मराठी रंगभूमी आणि समांतर चित्रपटसृष्टीसाठी आयुष्य वाहिलेल्या ज्येष्ठ दिग्दर्शिका विजया मेहता यांचे वृद्धापकाळाने निधन झाले. त्या 92 वर्षांच्या होत्या. त्यांच्या राहत्या घरी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनाने मराठी नाट्यविश्वावर शोककळा पसरली असून, प्रायोगिक रंगभूमीतील एक महत्त्वाचं पर्व संपल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे.
विजया मेहता यांनी दिग्दर्शिका, अभिनेत्री आणि रंगकर्मी म्हणून मराठी रंगभूमीला नवी ओळख मिळवून दिली. 1960 च्या दशकात प्रायोगिक नाट्यचळवळीला त्यांनी नवी दिशा दिली. अनेक गुणी कलाकारांच्या जडणघडणीत त्यांचे मोठे योगदान राहिले. नाना पाटेकर, विक्रम गोखले यांच्यासह अनेक कलाकारांना त्यांनी रंगभूमीवर घडवले. 4 नोव्हेंबर 1934 रोजी गुजरातमधील बडोदा येथे त्यांचा जन्म झाला. मुंबई विद्यापीठातून शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी दिल्लीत इब्राहिम अल्काझी आणि आदी मर्झबान यांच्याकडून नाट्यकलेचे प्रशिक्षण घेतले. त्यानंतर त्यांनी मराठी रंगभूमीवर स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली.
नाटककार विजय तेंडुलकर, अरविंद देशपांडे आणि डॉ. श्रीराम लागू यांच्यासह त्यांनी 'रंगायन' या प्रायोगिक नाट्यसंस्थेच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. सी. टी. खानोलकर लिखित ‘एक शून्य बाजीराव’ या नाटकाचे त्यांचे दिग्दर्शन भारतीय रंगभूमीवरील महत्त्वाच्या कलाकृतींपैकी एक मानले जाते. मराठी रंगभूमीवर त्यांना प्रेमाने आणि आदराने ‘बाई’ म्हणून ओळखले जात असे. त्यांच्या आत्मचरित्रालाही ‘बाई’ हेच नाव देण्यात आले होते.
दिग्दर्शनातील उल्लेखनीय योगदानासाठी त्यांना 1975 मध्ये संगीत नाटक अकादमी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. तसेच, ‘रावसाहेब’ चित्रपटातील भूमिकेसाठी 1986 मध्ये त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला होता. त्यांच्या निधनाने मराठी रंगभूमीने एक दूरदृष्टी असलेली दिग्दर्शिका, संवेदनशील अभिनेत्री आणि अनेक पिढ्यांना प्रेरणा देणारी गुरू गमावली आहे. त्यांच्या कलाकृती आणि त्यांनी घडवलेले कलाकार हेच त्यांच्या समृद्ध कलाविश्वाचे कायम स्मरण करून देतील.
#topnewsmarathi #topnews #breakingnews #entertainment