भारताचे विद्यमान पंतप्रधान नरेंद्र दामोदरदास मोदी यांचा जीवनप्रवास हा संघर्ष, समर्पण आणि राष्ट्रप्रथम या भावनेने भरलेला आहे. आज ते केवळ भारतातच नाही तर जगभरातील सर्वात प्रभावशाली नेत्यांपैकी एक म्हणून ओळखले जातात.
नरेंद्र मोदी यांचा जन्म 17 सप्टेंबर 1950 रोजी गुजरात राज्यातील मेहसाणा जिल्ह्यातील वडनगर या छोट्याशा गावात झाला. वडनगर हे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वाचे गाव आहे. त्यांच्या वडिलांचे नाव दामोदरदास मूलचंद मोदी आणि आईचे नाव हीराबेन मोदी होते. त्यांचे वडील वडनगर रेल्वे स्टेशनवर चहाचा छोटा व्यवसाय करत असत. लहानपणी नरेंद्र मोदी देखील वडिलांना चहा विकण्यात मदत करत असत. त्यामुळे त्यांना लहानपणापासूनच सामान्य माणसाच्या अडचणी जवळून पाहता आल्या.
मोदी यांचे कुटुंब हे घांची समाजातील असून ते इतर मागासवर्गीय प्रवर्गात येते. त्यांचे कुटुंब मध्यमवर्गीय होते. त्यांना पाच भावंडे आहेत. सोमा मोदी, अमृत मोदी, प्रल्हाद मोदी, पंकज मोदी हे त्यांचे भाऊ आणि वासंतीबेन ही त्यांची बहीण. अत्यंत साध्या परिस्थितीत वाढल्यामुळे त्यांच्या मनात लहानपणापासूनच देशसेवेची भावना निर्माण झाली. त्यांचे आई हीराबेन यांच्याशी त्यांचे विशेष जिव्हाळ्याचे नाते होते. 2022 साली वयाच्या 100 व्या वर्षी त्यांच्या आईचे निधन झाले.
नरेंद्र मोदी यांचे प्राथमिक शिक्षण वडनगर येथील भगवताचार्य नारायणाचार्य शाळेत झाले. शाळेत असताना ते वादविवाद स्पर्धा आणि नाटकांमध्ये सक्रिय असत. ते राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या शाखेत देखील नियमित जात असत. नंतर त्यांनी गुजरात विद्यापीठातून राज्यशास्त्रात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले. त्यांनी दिल्ली विद्यापीठातून पत्रव्यवहाराद्वारे पदवीचे शिक्षण घेतल्याचे सांगितले जाते. शिक्षणासोबतच त्यांनी देशभर प्रवास करून भारताच्या विविधतेला समजून घेतले. हिमालयात दोन वर्षे साधना केल्याचा उल्लेख देखील त्यांच्या जीवनचरित्रात आढळतो.
नरेंद्र मोदी यांचा राजकीय प्रवास संघापासून सुरू झाला. वयाच्या आठव्या वर्षी ते RSS च्या संपर्कात आले. 1971 मध्ये ते अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेत सामील झाले. 1985 मध्ये ते अधिकृतपणे भारतीय जनता पक्षात सामील झाले. पक्षात त्यांनी संघटन मंत्री म्हणून जबाबदारी सांभाळली. पक्षासाठी कार्यकर्त्यांचे जाळे उभारण्यात त्यांची भूमिका महत्त्वाची होती. त्यांच्या संघटन कौशल्यामुळेच त्यांना पक्षात वेगाने महत्त्व मिळाले.
2001 साली गुजरातमध्ये भूकंप आणि राजकीय अस्थिरतेच्या काळात नरेंद्र मोदी यांना पहिल्यांदा मुख्यमंत्री पदाची जबाबदारी देण्यात आली. 7 ऑक्टोबर 2001 रोजी त्यांनी पहिल्यांदा मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. त्यानंतर 2002, 2007 आणि 2012 अशा सलग तीन विधानसभा निवडणुका त्यांनी जिंकून दाखवल्या. 13 वर्षे मुख्यमंत्री असताना त्यांनी गुजरात मॉडेल देशासमोर ठेवले. वायब्रंट गुजरात समिट, ज्योतिग्राम योजना, कन्या केळवणी आणि औद्योगिक विकासामुळे गुजरात देशातील सर्वात प्रगत राज्य बनले.
2013 मध्ये भाजपने त्यांना पंतप्रधान पदाचे उमेदवार म्हणून घोषित केले. 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपने 282 जागा जिंकून पूर्ण बहुमत मिळवले आणि 26 मे 2014 रोजी नरेंद्र मोदी यांनी पहिल्यांदा पंतप्रधानपदाची शपथ घेतली. त्यानंतर 2019 मध्ये 303 जागांसह आणि 2024 मध्ये तिसऱ्यांदा एनडीएच्या पाठिंब्याने त्यांनी पंतप्रधानपद भूषवले. पंतप्रधान म्हणून त्यांनी स्वच्छ भारत अभियान, मेक इन इंडिया, डिजिटल इंडिया, उज्ज्वला योजना, जन धन योजना, स्टार्टअप इंडिया आणि आत्मनिर्भर भारत यांसारख्या योजना सुरू केल्या. परराष्ट्र धोरणात देखील त्यांनी भारताची प्रतिमा मजबूत केली. आज वडनगरच्या एका छोट्या घरातून सुरू झालेला त्यांचा प्रवास देशाच्या सर्वोच्च पदापर्यंत पोहोचला आहे, जो आजच्या तरुणांसाठी मोठी प्रेरणा आहे.
माहिती स्रोत - इंटरनेट