तुम्ही कधी विमानाने प्रवास केला आहे का. जर केला असेल तर तुम्हाला एक गोष्ट नक्की जाणवली असेल. विमान उडताना कान बंद होतात, आणि खिडकीकडे पाहिले तर खिडकीच्या काचेला एक छोटेसे छिद्र दिसते. अनेकांना वाटते, ही काच तुटली आहे का. पण नाही, ते छिद्र मुद्दाम ठेवलेले असते. विमानाशी संबंधित अशा अनेक गोष्टी आहेत, ज्या आपल्याला माहिती नसतात. आज आपण त्याच गोष्टी जाणून घेणार आहोत.
विमानाच्या खिडकीला छिद्र का असते
विमानाची खिडकी ही एका काचेची नसते, तर ती तीन थरांची असते. बाहेरची काच सर्वात मजबूत असते, मधली काच आणि आतली काच असते. या मधल्या काचेला एक छोटेसे छिद्र असते. याला ब्लीड होल असे म्हणतात.
विमान जेव्हा खूप उंचावर उडते, तेव्हा बाहेरचा हवेचा दाब खूप कमी होतो आणि आतला दाब जास्त असतो. या दाबामुळे काचेवर खूप दबाव येतो. हे छोटे छिद्र त्या दाबाला संतुलित करते. म्हणजेच बाहेरच्या आणि मधल्या काचेमधील दाब सारखा ठेवते. त्यामुळे काच फुटत नाही. तसेच या छिद्रामुळे खिडकीवर धुके किंवा बाष्प जमा होत नाही. त्यामुळे आपल्याला बाहेरचे दृश्य स्वच्छ दिसते. त्यामुळे पुढच्या वेळी ते छिद्र पाहून घाबरू नका, ते तुमच्या सुरक्षेसाठीच आहे.
विमान उडताना कान का बंद होतात
विमान जेव्हा वर जाते किंवा खाली येते, तेव्हा हवेचा दाब पटकन बदलतो. आपल्या कानाच्या आत आणि बाहेरच्या दाबात फरक पडतो. त्यामुळे कान बंद झाल्यासारखे वाटते, कधी कधी कान दुखू पण लागतो. याला एअर प्रेशर इफेक्ट असे म्हणतात.
यापासून वाचण्यासाठी एक सोपी ट्रिक आहे. च्युइंगम चावणे, पाणी पिणे किंवा जांभई देणे. यामुळे कानाच्या आतली नळी उघडते आणि दाब सारखा होतो. लहान मुलांना यासाठी विमानात अनेकदा चॉकलेट किंवा दूध दिले जाते. त्यामुळे कान बंद होणे ही काही आजाराची गोष्ट नाही, ती अगदी सामान्य आहे.
पायलटबद्दलचे 5 सीक्रेट जे तुम्हाला माहिती नाहीत
1. पायलट विमानात वेगवेगळे जेवण करतात
विमानात दोन पायलट असतात, कॅप्टन आणि को-पायलट. दोघांना कधीही एकसारखे जेवण दिले जात नाही. एकाला जर जेवणातून विषबाधा झाली, तर दुसरा विमान चालवू शकेल, यासाठी हा नियम आहे. दोघांचे जेवण वेगवेगळ्या ठिकाणी बनवले जाते.
2. पायलट विमानात झोपू शकतात
हे ऐकून तुम्हाला आश्चर्य वाटेल, पण लांबच्या प्रवासात पायलट ठराविक वेळ झोपू शकतात. याला कंट्रोल्ड रेस्ट असे म्हणतात. एक पायलट झोपतो तेव्हा दुसरा विमान सांभाळतो. पण विमान उड्डाण करताना आणि खाली उतरताना दोघांनाही जागे राहावेच लागते.
3. विमानात पायलटसाठी गुप्त खोली असते
मोठ्या विमानांमध्ये, ज्यांचा प्रवास 10 ते 15 तासांचा असतो, त्यात पायलट आणि एअर होस्टेससाठी एक गुप्त खोली असते. ती कॉकपिटच्या मागे किंवा वरच्या बाजूला असते. तिथे लहान बेड असतात. कर्मचारी तिथे जाऊन आराम करतात.
4. विमानाचा रंग पांढराच का असतो
जवळपास सगळी विमाने पांढरी असतात, याचे कारण पण आहे. पांढरा रंग सूर्याची उष्णता परावर्तित करतो. त्यामुळे विमान आतून गरम होत नाही. तसेच पांढऱ्या रंगावर विमानाला काही तडा गेला किंवा तेल गळत असेल, तर ते लगेच दिसते. त्यामुळे देखभालीसाठी सोपे जाते.
5. विमानातील हवा खरंच खराब असते का
अनेकांना वाटते विमानातील हवा एकच फिरत राहते. पण खरे तर विमानातील हवा दर 2 ते 3 मिनिटांनी पूर्णपणे बदलली जाते. बाहेरून ताजी हवा घेतली जाते आणि फिल्टर करून आत सोडली जाते. त्यामुळे विमानातील हवा आपल्या घरातील हवेपेक्षा जास्त स्वच्छ असते.
विमानाबद्दल आणखी एक मजेशीर गोष्ट
विमानाचे टायर फुटू नयेत म्हणून त्यात साधी हवा भरली जात नाही, तर त्यात नायट्रोजन गॅस भरला जातो. कारण विमान जेव्हा उतरते तेव्हा टायर खूप गरम होतात. नायट्रोजनमुळे टायरला आग लागत नाही.
तुम्हाला माहिती आहे का, विमान हे जगातील सर्वात सुरक्षित वाहन मानले जाते. कार किंवा बाईकपेक्षा विमानाने प्रवास करणे कितीतरी पटीने सुरक्षित आहे. विमानात एक गोष्ट बिघडली तरी दुसरी बॅकअप सिस्टीम असते. त्यामुळे विमान प्रवासाला घाबरण्याचे कारण नाही.
वरील माहिती विमान वाहतूक आणि सामान्य ज्ञानावर आधारित आहे.