आरोग्य : धावपळीच्या जीवनात आपण दिवसभर काम करतो आणि रात्री झोपतो. पण अनेकांना रात्री झोपण्यापूर्वी काही सवयी असतात ज्या आरोग्यासाठी खूप घातक ठरू शकतात. डॉक्टरांच्या मते रात्री झोपण्यापूर्वी केलेल्या काही छोट्या चुकांमुळे ब्लड प्रेशर वाढते, हृदयावर ताण येतो आणि हळूहळू हार्ट अटॅकचा धोका वाढू लागतो. अशा कोणत्या 5 चुका आहेत ज्या आपण झोपण्यापूर्वी टाळायला हव्यात याची माहिती जाणून घेऊया.
अनेक लोकांना रात्री उशिरा जेवण्याची सवय असते. काही लोक तर रात्री 10 ते 11 वाजता जड जेवण करतात आणि लगेच झोपतात. ही सवय हृदयासाठी सर्वात धोकादायक आहे. जेवण केल्यानंतर लगेच झोपल्याने अन्नाचे पचन व्यवस्थित होत नाही. त्यामुळे कोलेस्ट्रॉल वाढते, लठ्ठपणा येतो आणि रक्तवाहिन्यांमध्ये ब्लॉकेज तयार होऊ लागते. डॉक्टर सांगतात की रात्रीचे जेवण झोपण्याच्या किमान दोन ते तीन तास आधी करावे आणि जेवण हलके असावे. रात्री तेलकट, तळलेले आणि मैद्याचे पदार्थ खाणे पूर्णपणे टाळावे.
आजकाल प्रत्येकजण झोपण्यापूर्वी अर्धा ते एक तास मोबाईल पाहतो. मोबाईलच्या स्क्रीनमधून निघणाऱ्या निळ्या प्रकाशामुळे मेंदूवर परिणाम होतो. यामुळे झोपेची गुणवत्ता बिघडते आणि मेंदूला आराम मिळत नाही. सतत मोबाईल पाहिल्याने तणाव वाढतो, हृदयाचे ठोके वाढतात आणि ब्लड प्रेशर अनियंत्रित होते. त्यामुळे झोपण्याच्या किमान एक तास आधी मोबाईल, टीव्ही आणि लॅपटॉप बंद करावा. त्या ऐवजी एखादे पुस्तक वाचावे किंवा शांत संगीत ऐकावे.
काही लोकांना रात्री झोपण्यापूर्वी चहा किंवा कॉफी पिण्याची सवय असते. चहा आणि कॉफीमध्ये कॅफिन असते ज्यामुळे झोप लागत नाही आणि हृदयाचे ठोके असामान्यपणे वाढतात. त्याचप्रमाणे रात्री सिगारेट किंवा दारूचे सेवन करणे हे हृदयविकाराचे मुख्य कारण आहे. यामुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात आणि रक्तदाब अचानक वाढतो. रात्रीच्या वेळी शरीराला आरामाची गरज असते अशा वेळी अशा गोष्टींचे सेवन केल्यास हार्ट अटॅकचा धोका अनेक पटीने वाढतो.
दिवसभरातील तणाव, ऑफिसचे टेन्शन किंवा घरातील भांडण डोक्यात ठेवून झोपू नये. जेव्हा आपण तणावात असतो तेव्हा शरीरात कॉर्टिसोल नावाचे हार्मोन्स वाढते. हे हार्मोन्स हृदयासाठी हानिकारक असते. रागात किंवा टेन्शनमध्ये झोपल्याने रात्री ब्लड प्रेशर वाढते आणि हृदयावर अतिरिक्त दाब पडतो. त्यामुळे झोपण्यापूर्वी मन शांत ठेवण्याचा प्रयत्न करा. दीर्घ श्वास घ्या, देवाचे नामस्मरण करा किंवा 5 मिनिटे ध्यान करा.
अनेक लोक झोपण्यापूर्वी खूप जास्त पाणी पितात तर काही लोक अजिबात पाणी पीत नाहीत. दोन्ही सवयी चुकीच्या आहेत. जास्त पाणी प्यायल्याने रात्री वारंवार लघवीला जावे लागते त्यामुळे झोपमोड होते आणि हृदयावर ताण येतो. तर अजिबात पाणी न प्यायल्याने शरीरात पाण्याची कमतरता होते, रक्त घट्ट होते आणि रक्ताभिसरण व्यवस्थित होत नाही. त्यामुळे झोपण्यापूर्वी एक छोटा ग्लास पाणी पिणे योग्य आहे.
रात्री 10 ते 11 वाजण्याच्या आत झोपण्याचा प्रयत्न करा. झोपण्यापूर्वी कोमट पाण्याने पाय धुवा. रोज किमान 7 ते 8 तास शांत झोप घ्या. आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे रात्रीचे जेवण हलके ठेवा. या छोट्या छोट्या सवयी बदलल्या तर तुम्ही हार्ट अटॅकसारख्या गंभीर आजारापासून दूर राहू शकता. ही माहिती उपयुक्त वाटल्यास इतरांना देखील नक्की शेअर करा.
या लेखातील माहिती सर्वसामान्य ज्ञान आणि घरगुती उपायांवर आधारित आहे. हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने दिला आहे. याला वैद्यकीय सल्ला समजू नये. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी किंवा आपल्या सवयींमध्ये बदल करण्यापूर्वी संबंधित क्षेत्रातील तज्ज्ञ किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. या माहितीच्या वापरामुळे होणाऱ्या कोणत्याही परिणामास आम्ही जबाबदार राहणार नाही.