आजकाल कामाच्या व्यापामुळे अनेकांचे जेवण रात्री 10 ते 11 नंतर होते. रोज उशिरा जेवण्याची सवय पोटापुरती मर्यादित राहत नाही तर त्याचा थेट परिणाम लिव्हरवर होतो. लिव्हर हा शरीरातील सर्वात महत्त्वाचा अवयव आहे जो अन्न पचवणे, चरबी नियंत्रित करणे आणि शरीरातील टाकाऊ पदार्थ बाहेर काढण्याचे काम करतो.
रात्री उशिरा जेवण केल्याने काय होते. रात्री आपली पचनक्रिया मंदावते. उशिरा जड जेवण केल्यास अन्नाचे पचन पूर्ण होत नाही. न पचलेली चरबी लिव्हरमध्ये साठू लागते. यालाच फॅटी लिव्हर म्हटले जाते. सतत उशिरा जेवण, तेलकट पदार्थ, मैदा, कोल्ड्रिंक्स आणि झोपेची कमतरता यामुळे नॉन अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हरचा धोका वाढतो.
फॅटी लिव्हरची 5 सुरुवातीची लक्षणे.
पहिले लक्षण म्हणजे सतत थकवा जाणवणे आणि झोप पूर्ण होऊनही फ्रेश न वाटणे.
दुसरे लक्षण म्हणजे पोटाच्या वरच्या उजव्या बाजूला जडपणा किंवा हलकी दुखणे.
तिसरे लक्षण म्हणजे भूक न लागणे आणि पचन बिघडणे, वारंवार अपचन होणे.
चौथे लक्षण म्हणजे विनाकारण वजन वाढणे, विशेषतः पोटाभोवती चरबी वाढणे.
पाचवे लक्षण म्हणजे त्वचा निस्तेज दिसणे आणि सकाळी तोंडाला कडू चव येणे.
फॅटी लिव्हर टाळण्यासाठी काय करावे.
रात्री 9 वाजण्यापूर्वी जेवण्याचा प्रयत्न करा. जमत नसेल तर झोपण्याच्या किमान 2 ते 3 तास आधी जेवण पूर्ण करा.
रात्री हलका आहार घ्या जसे की भाजी पोळी, खिचडी किंवा सूप. तळलेले आणि जास्त तेलकट पदार्थ रात्री टाळा.
जेवल्यावर लगेच झोपू नका, 15 ते 20 मिनिटे हलके चालावे.
रोज 30 मिनिटे चालणे किंवा व्यायाम करावा. पाणी भरपूर प्यावे.
वजन नियंत्रणात ठेवा आणि दारूचे सेवन टाळा.
कधी डॉक्टरांना भेटावे. जर पोटात सतत जडपणा, थकवा, भूक न लागणे अशी लक्षणे 2 ते 3 आठवड्यांपेक्षा जास्त राहिली तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. लिव्हर फंक्शन टेस्ट आणि सोनोग्राफीने फॅटी लिव्हरचे निदान होते.
हा लेख केवळ माहितीसाठी आहे. कोणताही आहार बदल किंवा उपचार करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.