जन्माष्टमी 2026 : उद्या 4 सप्टेंबरला देशभरात श्रीकृष्ण जन्माष्टमी साजरी होत आहे. मंदिरात गर्दी असल्याने अनेकजण घरीच बाळकृष्णाची पूजा करतात. अगदी सोप्या पद्धतीने आणि कमी साहित्यात घरी पूजा कशी करावी, याची संपूर्ण माहिती आम्ही देत आहोत.
यंदा जन्माष्टमीचा मुख्य मुहूर्त रात्री 12 वाजून 5 मिनिटांचा आहे, कारण याच वेळी श्रीकृष्णाचा जन्म झाला होता. तुम्ही संध्याकाळी 6.30 ते रात्री 12.30 पर्यंत कधीही पूजा करू शकता. उपवास सोडण्याची वेळ 5 सप्टेंबर सकाळी 8 वाजेनंतर आहे.
बाळकृष्णाची मूर्ती किंवा फोटो, एक पाट, पिवळे वस्त्र, मोरपीस, लोणी-साखर, पंचामृत (दूध, दही, तूप, मध, साखर), तुळशीची पाने, फुले, धूप, दीप, चंदन, अक्षता, पेढे किंवा सुंठवडा.
1. जागेची तयारी : सर्वात आधी देवघर किंवा एका स्वच्छ पाटावर पिवळे वस्त्र अंथरा. त्यावर बाळकृष्णाची मूर्ती ठेवा. मूर्तीला चंदन लावा आणि मोरपीस लावा. आजूबाजूला फुलांनी सजावट करा.
2. अभिषेक करा : एका ताम्हणात मूर्ती ठेवून प्रथम पाण्याने, नंतर पंचामृताने अभिषेक करा. "ओम नमो भगवते वासुदेवाय" मंत्र म्हणत अभिषेक करावा. पुन्हा स्वच्छ पाण्याने मूर्ती धुऊन पुसून पाटावर ठेवा.
3. श्रृंगार आणि नैवेद्य : बाळकृष्णाला नवीन पिवळे वस्त्र, मुकुट घाला. झोपाळा असेल तर त्यात कृष्णाला ठेवा. नैवेद्य म्हणून लोणी-साखर, पेढे, सुंठवडा आणि फळे ठेवा. तुळशीचे पान नैवेद्यात नक्की ठेवा, तुळशीशिवाय कृष्णाची पूजा अपूर्ण मानली जाते.
4. झोपाळा आणि आरती : रात्री 12 वाजता बाळकृष्णाचा जन्म झाला म्हणून घंटा वाजवून त्याला झोपाळ्यात झुलवा. त्यानंतर श्रीकृष्णाची आरती करा. आरतीनंतर 108 वेळा "श्रीकृष्णाय नमः" मंत्राचा जप करा.
5. उपवास आणि प्रसाद : अनेकजण जन्माष्टमीला दिवसभर उपवास करतात. उपवासाला फळे, साबुदाणा खिचडी, वरई चालते. दुसऱ्या दिवशी सकाळी पूजा करून उपवास सोडा. पूजेनंतर लोणी-साखरेचा प्रसाद सर्वांना वाटा.
या चुका टाळा : पूजेत तुळस तोडू नका, आदल्या दिवशीच तोडून ठेवा. कृष्णाला कधीही एकटे तुळशीचे पान वाहू नका, त्यावर चंदन लावूनच वाहा. काळे कपडे घालून पूजा करू नका.