"चल अभ्यास कर", म्हटल्यावर मुलं मोबाईल, टीव्ही किंवा खेळण्याकडे पळतात. हा सगळ्या पालकांचा कॉमन प्रॉब्लेम आहे. मुलांचे मन अभ्यासात रमत नाही याचा अर्थ ते आळशी आहेत असं नाही. कदाचित अभ्यासाची पद्धत त्यांना कंटाळवाणी वाटत असेल. टेन्शन घेऊ नका. काही छोटे बदल केले की मुलांना अभ्यासाची गोडी लागू शकते. आजच्या धावपळीच्या काळात उपयोगी पडणाऱ्या 7 सोप्या टिप्स :
रोज संध्याकाळी 5 ते 6 हा "अभ्यासाचा तास" ठरवा. पण 2 तास एकत्र बसवू नका. 25 मिनिट अभ्यास + 5 मिनिट ब्रेक ही "Pomodoro Technique" वापरा. लहान मुलांसाठी 15 मिनिट + 5 मिनिट ब्रेक बेस्ट आहे.
फक्त वही-पुस्तक नको. गणिताचे कोडे, सायन्सचे छोटे प्रयोग, स्पेलिंगसाठी फ्लॅशकार्ड वापरा. "आज 10 प्रश्न सोडवले की 10 मिनिट गेम" असे टार्गेट ठेवा. मुलांना जिंकण्याची मजा येते.
अभ्यासाच्या टेबलवर फक्त पुस्तके, पेन आणि पाणी असावे. मोबाईल दुसऱ्या खोलीत ठेवा. तुम्हीही त्या वेळेत मोबाईल न वापरता पुस्तक वाचा. मुले बघून शिकतात.
"आज पूर्ण धडा संपव" असे सांगू नका. "फक्त पहिली 2 पाने वाच" असे सांगा. एक छोटा टप्पा पूर्ण झाला की त्याचे कौतुक करा. यामुळे मुलांना "मी करू शकतो" हा आत्मविश्वास येतो.
मुलांचा अभ्यासाचा कोपरा स्वच्छ आणि रंगीबेरंगी ठेवा. त्यांच्या आवडीचा स्टडी टेबल, लॅम्प द्या. भिंतीवर त्यांनी काढलेले चित्र लावा. जागा आवडली की मन आपोआप रमते.
"तुला काहीच येत नाही" असे बोलू नका. "कोणता विषय कठीण वाटतोय?" असे विचारा. ज्या विषयात अडचण आहे त्यासाठी वेगळा वेळ द्या. गरज पडल्यास ट्यूटरची मदत घ्या.
मार्क्स कमी आले तरी प्रयत्नासाठी शाबासकी द्या. आठवडाभर चांगला अभ्यास केला तर आवडीचे जेवण, पार्कमध्ये फिरायला नेणे असे छोटे बक्षीस द्या. रागापेक्षा कौतुक लवकर काम करते.
लक्षात ठेवा, प्रत्येक मुलाची शिकण्याची गती वेगळी असते. कोणाची तुलना दुसऱ्याशी करू नका. अभ्यास हा शिक्षा नसून नवीन गोष्टी शिकण्याचा आनंद आहे, हे मुलांना समजावून द्या. या टिप्स सातत्याने 21 दिवस फॉलो करा. हळूहळू तुम्हाला फरक दिसेल. मुलं अभ्यासाला "कंटाळा" न म्हणता "चल करूया" म्हणू लागतील.
जर मुलं खूप जास्त वेळ मोबाईलवर असतील किंवा अभ्यासाबद्दल खूपच नकारात्मक असतील तर बाल मानसोपचार तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.