अध्यात्म : दिवाळी सणाची सुरुवात वसुबारस या दिवसापासून होते. उद्या गुरुवार 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी वसुबारस साजरी केली जाणार आहे. या दिवसाला गोवत्स द्वादशी असेही म्हणतात. या दिवशी गाय आणि तिच्या वासराची पूजा केली जाते. हिंदू धर्मात गाईला माता मानले जाते. गाईमध्ये 33 कोटी देवता वास करतात अशी मान्यता आहे. त्यामुळे वसुबारसच्या दिवशी गाईची पूजा केल्यास घरात सुख समृद्धी येते आणि सर्व देवतांचे आशीर्वाद मिळतात असे मानले जाते.
वसुबारसचा शुभ मुहूर्त
वसुबारसच्या दिवशी गाईची पूजा सकाळी करणे शुभ मानले जाते. सकाळी 6 वाजून 30 मिनिटांपासून ते 10 वाजून 15 मिनिटांपर्यंत पूजा करण्यासाठी शुभ मुहूर्त आहे. या वेळेत पूजा केली तर जास्त लाभ मिळतो असे मानले जाते. या दिवशी सकाळी लवकर उठून घर स्वच्छ करावे आणि अंगणात रांगोळी काढावी.
वसुबारसची पूजा विधी कशी करावी
सकाळी आंघोळ करून स्वच्छ कपडे घालावेत. त्यानंतर गाय आणि वासराला आंघोळ घालावी. गाईच्या पायावर पाणी घालून तिला हळद कुंकू लावावे. गाईच्या गळ्यात फुलांची माळ घालावी. त्यानंतर गाईला नैवेद्य म्हणून पुरणपोळी, गुळ आणि हरभऱ्याची डाळ खाऊ घालावी. गाईला आणि वासराला ओवाळून त्यांना नमस्कार करावा. यावेळी घरातील सर्वांनी गाईचे दर्शन घ्यावे.
या दिवशी काय खाऊ नये आणि काय करू नये
वसुबारसच्या दिवशी गाईचे दूध, दही, तूप आणि त्यापासून बनवलेले पदार्थ खाऊ नयेत अशी परंपरा आहे. या दिवशी गाईला त्रास देऊ नये. गाईला मारू नये किंवा तिच्यावर रागवू नये. या दिवशी गाईच्या वासराला आईपासून वेगळे करू नये. ज्या घरात गाय नाही त्यांनी गाईच्या फोटोची किंवा मूर्तीची पूजा करावी. जवळच्या गोशाळेत जाऊन गाईला चारा आणि गूळ खाऊ घालावा.
वसुबारस का साजरी केली जाते
पुराणानुसार समुद्र मंथनातून कामधेनू गाय बाहेर आली होती. कामधेनूला सर्व इच्छा पूर्ण करणारी गाय मानले जाते. म्हणूनच या दिवशी गाईची पूजा केली जाते. तसेच या दिवशी भगवान श्रीकृष्णाने गोवर्धन पर्वत उचलून गाईंचे रक्षण केले होते अशीही कथा सांगितली जाते. म्हणून वसुबारसला गाईचे महत्त्व खूप जास्त आहे.
वसुबारसपासून दिवाळीची सुरुवात होते. या दिवशी गाईची मनोभावे पूजा केल्यास घरातील संकटे दूर होतात, मुलांचे आरोग्य चांगले राहते आणि घरात धन धान्याची कधीच कमतरता भासत नाही असे मानले जाते.
डिस्क्लेमर - हा लेख धार्मिक मान्यता आणि पंचांगावर आधारित आहे.