आरोग्य : सकाळी उठल्यावर पोट साफ न झाल्यामुळे दिवसभर अस्वस्थ वाटते, डोके दुखते आणि काहीच खावेसे वाटत नाही. अनेकांना हा त्रास रोजचाच झाला आहे. पण पोट साफ न होण्यामागे मोठे आजार नसून आपल्या रोजच्या छोट्या चुका असतात.
पोट जड होण्याची 4 मुख्य कारणे कोणती -
पहिले कारण आहे फायबर कमी असणे. आपण रोज भाज्या, फळे कमी खातो आणि मैदा, बिस्किट, पाव, ब्रेड जास्त खातो. त्यामुळे पचन संस्थेला मल पुढे ढकलायला त्रास होतो आणि बद्धकोष्ठता होते.
दुसरे कारण आहे पाणी कमी पिणे. दिवसभरात आपण 2 ते 3 ग्लासच पाणी पितो. पाणी कमी प्यायल्याने मल आतमध्ये सुकतो आणि कडक होतो, मग तो बाहेर पडायला खूप जोर द्यावा लागतो.
तिसरे कारण आहे हालचाल कमी होणे. दिवसभर खुर्चीवर बसून काम, लिफ्टचा वापर, चालणे नाही, व्यायाम नाही. पोटाचे स्नायू हललेच नाहीत तर पचनक्रिया मंदावते.
चौथे कारण आहे सवय मोडणे. अनेकांना शौचाची भावना आली तरी ते कामामुळे रोखून धरतात, रात्री उशिरा झोपतात, दिवसभर टेन्शन घेतात. वयाच्या पन्नाशीनंतर तर पचन संस्था नैसर्गिकरित्या कमजोर होते त्यामुळे हा त्रास वाढतो.
कधी डॉक्टरांना दाखवायचे -
जर हा त्रास 2 ते 3 आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ असेल, शौचातून रक्त येत असेल, पोटात खूप कळ येत असेल किंवा वजन अचानक कमी होत असेल तर घरगुती उपाय करू नका, लगेच डॉक्टर किंवा वैद्यांना दाखवा.
रोज पोट हलके होण्यासाठी काय खावे -
सकाळी उठल्यावर रिकाम्या पोटी 1 ते 2 ग्लास कोमट पाणी पिण्याची सवय लावा. याने आतडे साफ होतात.
दिवसभरात किमान 8 ते 10 ग्लास पाणी प्या.
चपातीसाठी फक्त गव्हाचे पीठ न वापरता त्यात थोडी ज्वारी, बाजरी किंवा नाचणी मिसळा. यामुळे फायबर वाढते.
रोज एक तरी फळ खा. पपई हे पोटासाठी सगळ्यात चांगले फळ आहे. त्याशिवाय पेरू, संत्री, मोसंबी, सालासह सफरचंद खाऊ शकता.
जेवणात रोज एक वाटी हिरवी पालेभाजी असू द्या. पालक, मेथी, दुधी भोपळा, कारले हे पोट साफ करण्यासाठी उत्तम आहेत.
दुपारच्या जेवणात एक वाटी दही किंवा ताक नक्की घ्या. त्यातील चांगले बॅक्टेरिया पचन सुधारतात.
चपाती किंवा भातावर एक चमचा साजूक तूप घ्या. तुपाने आतडे मऊ राहतात आणि मल सहज बाहेर पडतो.
काय खाणे टाळावे - मैद्याचे पदार्थ, बेकरीचे केक, पॅटीस, खूप तळलेले समोसे, वडापाव आणि दिवसातून 3 पेक्षा जास्त वेळा चहा कॉफी पिणे टाळा.
रात्री झोपण्यापूर्वी करायचे सोपे उपाय -
यापैकी रोज फक्त एकच उपाय करा, सगळे एकत्र करू नका.
त्रिफळा चूर्ण हा सगळ्यात सुरक्षित उपाय आहे. अर्धा चमचा त्रिफळा कोमट पाण्यासोबत घ्या.
गरम दूध आणि तूप - एक कप गरम दुधात एक चमचा तूप टाकून प्या.
मनुका पाणी - 5 ते 6 काळ्या मनुका रात्री पाण्यात भिजत घाला आणि सकाळी उठल्यावर त्या मनुका खाऊन ते पाणी प्या.
इसबगोलचा भूसा - एक चमचा इसबगोल एक ग्लास कोमट पाण्यासोबत घ्या. पण यासोबत दिवसभर भरपूर पाणी पिणे गरजेचे आहे.
महत्वाची गोष्ट म्हणजे हे उपाय रोज घेऊ नका. गरज असेल तेव्हाच घ्या नाहीतर पोटाला त्याची सवय लागते.
आणि शेवटचा सगळ्यात सोपा नियम - रोज सकाळी 30 मिनिटे वेगाने चाला आणि रोज एकाच वेळी शौचाला जाण्याची सवय लावा. शरीराला एक टाईम टेबल लागले की पोटाचा त्रास आपोआप कमी होतो.