PM-JAY आयुष्मान भारत प्रधान मंत्री जन आरोग्य योजना समाजातील असुरक्षित घटकांसाठी आणि 70 वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिकांसाठी वार्षिक 5 लाखांपर्यंत आरोग्य विमा देते. यामध्ये उत्पन्न मर्यादेची कसलीही अट नाही. या योजनेत नावनोंदणी कशी केली जाते याविषयी अनेकांना माहिती नसते. त्याविषयी सविस्तर माहिती जाणून घेऊयात.
Ayushman Bharat scheme आयुष्यमान भारत योजनेचे फायदे काय आहेत :
भारत सरकारने गरीब आणि मध्यम उत्पन्न गटातील लोकांसाठी आयुष्मान भारत योजना सुरु केलेली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल व्यक्तींना मोफत किंवा किफायतशीर आरोग्य सेवा देणे हा आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र व्यक्तींना 5 लाख रुपयांपर्यंत कॅशलेस उपचार मिळवता येऊ शकतात.
अर्ज प्रक्रिया
ज्येष्ठ नागरिक किंवा त्यांचे कुटुंबीय गुगल प्ले स्टोअरवरुन किंवा अधिकृत वेबसाइटवरून आयुष्मान भारत अॅप डाउनलोड करू शकतात. त्यानंतर पुढे जाण्यासाठी आपल्या सोयीची भाषा निवडावी. यानंतर लाभार्थी म्हणून लॉगिन करा. या पर्यायावर ‘कॅप्चा’ आणि मोबाइल नंबर टाकून क्लिक करणे आवश्यक आहे. मोबाईल नंबरवर पाठवलेला ओटीपी टाका. लॉग इन केल्यानंतर, ज्येष्ठ नागरिकांच्या नावनोंदणीसाठी होम स्क्रीनवर सर्वात खाली आधार क्रमांक टाकण्यासाठी सांगितले जाते. तेथे आधार क्रमांक एंटर करा आणि नोंदणीकृत मोबाइल क्रमांकावर पाठवलेला ओटीपी वापरून त्याचे प्रमाणीकरण करा. त्यानंतर, निवासस्थान प्रविष्ट करा. ‘कॅप्चा’ प्रविष्ट केल्यानंतर, एक शोध पर्याय सक्रिय केला जातो, ज्यावर क्लिक केल्यानंतर ज्येष्ठ नागरिक योजनेत आपले नाव आधीच नोंदणीकृत आहे की नाही हे तपासले जाते.
आपले नाव नसल्यास ज्येष्ठ नागरिकाने नव्याने नावनोंदणीसाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे. इथे ओटीपी पडताळणीची आणखी एक फेरी पार पडेल. त्यानंतर ज्येष्ठ नागरिकांना पडताळणीसाठी त्यांचा लाइव्ह फोटो क्लिक करण्याची सूचना दिसेल. हा फोटो काढून झाल्यानंतर ओटीपी पडताळणीसाठी मोबाइल नंबर, शहर, राज्य, पत्ता, प्रभाग तपशील, पिन कोड इत्यादी तपशील प्रविष्ट करणे आणि सबमिट करणे आवश्यक आहे.
एकदा सर्व तपशील प्रविष्ट केल्यानंतर, वापरकर्ता मंजुरीसाठी अर्ज सबमिट करू शकतो. एकदा मंजूर झाल्यानंतर, लाभार्थीला आयुष्मान कार्ड जारी केले जाते. हे कार्ड जपून ठेवणे आवश्यक आहे. कारण या कार्डच्या आधारे ज्येष्ठ नागरिक या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात.
Ayushman App आयुष्मान ॲप काय आहे ?
आयुष्मान ॲप (Ayushman App) हे भारत सरकारने 'आयुष्मान भारत – प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना' (PM-JAY) अंतर्गत सुरू केलेले अधिकृत ॲप आहे. या ॲपद्वारे पात्र लाभार्थी दरवर्षी ५ लाखांपर्यंतचा मोफत उपचार मिळवण्यासाठी आपले 'आयुष्मान कार्ड' स्वतः तयार करू शकतात.
