सकाळी उठल्यावर पोट हलके न होणे, दिवसभर पोट फुगल्यासारखे वाटणे, गॅस होणे आणि जेवण न पचणे हा त्रास आज जवळपास प्रत्येक दुसऱ्या व्यक्तीला आहे. हा आजार वाटत नाही पण रोजचा त्रास वाढवतो. याचे मुख्य कारण आपल्या रोजच्या 5 चुका आहेत.
पोट का बिघडते, 5 सामान्य चुका
1. सकाळी उठल्यावर थेट चहा आणि बिस्कीट - रिकाम्या पोटी चहा घेतल्याने अॅसिड वाढते. त्यामुळे गॅस आणि जळजळ सुरू होते.
2. दिवसभर कमी पाणी पिणे - पाणी कमी प्यायल्यास आतड्यांमध्ये मल कोरडा होतो आणि साफ होण्यास त्रास होतो.
3. मैदा आणि तळलेले पदार्थ जास्त खाणे - ब्रेड, बिस्कीट, समोसा, फरसाण यामध्ये फायबर नसते. त्यामुळे आतड्यांची हालचाल मंद होते.
4. जेवताना घाई करणे आणि रात्री उशिरा जेवणे - घाईघाईने जेवण गिळल्याने हवा पोटात जाते आणि रात्री 10 नंतर जेवण पचायला जास्त वेळ लागतो.
5. दिवसभर बसून राहणे - हालचाल कमी झाली की आतड्यांची हालचाल देखील कमी होते. त्यामुळे बद्धकोष्ठता वाढते.
घरगुती आणि नैसर्गिक उपाय, फायबरचा योग्य वापर
सकाळची सुरुवात बदला - उठल्यावर अर्धा लिटर कोमट पाणी प्या. त्यानंतर 5 भिजवलेले मनुके किंवा 2 खजूर खा. चहा एक तासानंतर घ्या.
फायबरयुक्त आहार घ्या - रोजच्या जेवणात एक वाटी भिजवलेले हरभरे, एक फळ जसे की पपई, पेरू किंवा केळी आणि हिरव्या पालेभाज्या असाव्यात. रात्री झोपण्यापूर्वी एक चमचा इसबगोल कोमट पाण्यासोबत घेणे देखील अनेकांना फायद्याचे ठरते, पण रोज न घेता आठवड्यातून 2 ते 3 वेळा घ्या.
दही आणि ताक - दुपारच्या जेवणात ताक किंवा दही घ्या. यातील चांगले बॅक्टेरिया पचन सुधारतात. दही रात्री टाळा.
चालणे हा सर्वात सोपा उपाय - जेवणानंतर लगेच झोपू नका. 10 ते 15 मिनिटे हळू चालावे. याने गॅस लगेच कमी होतो. दिवसातून किमान 30 मिनिटे चालणे किंवा कोणताही व्यायाम करा.
वेळ पाळा - रोज एकाच वेळी जेवणे आणि एकाच वेळी शौचास जाण्याची सवय लावा. शरीराला सवय लागली की पोट आपोआप साफ होऊ लागते.
कधी डॉक्टरांना भेटावे
जर 3 दिवसांपेक्षा जास्त पोट साफ होत नसेल, शौचातून रक्त येत असेल, वजन अचानक कमी होत असेल किंवा पोटात खूप दुखत असेल तर घरगुती उपायावर अवलंबून राहू नका. डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. बद्धकोष्ठता ही मूळव्याध आणि इतर आजारांचे कारण बनू शकते. पोट साफ असेल तर दिवस हलका वाटतो. गोळ्या घेण्यापेक्षा सवयी बदलणे जास्त महत्त्वाचे आहे.