पुणे : महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाने इयत्ता दहावी आणि बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती दिली आहे. 2027 मध्ये होणाऱ्या बोर्ड परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिकेच्या स्वरूपात मोठा बदल करण्यात येणार आहे. हा बदल राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार करण्यात आला असून, विद्यार्थ्यांचा पाठांतरावरचा भर कमी करून त्यांच्या आकलन क्षमतेवर भर देण्यात येणार आहे.
मंडळाकडून मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, यापुढे परीक्षेत वस्तुनिष्ठ आणि उपयोजित प्रश्नांचे प्रमाण वाढवण्यात येणार आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना विषय समजून घेऊन उत्तर लिहावे लागणार आहे.
1. वस्तुनिष्ठ प्रश्नांमध्ये वाढ : दहावी आणि बारावीच्या सर्व विषयांमध्ये बहुपर्यायी प्रश्न, एका वाक्यात उत्तर द्या, आणि गाळलेल्या जागा भरा या प्रकारच्या प्रश्नांचे प्रमाण 20 टक्क्यांवरून 30 टक्क्यांपर्यंत वाढवण्यात येणार आहे.
2. केस स्टडी आणि स्त्रोत आधारित प्रश्न : इतिहास, भूगोल, राज्यशास्त्र आणि विज्ञान या विषयांमध्ये केस स्टडी वर आधारित प्रश्नांचा समावेश केला जाणार आहे. यामध्ये एक परिच्छेद किंवा आकृती देऊन त्यावर आधारित प्रश्न विचारले जातील. या प्रश्नांना 4 ते 5 गुण असतील.
3. दीर्घोत्तरी प्रश्न कमी होणार : ज्या प्रश्नांमध्ये विद्यार्थ्यांना मोठी उत्तरे लिहावी लागतात, त्या दीर्घोत्तरी प्रश्नांचे गुण कमी करण्यात आले आहेत. याऐवजी मध्यम स्वरूपाच्या प्रश्नांवर भर दिला जाणार आहे.
4. अंतर्गत मूल्यमापनाला महत्त्व : आता फक्त लेखी परीक्षेच्या गुणांवर निकाल अवलंबून नसेल. प्रात्यक्षिक, प्रकल्प, असाइनमेंट आणि तोंडी परीक्षेच्या अंतर्गत गुणांना अधिक महत्त्व देण्यात येणार आहे. बारावीसाठी हे प्रमाण 20 गुणांपर्यंत असेल.
1. पूरक परीक्षेच्या नियमात बदल : आता नापास झालेल्या विद्यार्थ्यांना लगेच दोन महिन्यात पूरक परीक्षा देता येणार आहे. त्यासाठी वेगळा अर्ज करावा लागणार नाही.
2. गुणपडताळणी आणि छायाप्रत : उत्तरपत्रिकेची छायाप्रत मिळवण्यासाठी आता ऑनलाईन प्रक्रिया अधिक सोपी करण्यात आली आहे. विद्यार्थ्यांना 5 दिवसांच्या आत छायाप्रत मिळेल.
3. परीक्षा केंद्रावर बदल : परीक्षा केंद्रावर आता इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंवर पूर्ण बंदी असेल. तसेच प्रत्येक केंद्रावर सीसीटीव्ही बंधनकारक करण्यात आला आहे.
बोर्डाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या बदलांमागचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांमधील घोकंपट्टी पद्धत बंद करणे हा आहे. विद्यार्थ्यांनी विषय समजून घ्यावा, त्याचे विश्लेषण करावे आणि त्याचा दैनंदिन जीवनात वापर कसा करता येईल हे त्यांना कळावे, यासाठी हा नवीन पॅटर्न आणला जात आहे.
या नवीन पॅटर्नची अंमलबजावणी 2026-27 या शैक्षणिक वर्षापासून होणार आहे. त्यामुळे सध्या इयत्ता नववी आणि अकरावीत असलेल्या विद्यार्थ्यांना याचा फायदा होणार आहे. लवकरच याबाबतचा सविस्तर आराखडा आणि नमुना प्रश्नपत्रिका बोर्डाच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाहीर करण्यात येणार आहे.
विद्यार्थी आणि पालकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता फक्त http://mahahsscboard.in या अधिकृत वेबसाईटवरील माहितीवरच विश्वास ठेवावा, असे आवाहन मंडळाकडून करण्यात आले आहे.