ॲपची प्रमुख वैशिष्ट्ये :
मोफत उपचार : पात्र कुटुंबांना देशभरातील सूचीबद्ध (empanelled) सरकारी आणि खाजगी रुग्णालयांमध्ये कॅशलेस उपचार मिळतात. लाभार्थ्यांची पात्रता तपासणे आणि आधार-आधारित किंवा चेहरा प्रमाणीकरण (Face Authentication) द्वारे स्वतःचे आयुष्मान कार्ड बनवता येते. CGRMS (केंद्रीय तक्रार निवारण व्यवस्थापन प्रणाली) द्वारे ॲपमध्येच तक्रार नोंदवण्याची सोय उपलब्ध आहे.
आयुष्मान कार्ड बनवण्याची प्रक्रिया :
१. ॲप डाउनलोड : Google Play Store किंवा Apple App Store वरून अधिकृत आयुष्मान ॲप डाउनलोड करा.
२. लॉगिन : ॲप उघडून तुमचा मोबाईल नंबर टाका आणि OTP द्वारे पडताळणी पूर्ण करा.
३. आधार क्रमांक, रेशन कार्ड (Family ID) किंवा नावाचा वापर करून तुमची पात्रता तपासा.
४. ई-केवायसी (e-KYC) लाभार्थी म्हणून स्वतःची ओळख पटवण्यासाठी आधार ओटीपी (OTP), फिंगरप्रिंट किंवा फेस ऑथेंटिकेशन (Face Authentication) चा वापर करा.
५. कार्ड डाउनलोड केवायसी पूर्ण झाल्यावर तुमचे आयुष्मान कार्ड डाउनलोड करता येते.
आयुष्मान कार्डसाठी काय पात्रता लागते :
ज्या कुटुंबांचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख किंवा त्यापेक्षा कमी आहे अशांचा आयुष्मान भारत – प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना अंतर्गत समावेश होतो, तथापि, समावेश हा वंचितता आणि व्यावसायिक निकषांवर देखील अवलंबून असतो.
आयुष्मान कार्डमध्ये कोणते आणि किती आजार समाविष्ट आहेत?
आयुष्मान कार्डमध्ये योजनेमध्ये 25 वैद्यकीय आणि शस्त्रक्रिया उपचारांचा समावेश आहे. एकदा तुमची ओळख लाभार्थी म्हणून झाली आणि तुम्हाला आरोग्य कार्ड मिळेल PMJAY, तुम्ही नेटवर्क हॉस्पिटलमध्ये हॉस्पिटलमध्ये दाखल होऊ शकता आणि योजनेचे फायदे मिळवू शकता. महत्वाचे म्हणजे रूट कॅनाल उपचार, दातांतील पोकळी भरणे, डेंटल इम्प्लांट, पेरियोडोंटल उपचार किंवा कॉस्मेटिक दंत शस्त्रक्रिया यांसारख्या नियमित दंत प्रक्रिया आयुष्मान भारत योजनेअंतर्गत समाविष्ट नाहीत. तथापि, ट्यूमर, आघात, सिस्ट किंवा रुग्णालयात दाखल करण्याची आवश्यकता असलेल्या दुखापतींमुळे केल्या जाणाऱ्या दंत उपचारांचा यात समावेश आहे.
खाजगी रुग्णालयात आयुष्मान कार्ड वापर करता येतो का ?
खाजगी रुग्णालयांमध्ये PMJAY आयुष्मान भारत – प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना) चे लाभ घेऊ शकता, मात्र त्यासाठी ती रुग्णालये या योजनेअंतर्गत सूचीबद्ध असणे आवश्यक आहे . आयुष्मान भारत – प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजनेमध्ये सरकारी आणि खाजगी दोन्ही रुग्णालयांचा समावेश होतो. केवळ गुणवत्ता आणि पायाभूत सुविधांचे निकष पूर्ण करणारी सूचीबद्ध खाजगी रुग्णालयेच अधिकृत आहेत.