12 ज्योतिर्लिंगांपैकी 7 व्या क्रमांकाचे ज्योतिर्लिंग म्हणजे रामेश्वरम. हे तामिळनाडू राज्यात आहे आणि दक्षिण भारतातलं सर्वात पवित्र ठिकाण मानलं जातं.
1. आध्यात्मिक महत्त्व
आख्यायिका: रावणाला मारल्यानंतर भगवान श्रीरामांना ब्रह्महत्येचे पाप लागले. ते पाप धुण्यासाठी त्यांनी येथे शिवलिंगाची स्थापना करून पूजा केली. सीता मातेने वाळूचे लिंग बनवले, त्यालाच "रामलिंग" म्हणतात. हनुमान जी कैलासावरून मोठे लिंग घेऊन आले, त्याला "विश्वलिंगम" म्हणतात. इथे आधी विश्वलिंगाचीच पूजा होते.
महत्त्व: इथे दर्शन घेतल्याशिवाय चार धाम यात्रा पूर्ण होत नाही असे मानले जाते. तसेच केदारनाथ आणि रामेश्वरम या दोन्ही ठिकाणचे दर्शन घेतले तर मोक्ष मिळतो अशी श्रद्धा आहे.
2. मंदिराचे वैशिष्ट्य
1. हे मंदिर 12 व्या शतकात बांधले आहे.
2. येथील कॉरिडॉर जगातील सर्वात लांब कॉरिडॉर आहे - 1220 मीटर लांब आणि 1200 खांब आहेत.
3. मंदिरात 22 पवित्र कुंड आहेत. आधी या 22 कुंडात स्नान करून मगच ज्योतिर्लिंगाचे दर्शन घेतात.
3. पुण्याहून कसे जायचे? अंतर
पुण्यापासून रामेश्वरम खूप लांब आहे - सुमारे 1600 किमी
पर्याय 1 - ट्रेन (सर्वात सोपा आणि स्वस्त)
पुण्यातून थेट रामेश्वरम ट्रेन नाही.
पुणे → मदुराई (ट्रेन - 30 तास) → मदुराई ते रामेश्वरम बसने (170 किमी / 4 तास)
प्रसिद्ध ट्रेन: पुणे- कन्याकुमारी एक्सप्रेस
पर्याय 2 - विमान (जलद)
पुणे एअरपोर्ट → मदुराई एअरपोर्ट (2.5 तास फ्लाइट, 1 स्टॉप) → मदुराई ते रामेश्वरम बस / टॅक्सीने 4 तास.
दुसरा पर्याय - पुणे ते चेन्नई फ्लाइट, आणि चेन्नईहून रामेश्वरम ट्रेन (रामेश्वरम एक्सप्रेस)
पर्याय 3 - कार / बसने
पुणे ते रामेश्वरम थेट बस नाही, स्वतःच्या गाडीने 30-32 तास लागतात. त्यामुळे ट्रेन किंवा फ्लाइटच बरी.
4. राहण्याची सोय
मंदिराच्या आसपास खूप सारे पर्याय आहेत.
1. मंदिर ट्रस्टच्या धर्मशाळा: अगदी स्वस्तात ₹300 ते ₹800 मध्ये रूम मिळते.
2. खाजगी हॉटेल: ₹1000 ते ₹5000 पर्यंत चांगले AC हॉटेल मिळतात. Hotel Tamil Nadu, Daiwik Hotels प्रसिद्ध आहेत.
3. भोजन: दक्षिण भारतीय जेवण. शाकाहारी हॉटेल भरपूर आहेत.
5. लक्षात ठेवण्याच्या गोष्टी
1. वेळ: मंदिर सकाळी 5 ते दुपारी 1 आणि दुपारी 3 ते रात्री 9 पर्यंत उघडे असते.
2. सर्वोत्तम काळ: ऑक्टोबर ते एप्रिल. उन्हाळ्यात प्रचंड गरमी असते.
3. 22 कुंड स्नान: सकाळी 5 वाजता जाऊन तिकीट घ्यावे लागते. ₹50 तिकीट आहे, गाईड सोबत नेतो.
4. पंबन ब्रिज: जाताना समुद्रावरचा प्रसिद्ध पंबन रेल्वे ब्रिज नक्की पहा.
माहिती स्रोत - इंटरनेट