तुम्हाला सकाळी उठल्यावर थकवा जाणवतो का, केस खूप गळताहेत का, पायऱ्या चढताना गुडघे दुखतात का, किंवा सतत सर्दी होते का. हे सगळे व्हिटॅमिन D च्या कमतरतेचे लक्षण आहे. पुण्याच्या एका लॅबच्या रिपोर्टनुसार तपासणीसाठी येणाऱ्या 100 पैकी 87 लोकांमध्ये व्हिटॅमिन D ची कमतरता आढळली आहे. यामध्ये महिलांचे प्रमाण जास्त आहे. गोळ्या खाण्यापेक्षा मोफत उपाय म्हणजे सकाळचे ऊन...
मुंबईतील हाडांचे डॉक्टर डॉ. संजय अग्रवाल सांगतात, आपल्या शरीरातील 90 टक्के व्हिटॅमिन D हे उन्हातूनच तयार होते. जेव्हा आपल्या त्वचेवर सूर्याची अतिनील किरणे पडतात तेव्हा त्वचेखाली असलेले कोलेस्ट्रॉल व्हिटॅमिन D मध्ये बदलते. हे व्हिटॅमिन D थेट हाडांमध्ये कॅल्शियम पोहोचवते. त्यामुळे तुम्ही कितीही कॅल्शियमच्या गोळ्या खाल्ल्या तरी व्हिटॅमिन D नसेल तर हाडे ठिसूळच राहणार.
सकाळी 8 ते 9.30 ही वेळ सर्वात चांगली आहे. या वेळेत उन्हात अतिनील किरणे कमी घातक असतात आणि व्हिटॅमिन D जास्त तयार होते. 11 नंतरच्या कडक उन्हात उभे राहू नका, त्याने त्वचा काळी पडते आणि कॅन्सरचा धोका वाढतो. रोज फक्त 10 ते 15 मिनिटे पुरेशी आहेत. चेहरा, हात आणि पायावर ऊन पडले पाहिजे. संपूर्ण अंग झाकून उन्हात उभे राहिल्याने फायदा होत नाही. टोपी घालू नका, शक्य असेल तर कोपरापर्यंत हात उघडे ठेवा.
ज्यांची त्वचा जास्त सावळी आहे त्यांना जास्त वेळ लागतो. गोऱ्या त्वचेच्या लोकांमध्ये 10 मिनिटात व्हिटॅमिन D तयार होते तर सावळ्या त्वचेच्या लोकांना 20 ते 25 मिनिटे लागू शकतात. कारण मेलेनिन जास्त असल्याने किरणे आत जाण्यास वेळ लागतो.
जर तुमचे व्हिटॅमिन D लेव्हल 30 पेक्षा कमी असेल तर डॉक्टर गोळ्या देतात. गोळ्यांनी लेव्हल 40 ते 50 पर्यंत आल्यावर रोज उन्हात उभे राहिल्यास गोळ्या बंद करता येतात. पण स्वतःहून गोळ्या बंद करू नका, डॉक्टरांना रिपोर्ट दाखवूनच निर्णय घ्या.
1. काचेतून येणाऱ्या उन्हात बसू नका. खिडकीच्या काचेतून UVB किरणे आत येत नाहीत त्यामुळे व्हिटॅमिन D तयार होत नाही. बाल्कनीत किंवा गच्चीवर थेट उन्हात उभे राहा.
2. सनस्क्रीन लावून उन्हात उभे राहू नका. सनस्क्रीनमुळे 95 टक्के व्हिटॅमिन D ब्लॉक होते. 10 मिनिटे उन्हात उभे राहून झाल्यावर मग सनस्क्रीन लावा.
3. सकाळी उठल्यावर लगेच चहा कॉफी घेऊन उन्हात बसू नका. रिकाम्या पोटी किंवा हलका नाश्ता करून उन्हात बसा आणि सोबत पाणी प्या.
घरातून बाहेर न पडणाऱ्या महिला, IT मध्ये रात्रपाळी करणारे तरुण, लहान मुलांना सतत घरात ठेवणारे पालक आणि 50 वर्षांवरील लोकांमध्ये ही कमतरता सर्वात जास्त आहे. अशा लोकांनी रोज सकाळी 10 मिनिटे हा नियम पाळलाच पाहिजे.
15 दिवस रोज उन्हात उभे राहिल्यास सकाळचा थकवा 50 टक्के कमी होतो, केस गळणे कमी होते, मूड चांगला राहतो आणि झोप चांगली लागते. कारण व्हिटॅमिन D मुळे सेरोटोनिन नावाचे हॅपी हार्मोन वाढते.