घरात स्वयंपाक करताना आपण रोज गॅस वापरतो, पण सिलेंडरमधून गॅस गळती होत आहे हे अनेकांना वेळेत कळतच नाही. गळतीकडे दुर्लक्ष केले तर मोठा अपघात होऊ शकतो. त्यामुळे गळतीच्या खुणा वेळेत ओळखणे खूप महत्त्वाचे आहे.
पहिली खूण म्हणजे वास. एलपीजी गॅसला स्वतःचा वास नसतो, पण त्यात एक खास वास मिसळलेला असतो. स्वयंपाकघरात शिरल्यावर कुजलेल्या अंड्यासारखा किंवा वेगळा उग्र वास येत असेल तर समजून जा गॅस गळत आहे.
दुसरी खूण म्हणजे आवाज. रेग्युलेटर जवळ किंवा पाईपच्या जोडाजवळून शी शी असा बारीक आवाज येत असेल तर तिथून गॅस बाहेर पडत आहे. रात्री शांततेत हा आवाज सहज लक्षात येतो.
तिसरी खूण म्हणजे डोकेदुखी आणि डोळे जळजळणे. स्वयंपाकघरात गेल्यावर अचानक डोके जड होणे, मळमळणे, डोळे जळजळणे अशी लक्षणे दिसत असतील तर गॅस गळती हे त्याचे कारण असू शकते. अशावेळी दुर्लक्ष करू नका.
गळती झाली आहे असे वाटल्यावर काय करावे हे माहित असणे जास्त महत्त्वाचे आहे. सगळ्यात आधी घरातील सर्व खिडक्या आणि दरवाजे उघडा, जेणेकरून गॅस बाहेर जाईल. त्यानंतरच रेग्युलेटर बंद करा. घरात लहान मुले किंवा वृद्ध असतील तर त्यांना आधी बाहेर काढा. गॅस एजन्सीला लगेच फोन करून माहिती द्या.
आता काय करू नये हे लक्षात ठेवा. गळती झाली असताना चुकूनही लाईटचा बटन दाबू नका, फॅन चालू करू नका. मोबाईलचा टॉर्चही स्वयंपाकघरात लावू नका. काडेपेटी, लायटर, अगरबत्ती पेटवू नका. गॅस चालू असताना स्वयंपाकघरात मोबाईलवर बोलू नका. एक छोटी ठिणगीही मोठा स्फोट घडवू शकते.
नियमितपणे पाईप तपासा. पाईपला तडे गेले असतील तर लगेच बदला. रेग्युलेटर बसवताना तो व्यवस्थित बसला आहे का हे तपासा. ही छोटी काळजी घेतली तर घर सुरक्षित राहील.