आज 1 ऑक्टोबर हा दिवस जगभरात आंतरराष्ट्रीय वृद्ध दिन म्हणून साजरा केला जातो. आपण आई दिन, वडील दिन साजरा करतो पण ज्या आई वडिलांनी आपल्याला घडवले त्यांच्यासाठी असलेला हा दिवस अनेकांना माहितीच नाही.
संयुक्त राष्ट्र संघाने 14 डिसेंबर 1990 रोजी ठराव पास करून 1 ऑक्टोबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय वृद्ध दिन म्हणून घोषित केला. पहिला वृद्ध दिन 1 ऑक्टोबर 1991 रोजी साजरा करण्यात आला. तेव्हापासून गेली 35 वर्षे हा दिवस साजरा होत आहे.
यामागे कारण असे होते की जगभरात वृद्धांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. 1950 मध्ये जगात 60 वर्षांवरील लोकांची संख्या 20 कोटी होती ती आज 110 कोटींवर गेली आहे. 2050 पर्यंत ही संख्या 220 कोटी होईल असा अंदाज संयुक्त राष्ट्र संघाने वर्तवला आहे. त्यामुळे वृद्धांच्या समस्या, त्यांचे हक्क आणि त्यांचा सन्मान यासाठी एक दिवस असावा म्हणून हा दिवस सुरू करण्यात आला.
आजच्या धावपळीच्या जीवनात आपण आजी आजोबांना विसरत चाललो आहोत. पुणे, मुंबई सारख्या शहरात अनेक वृद्ध एकटे राहतात. मुलं परदेशात किंवा दुसऱ्या शहरात असतात. अशा वेळी त्यांना मानसिक आधाराची गरज असते.
1. वृद्धांच्या हक्कांबाबत जागरूकता निर्माण करणे
2. त्यांच्यावरील होणाऱ्या अत्याचाराला वाचा फोडणे
3. त्यांच्या अनुभवाचा आणि ज्ञानाचा सन्मान करणे
1. घरी जा आणि आजी आजोबांशी अर्धा तास मनमोकळ्या गप्पा मारा. त्यांचे बालपण, त्यांच्या लग्नाची गोष्ट विचारा. त्यांना खूप आनंद होईल. मोबाईल बाजूला ठेवा.
2. तुमच्या सोसायटीत किंवा जवळपास एखादे वृद्धाश्रम असेल तर तिथे जा. एक फळ किंवा मिठाई घेऊन जा. तिथल्या आजी आजोबांशी बोला. अनेकांना महिनोंमहिने कोणी भेटायला येत नाही.
3. तुमच्या आई वडिलांचे हेल्थ चेकअप करून घ्या. 60 नंतर डोळे, हाडे, ब्लड प्रेशर आणि शुगर तपासणी दर 6 महिन्यांनी करणे गरजेचे आहे. आजच्या दिवशी त्यांची अपॉइंटमेंट बुक करा.
4. वृद्धांसाठी असलेल्या सरकारी योजना समजावून सांगा. केंद्र सरकारची अटल वयो अभ्युदय योजना, इंदिरा गांधी वृद्धापकाळ निवृत्ती वेतन योजना, महाराष्ट्र सरकारची श्रावण बाळ योजना यातून दरमहा 1500 ते 2500 रुपये मिळतात. अनेक वृद्धांना या योजना माहितीच नाहीत.
5. आज संध्याकाळी कुटुंबासोबत एक फोटो काढा आणि सोशल मीडियावर टाका. आजी आजोबांसोबतचा फोटो टाकल्याने इतर तरुणांनाही प्रेरणा मिळेल.
सरकारी आकडेवारीनुसार भारतात सध्या 15 कोटींपेक्षा जास्त वृद्ध आहेत. महाराष्ट्रात तर 1.5 कोटी वृद्ध आहेत. यातील 60 टक्के वृद्ध हे आर्थिकदृष्ट्या मुलांवर अवलंबून आहेत.