सोशल मीडियावर सध्या एक ट्रिक खूप व्हायरल होत आहे. रात्री झोपण्यापूर्वी उशीखाली लसणाची एक पाकळी ठेवली तर झोप गाढ लागते आणि स्वप्ने देखील पडत नाहीत असा दावा केला जात आहे. अनेक लोक हा उपाय करत आहेत. पण यामागचे खरे कारण काय आहे आणि याने खरच फायदा होतो का हे आपण सविस्तर जाणून घेऊ.
लसणामध्ये असलेले गुणधर्म यासाठी कारणीभूत मानले जातात. लसणामध्ये सल्फरचे प्रमाण जास्त असते आणि त्यातून एक विशिष्ट प्रकारचा वास येतो. या वासामुळे आपल्या नाकातील श्वसनमार्ग मोकळा होतो असे आयुर्वेदात सांगितले आहे. ज्या लोकांना सर्दी, नाक बंद होणे किंवा घोरण्याची समस्या असते, त्यांना या वासामुळे थोडीशी मदत मिळू शकते आणि श्वास घेणे सोपे झाल्यामुळे झोप चांगली लागते.
दुसरे कारण म्हणजे लसणामध्ये अॅलिसिन नावाचे तत्व असते. लसणाचा वास घेतल्याने मनाला शांत वाटते आणि तणाव कमी होतो असे काही जुन्या अभ्यासांमध्ये सांगितले आहे. जेव्हा मन शांत होते तेव्हा नैसर्गिकरित्या झोप लवकर लागते. त्यामुळे उशीखाली लसूण ठेवल्याने थेट झोप येत नाही, पण त्याच्या वासामुळे रिलॅक्स वाटू शकते.
मात्र याबाबत विज्ञान काय सांगते हे देखील समजून घेणे महत्वाचे आहे. आतापर्यंत असा कोणताही मोठा वैज्ञानिक अभ्यास झालेला नाही ज्यामध्ये सिद्ध झाले आहे की उशीखाली लसूण ठेवल्याने गाढ झोप लागते. डॉक्टरांच्या मते हा एक प्रकारचा प्लेसबो इफेक्ट असू शकतो. म्हणजे आपण मनात ठरवतो की लसूण ठेवल्याने झोप लागेल, त्यामुळे खरच झोप लागते. याचा थेट संबंध लसणाशी नसतो.
तसेच हा उपाय करताना काही काळजी देखील घ्यावी लागते. लसणाची पाकळी सोलून थेट उशीखाली ठेवली तर त्याचा रस उशीला लागू शकतो आणि त्वचेला जळजळ होऊ शकते. लहान मुलांच्या किंवा अॅलर्जी असलेल्या व्यक्तींच्या उशीखाली लसूण ठेवू नये. जर तुम्हाला लसणाच्या वासाची अॅलर्जी असेल तर डोकेदुखी देखील होऊ शकते.
जर तुम्हाला खरच गाढ झोप हवी असेल तर उशीखाली लसूण ठेवण्यापेक्षा काही सोपे उपाय करा. झोपण्यापूर्वी एक तास मोबाईल बंद करा, कोमट पाणी प्या, खोलीत मंद प्रकाश ठेवा. आहारात रात्री लसणाचा समावेश करणे हे उशीखाली ठेवण्यापेक्षा जास्त फायदेशीर ठरते, कारण खाल्ल्याने त्याचे गुणधर्म शरीरात जातात.
थोडक्यात सांगायचे तर उशीखाली लसूण ठेवल्याने चमत्कार होत नाही, पण काही लोकांना त्याच्या वासामुळे मानसिक शांती मिळते आणि त्यामुळे झोप लागते. हा घरगुती उपाय करून पाहायला हरकत नाही, पण जर तुम्हाला निद्रानाशाचा गंभीर त्रास असेल तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे जास्त चांगले.