Diwali 2026 : दिवाळी आली की महाराष्ट्रातील प्रत्येक घरासमोर, अंगणात एक छोटा किल्ला उभा राहतो. माती, दगड, बुरुज, दरवाजा आणि त्यावर फडकणारा भगवा झेंडा हे दृश्य आपल्या लहानपणापासून मनात कोरलेले आहे. पण हा किल्ला फक्त खेळण्यासाठी बनवला जातो का? नाही, त्यामागे मोठा इतिहास आणि सुंदर परंपरा आहे.
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्य उभे करताना किल्ल्यांना सर्वांत जास्त महत्त्व दिले होते. किल्ला म्हणजेच स्वराज्याची ताकद, सुरक्षा आणि अभिमान होता. रायगड, प्रतापगड, सिंहगड, तोरणा हे किल्ले फक्त दगड-मातीचे बांधकाम नव्हते, ते स्वराज्याचे रक्षक होते.
दिवाळी म्हणजे अंधारावर प्रकाशाचा विजय. तसेच किल्ला म्हणजे शत्रूवर विजयाचे प्रतीक आहे. त्यामुळे दिवाळीच्या आनंदात किल्ला बनवून आपण आपल्या विजयी इतिहासाची आठवण करतो. किल्ला बनवताना मुले इतिहास शिकतात, एकत्र काम करतात आणि कल्पनाशक्ती वाढवतात.
किल्ला बनवताना बुरुज कुठे असावा, दरवाजा कुठे असावा, मावळे कुठे उभे करावे हे ठरवताना मुलांना किल्ल्याची रचना कळते. मोबाईल आणि टीव्हीपासून दूर राहून मित्रांसोबत खऱ्या अर्थाने खेळण्याचा आनंद त्यांना मिळतो. हीच या परंपरेची खरी ताकद आहे.
आज माती, पुठ्ठा आणि पर्यावरणपूरक साहित्यापासून किल्ले बनवले जातात. त्यावर दिवे लावले की किल्ला रात्री खूप सुंदर दिसतो. त्यामुळे प्रत्येक दिवाळीत हा किल्ला आपल्याला आपल्या मुळांची आठवण करून देतो.
म्हणून दिवाळीत किल्ला बनवणे ही फक्त परंपरा नाही, ती पुढच्या पिढीला इतिहास देण्याची सुंदर पद्धत आहे. पुढच्या दिवाळीत तुम्हीही किल्ला बनवा आणि मुलांना त्यामागची ही गोष्ट नक्की सांगा.