भारतात दरवर्षी २९ ऑगस्ट हा दिवस राष्ट्रीय क्रीडा दिन (National Sports Day) म्हणून अत्यंत उत्साहात साजरा केला जातो. भारतीय हॉकीचे महानायक आणि 'हॉकीचे जादूगार' म्हणून जगभर ओळखले जाणारे मेजर ध्यानचंद यांची आज जयंती असून, त्यांच्या क्रीडा क्षेत्रातील अतुलनीय योगदानाचा सन्मान करण्यासाठी हा दिवस राष्ट्रीय क्रीडा दिन म्हणून साजरा केला जातो. या वर्षी देशभरात "खेलेगा भारत, जीतेगा भारत" (Khelega Bharat, Jeetega Bharat) या थीमखाली हा दिवस साजरा होत आहे.
मेजर ध्यानचंद: भारताचे 'क्रीडा रत्न'
मेजर ध्यानचंद यांचा जन्म २९ ऑगस्ट १९०५ रोजी झाला होता. आपल्या अद्भूत खेळपट्टीच्या जोरावर त्यांनी भारतीय हॉकीला सुवर्णकाळ मिळवून दिला. त्यांनी भारताला १९२८, १९३२ आणि १९३६ च्या ऑलिम्पिकमध्ये सलग तीन सुवर्णपदके जिंकून देण्यात मोलाची भूमिका बजावली. त्यांच्या अचूक गोल करण्याच्या कौशल्यामुळे आणि चेंडूवरील अप्रतिम नियंत्रणामुळे त्यांना 'हॉकीचे जादूगार' (The Wizard) असे म्हटले जायचे. त्यांच्या सन्मानार्थ देशातील सर्वोच्च क्रीडा पुरस्काराचे नाव 'मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार' असे करण्यात आले आहे.
३ दिवसीय देशव्यापी मोहीम आणि 'फिट इंडिया'
क्रीडा मंत्रालयाच्या अंतर्गत यंदा २८ ऑगस्ट ते ३० ऑगस्ट दरम्यान तीन दिवसीय देशव्यापी मोहीम राबवली जात आहे. यामध्ये शाळा, महाविद्यालये आणि क्रीडा संस्थांमध्ये विविध खेळांचे आयोजन केले जात आहे.
क्रीडा पुरस्कारांचे वितरण
राष्ट्रीय क्रीडा दिनाचे औचित्य साधून राष्ट्रपती भवनात विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन केले जाते. भारताचे राष्ट्रपती यांच्या हस्ते देशातील प्रतिभावान खेळाडूंना आणि प्रशिक्षकांना 'मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार', 'अर्जुन पुरस्कार' आणि 'द्रोणाचार्य पुरस्कार' देऊन गौरविण्यात येते.
हा दिवस केवळ एका महान खेळाडूची आठवण काढण्याचा नसून, देशातील तरुणांना तंदुरुस्त राहण्यासाठी आणि खेळात पुढे जाण्यासाठी प्रेरित करणारा उत्सव बनला आहे.