाहीत. तस ये च, खर ये दी जम म नीचा चालू म मह ना ंवा मान ६ मक मक त् ा मुळ ये त् ा च ये श ये तकरी प्र माणपत्र मक ंवा त् ा च् ा करत असल ये ल् ा श ये तजम म नीप ् यं त जाण् ा साठी म मह न् ां च् ा आतील ताजा उतारा, ज् ा वर नावाचा दुसरा ७/१२ उतारा आवश ् क आह ये .