आरोग्य : लहान मुलांमध्ये मोबाईलमुळे डोळे तिरळे होत आहेत, दिवसभर स्क्रीन पाहिल्याने नजर जात आहे का, पालकांसाठी डॉक्टरांनी सांगितलेली 20-20-20 ट्रिक - टॉप न्यूज मराठी

आरोग्य : आज प्रत्येक घरात हीच तक्रार आहे, मूल जेवत नाही तोपर्यंत मोबाईल पाहिजे, रडते आहे तर मोबाईल द्या, अभ्यास करायचा नाही तर मोबाईल. पण गेल्या एक वर्षात डोळ्यांच्या डॉक्टरांकडे एक नवीन आणि घाबरवणारा ट्रेंड दिसत आहे. 3 ते 10 वर्षांच्या मुलांमध्ये तिरळेपणा म्हणजे squint चे प्रमाण खूप वाढले आहे. पुणे, मुंबई, दिल्लीतील मोठ्या हॉस्पिटल्समध्ये अशा केसेस 40 टक्क्यांनी वाढल्या आहेत असे डॉक्टर सांगतात.

मोबाईलमुळे डोळे तिरळे कसे होतात ?

आपले डोळे लांबचे पाहण्यासाठी बनलेले आहेत. जेव्हा मूल 20 ते 30 सेंटीमीटर अंतरावरून तासंतास मोबाईल पाहते तेव्हा डोळ्याच्या आतील स्नायूंवर खूप ताण येतो. डोळ्यांना एकाच ठिकाणी फोकस करावे लागते. याला डॉक्टर acute acquired esotropia म्हणतात. यात डोळे आतल्या बाजूला वळतात.

याची लक्षणे कोणती ?

मूल अधूनमधून एक डोळा बारीक करते, दोन दोन दिसतात असे सांगते, डोके तिरके करून पाहते, डोळे चोळते, जवळून टीव्ही पाहते, अभ्यास करताना डोके खूप खाली घालते. ही सुरुवातीची लक्षणे आहेत. अनेक पालकांना वाटते की मूल मुद्दाम करत आहे, पण हा डोळ्यांवर ताण आल्याचा सिग्नल असतो.

दिवसातून किती वेळ स्क्रीन ठीक आहे ?

इंडियन अकॅडमी ऑफ पेडियाट्रिक्स आणि WHO च्या गाईडलाईननुसार

2 वर्षांपर्यंतच्या मुलांना मोबाईल, टीव्ही अजिबात देऊ नये

2 ते 5 वर्षांच्या मुलांना दिवसातून फक्त 1 तास, आणि तेही पालकांसोबत बसून

5 ते 10 वर्षांच्या मुलांना दिवसातून जास्तीत जास्त 2 तास, पण एका वेळी 30 मिनिटांपेक्षा जास्त नाही

आणि मोबाईल कधीही अंधारात, झोपताना, जेवताना देऊ नये

डोळे वाचवण्यासाठी 20-20-20 ट्रिक काय आहे ?

ही ट्रिक अमेरिकन अकॅडमी ऑफ ऑप्थाल्मोलॉजीने सांगितली आहे आणि ती खूप सोपी आहे.दर 20 मिनिटांनी, 20 फूट म्हणजे 6 मीटर लांब असलेल्या वस्तूकडे, 20 सेकंद पहा. म्हणजे मूल 20 मिनिटे मोबाईल पाहत असेल तर त्याला खिडकीबाहेरच्या झाडाकडे 20 सेकंद पाहायला सांगा. यामुळे डोळ्याच्या स्नायूंना आराम मिळतो.

यासोबत आणखी 3 सवयी लावा

1. 30 सेंटीमीटरचा नियम, मोबाईल डोळ्यांपासून कमीत कमी एक हात लांब असावा

2. लाईटचा नियम, अंधारात कधीही मोबाईल पाहू देऊ नका, खोलीत नेहमी लाईट चालू ठेवा

3. बाहेर खेळणे, दिवसातून किमान 1 ते 2 तास नैसर्गिक सूर्यप्रकाशात खेळणे गरजेचे आहे, सूर्यप्रकाशामुळे डोळ्यांची वाढ चांगली होते

कधी डॉक्टरांना दाखवावे ?

जर मूल सतत डोळे चोळत असेल, एक डोळा बंद करून पाहत असेल, शाळेत बोर्ड दिसत नाही असे सांगत असेल तर लगेच डोळ्यांच्या डॉक्टरांना भेटा. लहान वयात तिरळेपणा लवकर लक्षात आला तर चष्मा आणि काही सोप्या व्यायामाने तो पूर्ण बरा होतो. उशीर झाला तर ऑपरेशन करावे लागू शकते. मोबाईल हा आजच्या काळाची गरज आहे, पण त्याची सवय लावणे हे आपल्या हातात आहे. जेवताना मोबाईल नाही, हा एक नियम घरात लावला तरी मुलांचे डोळे खूप प्रमाणात वाचतील. या माहितीसाठी एकदा तुमच्या फॅमिली डॉक्टर किंवा नेत्ररोग तज्ञांचा सल्ला नक्की घ्या.