अध्यात्म : नवरात्री सुरू झाली आहे आणि या नऊ दिवसात दुर्गा सप्तशतीचे पठण करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. अनेक लोक घरी दुर्गा सप्तशती वाचतात पण योग्य नियम माहीत नसल्यामुळे त्याचे पूर्ण फळ मिळत नाही असे ग्रंथात सांगितले आहे. दुर्गा सप्तशती म्हणजे देवी महात्म्य, ज्यामध्ये 700 श्लोक आहेत. या ग्रंथाचे पठण केल्याने घरातील संकटे दूर होतात आणि देवीची कृपा मिळते.
पहिला नियम म्हणजे जागा आणि वेळेचे पालन करणे. दुर्गा सप्तशतीचे पठण नेहमी एकाच जागेवर बसून करावे. जागा रोज बदलू नये. पठणासाठी सकाळी ब्रह्म मुहूर्त किंवा संध्याकाळी दिवा लागण्याची वेळ सर्वात उत्तम मानली जाते. पठण करताना पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून बसावे. आसनावर ऊन किंवा कुशाचे आसन वापरावे आणि ते आसन पठण संपेपर्यंत उचलू नये.
दुसरा नियम म्हणजे शुद्धता आणि वेष. पठण करण्यापूर्वी स्नान करून स्वच्छ धुतलेले कपडे घालावेत. पठण करताना काळे कपडे घालू नयेत. लाल किंवा पिवळ्या रंगाचे वस्त्र सर्वात शुभ मानले जाते. पठण करताना केस मोकळे सोडू नयेत. महिलांनी केस बांधून ठेवावेत. हात पाय स्वच्छ धुवूनच ग्रंथाला हात लावावा.
तिसरा नियम म्हणजे ग्रंथ वाचण्याची पद्धत. दुर्गा सप्तशती वाचण्यापूर्वी गणपती, गुरु आणि देवीची प्रार्थना करावी. पुस्तक जमिनीवर ठेवू नये, ते एका पाटावर लाल कपडा अंथरून त्यावर ठेवावे. पठण मध्येच थांबवू नये. जर मध्ये उठावे लागले तर एक अध्याय पूर्ण करूनच उठावे. पठण करताना अशुद्ध शब्द उच्चारू नयेत, शक्य तितके शुद्ध संस्कृत उच्चार करण्याचा प्रयत्न करावा. अर्थ समजत नसेल तरीही श्रद्धेने वाचावे.
चौथा नियम म्हणजे उपवास आणि आहार. दुर्गा सप्तशतीचे पठण करणाऱ्या व्यक्तीने या काळात सात्विक आहार घ्यावा. कांदा लसूण, मांसाहार आणि मद्य यापासून दूर रहावे. पठण चालू असताना खोटे बोलणे, भांडण करणे किंवा कोणाचा अपमान करणे टाळावे. मन शांत आणि प्रसन्न ठेवावे. दिवसातून एकदा किंवा दोनदा पठण करता येते पण वेळ रोज एकच ठेवावी.
यातील तीन महत्त्वाचे श्लोक असे आहेत.
सर्वमंगल मांगल्ये शिवे सर्वार्थ साधिके।
शरण्ये त्र्यम्बके गौरी नारायणि नमोऽस्तुते।
या देवी सर्वभूतेषु शक्ति रूपेण संस्थिता।
नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः।
या देवी सर्वभूतेषु बुद्धि रूपेण संस्थिता।
नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः।
हे श्लोक रोज पठण केल्याने देवी प्रसन्न होते असे मानले जाते. संपूर्ण सप्तशतीचे पठण केल्याचे फळ या श्लोकांनी मिळते अशी श्रद्धा आहे.
डिस्क्लेमर - ही सर्व माहिती धार्मिक ग्रंथ, पुराणे, पंचांग आणि मान्यतांवर आधारित आहे. यामागे कोणताही वैज्ञानिक पुरावा असल्याचा दावा आम्ही करत नाही. वर दिलेले श्लोक हे देवी महात्म्य या प्राचीन ग्रंथातील आहेत. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी संबंधित विषयातील जाणकार व्यक्तीचा सल्ला घ्यावा.