Health : थंडी आली की आपण फक्त सर्दी खोकल्याची काळजी घेतो. स्वेटर घालतो, गरम पाणी पितो. पण थंडीचा सगळ्यात जास्त परिणाम आपल्या रक्तावर आणि BP वर होतो, हे अनेकांना माहिती नसते. थंड वातावरणात शरीर आपली उष्णता टिकवून ठेवण्यासाठी प्रयत्न करते. त्यासाठी त्वचेजवळील रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात. म्हणजे त्या थोड्या बारीक होतात. त्यामुळे रक्ताला वाहण्यासाठी जास्त दाब लागतो आणि BP वाढू शकतो. थंडीत आपण हालचाल कमी करतो, पाणी कमी पितो, एकाच जागी बसून राहतो. त्यामुळे पण त्रास वाढतो.
ज्यांना आधीपासूनच BP आहे, हृदयाचा त्रास आहे, किंवा रक्त पातळ करणाऱ्या गोळ्या चालू आहेत, त्यांनी थंडीत थोडी जास्त काळजी घ्यावी लागते.
1. थंडीत BP का वाढतो
थंडीमध्ये रक्तवाहिन्या आकुंचन पावल्यामुळे BP वाढतो. काही लोकांना सकाळी उठल्यावर जास्त डोकेदुखी होते, हेच त्याचे कारण असते. त्यामुळे थंडीत BP नियमित तपासणे खूप गरजेचे आहे. आठवड्यातून 2 ते 3 वेळा तरी BP तपासा आणि एका वहीत नोंद ठेवा. ती वही डॉक्टरांना दाखवली तर डॉक्टरांना तुमचा अंदाज येतो.
2. रक्त पातळ करणाऱ्या गोळ्या घेणाऱ्यांनी काय काळजी घ्यावी
Ecosprin, Clopidogrel, Warfarin, Apixaban, Rivaroxaban अशा गोळ्या रक्ताची गाठ होऊ नये म्हणून दिल्या जातात. थंडी आली म्हणून या गोळ्या बंद करायच्या नसतात. त्या डॉक्टरांनी सांगितलेल्या वेळेवर रोज घ्यायच्याच असतात. स्वतःहून गोळी बंद करणे किंवा डोस कमी जास्त करणे हे खूप धोकादायक ठरू शकते. गोळी चुकली तर डॉक्टरांना विचारूनच पुढचे पाऊल उचला.
3. शरीर उबदार ठेवण्यासाठी घरगुती काळजी
थंडीत शरीर उबदार ठेवणे हेच सगळ्यात मोठे औषध आहे.
कोमट पाणी प्या. साखर न घातलेले गरम दूध किंवा भाज्यांचे सूप घ्या.
जेवणात मूगडाळ, मेथी, पालक, गाजर आणि हंगामी भाज्या ठेवा.
आले, हळद, जिरे यांचा स्वयंपाकात थोड्या प्रमाणात वापर करा.
बदाम, अक्रोड, तीळ मर्यादित प्रमाणात खा.
स्वेटर, मोजे, कान झाकणारी टोपी घाला. सकाळी लवकर बाहेर जात असाल तर कान आणि छाती झाका.
कोमट पाण्याने अंघोळ करा. एकदम थंड पाण्याने अंघोळ करू नका.
घरातच थोडे चालणे, हात पाय हलवणे चालू ठेवा.
डॉक्टरांनी पाणी कमी करायला सांगितले नसेल तर पुरेसे पाणी प्या.
4. रोजच्या जीवनात घ्यावयाची काळजी
मीठ, लोणचे, पापड, अतिखारट पदार्थ कमी खा. कारण मिठामुळे BP वाढतो.
पुरेशी झोप घ्या. झोप कमी झाली तर BP वाढतो.
धूम्रपान आणि मद्यपान पूर्णपणे टाळा. थंडीत अनेक लोक याचे प्रमाण वाढवतात, ते हृदयासाठी धोकादायक आहे.
5. सर्दी झाली तर स्वतःहून गोळी घेऊ नका
थंडीत सर्दी, खोकला, अंगदुखी झाली तर मेडिकलमधून स्वतःहून गोळी आणू नका. काही सर्दीच्या गोळ्यांमुळे BP वाढू शकतो. Ibuprofen आणि Diclofenac सारख्या वेदनाशामक गोळ्यांमुळे रक्त पातळ करणाऱ्या गोळ्या घेणाऱ्यांना रक्तस्रावाचा धोका वाढू शकतो. कोणताही काढा, हर्बल गोळी, पूरक पदार्थ घेण्याआधी डॉक्टरांना नक्की विचारा.
6. धोक्याची लक्षणे ओळखा, याकडे दुर्लक्ष करू नका
छातीत दुखणे, श्वास घ्यायला त्रास होणे, अचानक तीव्र डोकेदुखी, चेहरा वाकडा होणे, एक हात पाय कमजोर होणे, बोलताना अडखळणे, ही हार्ट अटॅक किंवा स्ट्रोकची लक्षणे असू शकतात. तसेच नाकातून किंवा हिरड्यांतून रक्त येणे, काळी शौच होणे, रक्ताची उलटी होणे, हे रक्तस्रावाचे लक्षण असू शकते. डोक्याला मार लागला असेल आणि बाहेर जखम दिसत नसेल तरी ताबडतोब रुग्णालयात जा.
7. BP तपासण्याची योग्य पद्धत
BP तपासण्यापूर्वी 5 मिनिटे शांत बसा. पाय जमिनीवर ठेवा. हात हृदयाच्या उंचीवर ठेवा. एका मिनिटाच्या अंतराने 2 वेळा BP तपासा आणि दोन्ही नोंद करा. सकाळी गोळी घेण्याआधी आणि संध्याकाळी तपासणे चांगले असते.
डिस्क्लेमर : वरील माहिती सामान्य आरोग्य माहितीसाठी दिली आहे. हा लेख डॉक्टरांचा सल्ला नाही. तुमच्या गोळ्या, डोस किंवा कोणतेही नवीन औषध घेण्याआधी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या.