अध्यात्म : आज 15 ऑक्टोबर 2026, गुरुवार. शारदीय नवरात्रीचा पाचवा दिवस. आजचा दिवस म्हणजे *ललिता पंचमी* किंवा *उपांग ललिता व्रत*. महाराष्ट्रात हा दिवस खूप मोठ्या भक्तिभावाने साजरा केला जातो.
श्री विद्या परंपरेत सांगितले आहे की, नवरात्रीच्या पहिल्या चार दिवसात देवी दुर्गा युद्ध करते आणि पाचव्या दिवशी ती ललिता त्रिपुर सुंदरीच्या रूपात सौंदर्य, ऐश्वर्य आणि ज्ञानाचे रूप धारण करते.
माता ललिता त्रिपुर सुंदरी कोण आहे?
माता ललिताला आदिशक्तीचे सर्वात सुंदर आणि सौम्य रूप मानले जाते. तिचे दुसरे नाव षोडशी. ती श्री चक्राची अधिष्ठात्री देवी आहे. ललिता सहस्रनाम मध्ये तिच्या 1000 नावांचे वर्णन आहे. तिला 'सौंदर्याची देवता' आणि 'इच्छापूर्तीची देवता' म्हटले जाते.
आजचा मुहूर्त:
- तिथी: अश्विन शुक्ल पंचमी
- पंचमी प्रारंभ: आज पहाटे 1:13 वाजता
- पंचमी समाप्ती: उद्या पहाटे 3:25 वाजता
- अभिजित मुहूर्त (मुंबई): दुपारी 12:00 ते 12:47
- हा दिवस विशेषतः विवाहित महिलांसाठी सौभाग्यवर्धक मानला जातो.
पूजा विधी कसा करावा?
1. सकाळी स्नान करून लाल वस्त्र धारण करा.
2. देवीसमोर श्री यंत्र किंवा देवीचा फोटो ठेवा.
3. देवीला 5 लाल फुले - विशेषतः जास्वंद आणि गुलाब अर्पण करा. ललिता देवीला कुंकू अतिशय प्रिय आहे.
4. आजच्या दिवशी *"ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ललितायै नमः"* या मंत्राचा 108 वेळा जप करा.
5. आज उपवास करणाऱ्या महिला दिवसभर मीठ खात नाहीत. संध्याकाळी देवीची आरती करून उपवास सोडतात.
या व्रताचे फळ काय?
ग्रंथात लिहिले आहे की, जे भक्त ललिता पंचमीचे व्रत करतात त्यांना -
- अखंड सौभाग्य प्राप्त होते
- घरात ऐश्वर्य आणि लक्ष्मी स्थिर राहते
- मुलांच्या बुद्धीमध्ये वाढ होते
- पती-पत्नीमधील कलह दूर होतात
महाराष्ट्रातील माहूर, कोल्हापूर, तुळजापूर येथील देवी मंदिरात आज विशेष अभिषेक आणि ललिता सहस्रनाम पठण होणार आहे. आजच्या दिवशी वाचन प्रेरणा दिन देखील आहे. ज्ञानाची देवता सरस्वती आणि ऐश्वर्याची देवता ललिता दोन्हींचा संगम आजच्या दिवशी आहे. त्यामुळे आज मुलांना पुस्तक भेट देणे आणि देवीची पूजा करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.
ललिता पंचमी, पूजा विधी, मुहूर्त आणि मंत्र यासंबंधीची माहिती विविध पंचांग, धार्मिक ग्रंथ आणि इंटरनेटवरील उपलब्ध स्रोतांच्या आधारे दिली आहे. आम्ही याची 100% अचूकतेची हमी देत नाही. कोणताही धार्मिक विधी करण्यापूर्वी आपल्या स्थानिक गुरुजी किंवा जाणकारांचा सल्ला घ्यावा.