5 वर्षाखालील मुलांचे आधार कार्ड हे निळ्या रंगाचे असते याला बाल आधार म्हणतात. हे कार्ड बनवताना मुलांचे फक्त फोटो घेतले जातात, बोटांचे ठसे आणि डोळ्यांचे स्कॅन घेतले जात नाही. त्यामुळे सरकारने नियम केला आहे की मुल 5 वर्षाचे झाल्यावर आणि पुन्हा 15 वर्षाचे झाल्यावर आधार कार्ड अपडेट करणे बंधनकारक आहे.
जर मुल 5 वर्षाचे झाल्यावर तुम्ही आधार अपडेट केले नाही आणि आता मुल 7 वर्षाचे झाले असेल तर त्याचे आधार कार्ड निष्क्रिय होऊ शकते. म्हणजे ते डी-एक्टिव्हेट होते.
यामुळे काय अडचण येते
1. शाळेत प्रवेश घेताना किंवा शिष्यवृत्ती फॉर्म भरताना आधार व्हेरिफिकेशन होत नाही.
2. सरकारी योजनांचा लाभ मिळत नाही.
3. बँकेत खाते काढताना किंवा पासपोर्टसाठी अडचण येते.
4. पुढे 15 वर्षानंतर अपडेट करायला गेल्यावर दंड भरावा लागू शकतो.
मुलांचे आधार अपडेट हे फक्त आधार केंद्रावरच होते, ऑनलाईन होत नाही.
1. जवळचे आधार सेवा केंद्र शोधा. पोस्ट ऑफिस किंवा बँकेतही केंद्र असते.
2. तिथे जाताना मुलाला सोबत घेऊन जा.
3. सोबत कोणती कागदपत्रे लागतील - मुलाचे मूळ निळे आधार कार्ड, जन्म दाखला, शाळेचे ओळखपत्र आणि पालकांपैकी एकाचे आधार कार्ड.
4. केंद्रावर MBU म्हणजे Mandatory Biometric Update असा फॉर्म भरा.
5. तिथे मुलाचे बोटांचे ठसे, डोळ्यांचे स्कॅन आणि नवीन फोटो घेतला जाईल.
6. ही सेवा पूर्णपणे मोफत आहे. 5 ते 7 वर्षाच्या आत केली तर कोणतेही पैसे लागत नाहीत. 7 वर्षानंतर केली तर 100 रुपये फी लागू शकते.
7. अपडेट केल्यानंतर 10 ते 15 दिवसात नवीन आधार कार्ड येते.
मुल 5 वर्षाचे झाल्यावर लगेच करावे. 7 वर्षापर्यंत वाट पाहू नका. आणि दुसरे अपडेट मुल 15 वर्षाचे झाल्यावर करावे लागते. जर तुमच्या मुलाचे वय 7 वर्षापेक्षा जास्त झाले असेल तर आजच जवळच्या आधार केंद्रावर जाऊन अपडेट करून घ्या, म्हणजे पुढे शाळेच्या कामात अडचण येणार नाही.