व्हिटॅमिन B12 हे शरीरासाठी अत्यंत महत्त्वाचे जीवनसत्त्व आहे. हे लाल रक्तपेशी (RBC) तयार करण्यास, मज्जासंस्थेचे (Nervous System) आरोग्य राखण्यास आणि DNA तयार करण्यास मदत करते.
व्हिटॅमिन B12 चे फायदे
रक्ताची कमतरता (अॅनिमिया) टाळते.
मेंदू आणि मज्जातंतू निरोगी ठेवते.
शरीराला ऊर्जा मिळण्यास मदत करते.
स्नायू मजबूत ठेवण्यास मदत करते.
हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त आहे.
B12 ची कमतरता झाल्यास लक्षणे
सतत थकवा येणे
चक्कर येणे
हात-पाय सुन्न होणे किंवा मुंग्या येणे
विसराळूपणा वाढणे
चिडचिड किंवा नैराश्य
श्वास लागणे
जीभ लालसर होणे किंवा दुखणे
रक्ताची कमतरता (Anemia)
B12 मिळणारे अन्न
अंडी
दूध, दही, चीज
मासे
चिकन
मांस
सीफूड
B12 ने समृद्ध (Fortified) धान्ये आणि सीरिअल्स
उपाय
संतुलित आहार घ्या.
रोज B12 असलेले अन्न खा.
कमतरता जास्त असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने B12 इंजेक्शन किंवा गोळ्या घ्या.
रक्त तपासणी (Vitamin B12 Test) करून पातळी तपासा.
धूम्रपान आणि 🍺 मद्यपान टाळा.
कोणाला B12 ची कमतरता होण्याचा धोका जास्त?
ज्येष्ठ नागरिक
पूर्ण शाकाहारी किंवा व्हेगन व्यक्ती
गर्भवती व स्तनपान करणाऱ्या महिला
पोट किंवा आतड्यांच्या आजारांनी त्रस्त व्यक्ती
काही औषधे दीर्घकाळ घेणारे रुग्ण
व्हिटॅमिन B12 विषयी अधिक माहिती
व्हिटॅमिन B12 शरीरात काय काम करते?
मेंदूच्या पेशींचे संरक्षण करते.
अन्नातून ऊर्जा मिळवण्यास मदत करते.
लाल रक्तपेशी तयार करण्यासाठी आवश्यक असते.
DNA तयार होण्यासाठी मदत करते.
स्नायू आणि मज्जातंतू व्यवस्थित कार्यरत ठेवते.
हृदयाचे आरोग्य चांगले ठेवण्यास मदत करते.
कमतरतेची सुरुवातीची लक्षणे
लवकर थकवा येणे
अशक्तपणा जाणवणे
डोके हलके वाटणे
हृदयाचे ठोके वेगाने जाणवणे
डोकेदुखी
एकाग्रता कमी होणे
कमतरता खूप वाढल्यास
हात-पायात मुंग्या येणे
चालताना तोल जाणे
स्मरणशक्ती कमी होणे
नैराश्य किंवा मूड बदलणे
धूसर दिसणे
जीभ दुखणे किंवा जळजळ होणे
शाकाहारींसाठी B12 चे स्रोत
दूध
दही
चीज
ताक
B12 ची कमतरता का होते?
पूर्ण शाकाहारी आहार
वाढते वय
पचनसंस्थेचे आजार
काही औषधांचा दीर्घकाळ वापर
जास्त मद्यपान
B12 टिकवण्यासाठी सवयी
रोज प्रथिनयुक्त आहार घ्या.
दूध किंवा दही नियमित घ्या.
नियमित व्यायाम करा.
७–८ तास झोप घ्या.
वर्षातून एकदा रक्त तपासणी करा.
या गैरसमजांपासून सावध रहा
फक्त थकवा म्हणजे B12 ची कमतरता असतेच असे नाही.
स्वतःहून B12 इंजेक्शन घेऊ नका.
डॉक्टरांचा सल्ला न घेता दीर्घकाळ सप्लिमेंट्स घेऊ नका.
डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?
सतत अशक्तपणा जाणवत असेल.
हात-पाय सुन्न होत असतील.
चालताना तोल जात असेल.
वारंवार विसरायला होत असेल.
रक्ताची कमतरता आढळली असेल.
आरोग्य टिप
संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप, वेळेवर तपासणी . नियमित व्यायाम करा.पुरेसे पाणी प्या.संतुलित आहार घ्या. वारंवार थकवा, मुंग्या येणे किंवा रक्ताची कमतरता जाणवत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि B12 तपासणी करून घ्या.