शिक्षणाचं साटलोट ..इंटिग्रेटेड चा काळा बाजार

ए ए खाद् ा व व षयात कच् ा आह पे म्ह ि ू न क क ंवा ा व व षयात एखाद् अनुत्ती ि्ट झाला म्ह ि ून व व द् ा र्थ्या ला खासग ती श श कव िती लावल ती जात पे . प ि ं तु हा झाला भूतकाळ. ऐंश ती - नव्वदच् ा पे श श कव िती व ग्ट दशकात अस चालायच पे . पुढ पे स व्ट च क क ं वा त् ा तल् ा त् ा त गु ि ांच् ा दृष् टिकोनातून आवश्यक पे ल् ा व व षयांसाठी असल श श कव िती व ग गां चा उदय झाला. त् ा तून व् पे क पे शन को स्ट म्ह ि ज पे च उन् ा ळी सुट्टीत ती ल श श कव िती व ग्ट व व द् ा र्थी कस पे बनतात 50 हजा ि को र ींच ती उलाढाल ा त आल पे . त् ा पुढचा र प् ा अस्तित् म्ह ि ज पे आताच् ा काळात ती ल खाजगी क् ा स रे स हा आपल् ा िरे शातील 50 इंट र ग् पे रपे डच ती 'श श का ि '? हजार को ि ींची उलाढाल असल रे ला ग टत मा र कोच च ं ग क् ा स पे स. बा ि ाव ती च् ा इं वसा ् आह रे . ंवा त् ा ला एक मोठा उद् ो गच ्् टक ि गु ांसह व व व व ध अभ् ा सक्रमांच् ा म ह णता ्रे ईल. त् ा मुळ रे त् ा तील अ थि्न कारण टिग्रे िरे ड पॅ ि र्न सुरुवातीला फक्त को ि ा शहरात समजू र घ रे ण रे आवश ् क ठरत रे . स व तःप रेक्ष ा प्र व पे श प ि ीक् ां ना अनन्यसाधा िि होता. त् ार ंतर आपल् ा कड रे लातूर पॅ ि र्न व तःच् ा पालकां र ी बाळगल रे ल् ा स व प रा ची स सुरू झाला. को ट ि ा, िल् ी सारख् ा शहरांमध् रे महत्त्व प्र ा प्त झाल पे आह पे . त् ा तून पू त्न ता करण् ा साठी मुलं प्र ् त रां ची पराकाष् ा चालणाऱ् ा मोठमोठ् ा क् ा स चालकां र ी पुण रे , र ा टश क, मुंबई करतात. टवटशष् टठ काणी प्र व रे शासाठी प्र बा ि माह टी श श कव िती व ग्ट ह टी सारख् ा शहरांमध् रे शाखा चालू केल् ा व इंटिग्रे िरे डच रे फॅड चंड स पधा्न आह रे . हीच स पधा्न को टच ंग क् राज ् भरात पसरल रे . ् ाच काळात अ ररे कां र ी 'स रे ल फ फा ् र ान स व व द् ा र्थी आणि त् ां च पे पालक या ा स रे सच् ा ्् वसा ् ात िरे खील आह रे . त् ा तू र च कॉल टम र रे ज' सुरू केल रे . सरकारच रे अ र ु ि ा र ळत सल् ाररे पू ण्न दोहोंच ती ग ि ज बनल ती आह पे . क पे वळ प्र ा मा टण कपणा आ टण सचो ि ीला मूठमाती ट िली म र मा र ी कारभार ् ा महा टव द् ा ल ् ांमधू र केला जाऊ लागला. जात रे . र ी ि प रे परफु ि ी ह रे त् ा च रे च ताज रे उ ि ाहरण सुरुवातीच् ा काळात ् ाच महा टव द् ा ल ् ां र ी खासगी क् ा स भाषा टव ष ् टक ं वा इतर सामा टज क टव ष ् ांमध् रे टव द् ाथि थी माग रे शाळा क क ंवा महाव व द् ा लयाच् ा रे . एकुणात का ् तर आपली क्ष ण वस थिा आह टश ्् चालकांबरोबर ि ा ् -अप करू र इंटिग्रे िरे डला आणखी बळ िरे पडतात. बो डा्न च् ा परी क्ष ां च रे आ टण गुणांच रे महत् व खील व ग्या मध् पे बसून स् ध धे ला सामो ि े खाजगी क् ा स चालकांच् ा ावणीला बांधली ि ट िल रे . आता मात्र सर ा्न स अ र ु ि ा टर त- टवर ाअ र ु ि ा टर त, लहा र - कमी होत आह रे . अ ररे क ि ा ् ा क् ा स रे समध् रे चांगल् ा िजा्न च रे ग रे ली आह रे . भ्र ष् मा गा ां र ी टत ची लचकेतोड सुरू ा इतपत तया ि ी होत नाह टी , जाण् मोठ् ा कोणत् ा ही महा टव द् ा ल ् ांमध् रे इंटिग्रे िरे ड पॅ ि र्न सुरू टश र टव ट क्ष क व इतर सु टव धा सतात, तरीही द् ा र ् ा ां र ा िवसभर क् आह रे . स वाथि थी लोकां र ी टश क्षणाचा बाजार मांडला आह रे त. भौ टत क सु टव धा र सता र ाही महा टव द् ा ल ् ांमध् रे ा समध् रे बसण् ा च रे बंध र असत रे . हा समज (ख ि ं त ि गै ि समज) आह रे . म, का ् िरे च का ् तर पर र णामांचीही टर् टव ट क्ष मत रे प रेक्ष ा जास त द् ा र ्ा ां र ा ॲड टम श र िल रे जात रे . र व रे टम त्र, महा टव द् ा ल ् ातील कलागुणां र ा वाव िरे णाऱ् ा कुणालाच परवा र ाही. समाज म ह णू र आपण व द् ा र्थी आणि पालकांब ि ोब ि च व ि हावीची परी क्ष ा ट िल रे ल् ा टव द् ा र ् ा ां चा मोठ् ा प्र माणात टवटव टव ध ऍ स ् िस ् हि ी, ख रे ळाच् ा स पधा्न ह रे सगळ रे द् ा र ्ा ां कडू र सगळ रे च त् ा ला जबाब ि ार आहोत. अशा सगळ् ा ड रे ि ा खासगी को टच ं ग क् ा स चालकांकड रे ्रे तो. त् ार ंतर ' टम स' होत रे . त् ा मुळ रे इंटिग्रे िरे डच् ा जाळ् ा त अडकल रे ल रे अ ररे क संबंध समाजातच दृ ढ झाल पे ला पर र स स थितीत टश क्षणाच् ा महत वा बरोबरच ह रे च क् ा स चालक टव द् ा र ् ा ां र ा व पालकां र ा संप क ्क करू र टव द् ाथि थी ह रे 'एक िरे ' पडतात. प टह ल् ा प्र ् त रा त परी क्ष ा पास र आह पे . त् ा ह टी पुढ पे जाऊन बोलायच पे क्षणाच रे पा टव त् ् जपल रे जाण रे ह रे आजच् ा टश आपल् ा च क् ा समध् रे ॲड टम श र घ रे ण् ा साठी आ ग् ह धरतात. करणाऱ् ा टव द् ा र ्ा ां साठी र र पी ि बॅच घ रे तल् ा जातात. एक काळातील स वा्न त मोठ रे आ ्हार ब र ल रे आह रे . तुम हा ला महा टव द् ा ल ् ामध् रे जाण् ा ची, उपस स थिती लावण् ा ची टव ि द् ाथि थी इंटिग्रे िरे डच् ा जाळ् ा त अडकू र हा त रे बारा लाख रु त ि शाळा क क ंवा महाव व द् ा लयात र टम गरज ाही. महा टव द् ा ल ् ामधील अंत ग्न त गुण ळू र ३० प ्रे गुंतवतो. मात्र तरीही अप ् श आल् ा स टव द् ा र ्ा ां मध् रे पे ळ घालवायचाच जाऊन व टव ट ट गुण द् ा र ्ा ां र ा िल रे जातील अस रे आश वा स र िल रे जात रे , आत म हत् ा करण् ा च रे प्र कार घडतात. इंटिग्रे िरे ड पॅ ि र्नमध् रे कोच च ंग क् ा स पे सच पे ि े र का ड्ट कशाला, या मानस स कत पे चा जन्म टम त् ा मुळ रे बो डा्न च् ा परी क्षरे त केवळ ६ गुण ळवा ् च रे आह रे त, क् ा स चालकासह महा टव द् ा ल ् ातील टश क्ष क, मुख् ा ध् ा पक टव र अस रे सांगू र द् ा र ्ा ां च रे पू ण्न लक्ष केवळ ी ि , ज रे ईई पास त रे टश क्ष ण टव भागातील अ टध काऱ् ां प ्ां त अ ररे क जण नी ्ट /जेईई वा कर्ष क खर ्ष २ वर ा ां र ा खर ्ष झाला. या साऱ या च ती परि ि त ती करण् ा कड रे व रे धल रे जात रे . त् ा मुळ रे टव द् ा र ्ा ां च् ा आधी त् ां च रे थि्न कारणासाठी' एकत्र ्रे ऊ र महत् वा ची भू टम का 'अ फक्त को कर ंग १,२०,००० २,४०,००० म्ह ि ज पे 'इंट र ग् पे रपे ड'चा प य्या य... पालकच ् ा जाळ् ा त जास त अडकतात. ् ातू र च ह रे प रे परफु ि ी बजावतात. प्र त् रे काला आपापला ' टह स सा ' टम ळत असतो, १,८०,००० ३,६०,००० सारख रे प्र कार घडतात. ि रम् ार एक ि ा को टच ंग क् ा सला त् ा मुळ रे अ ररे क ि ा टश क्ष ण टव भागाकडू र ही ि ु ल्न क्ष केल रे जात सोप् ा भाष पे त डम ती कॉल पे ज इं २,५०,००० ५ त क्ट ग् े्ट े ड पॅ ्ट न्ष रे ७ लाख ॲड टम श र घ रे तल रे की टव द् ा र ् ा ां र ा टक मा र सात त रे आठ असल् ा चा आरोप ् ा क्षरेत्र ा त काम करणार रे सामा टज क क क ं वा डम ती ऍड वम शन! ३,५०,००० तासांसाठी को टच ंग क् ा समध् रे बसाव रे लागत रे . ् ा क् ा समध् रे का ््न क त ते करतात. ह रे थि ांबवण् ा साठी खासगी को टच ं ग क् ा स केवळ र ी ि , ज रे ईईचा अभ् ा स करू र घ रे तला जातो. त् ा मुळ रे टर् ंत्र ण अ टधटर् म र करण रे गरज रे च रे आह रे . (पान ७ व ि ) स्पे शल रिपोर्ट समृद्धी जाधव, ि ाज ि त्न जोंधळ पे आणि संक पे त द शपांड पे पे