आधार कार्ड हे आज प्रत्येक भारतीयासाठी सर्वात महत्त्वाचे ओळखपत्र बनले आहे. शाळा प्रवेश, बँक खाते, सरकारी योजना, पॅन कार्ड लिंक अशा प्रत्येक ठिकाणी आधार लागतो. त्यामुळे आधारवरील नाव चुकले असेल तर मोठी अडचण होते. हीच अडचण लक्षात घेऊन UIDAI ने आधारमध्ये नाव दुरुस्तीची संपूर्ण प्रक्रिया बदलली आहे. 18 सप्टेंबर 2026 रोजी नवीन Standard Operating Procedure म्हणजे SOP जारी करण्यात आली आहे.
यापूर्वी 2021 ची कार्यपद्धती होती, ती आता रद्द करण्यात आली आहे. नवीन नियमानुसार नाव बदलाचे वेगवेगळे प्रकार ठरवले आहेत आणि प्रत्येक प्रकारासाठी वेगळे कागदपत्र लागणार आहे. बनावट नाव बदलून फसवणूक रोखण्यासाठी कागदपत्रांची पडताळणी अधिक कठोर केली आहे.
1. किरकोळ नाव दुरुस्ती
यामध्ये खालील गोष्टी येतात.
- नावातील आडनाव जोडणे किंवा काढणे
- इनिशियल वाढवणे, उदाहरण - T R D Prasad चे Tadi Rama Durga Prasad करणे
- नावाचा क्रम बदलणे, उदाहरण - Divakar Anand चे Anand Divakar करणे
- स्पेलिंगची छोटी चूक, उदाहरण - Ram चे Rama करणे
यासाठी काय लागेल - वैध ओळखीचा पुरावा, म्हणजे Proof of Identity. 18 वर्षाखालील मुलांसाठी नात्याचा पुरावा चालेल.
जर ऑपरेटरने चूक केली असेल तर.
यासाठी काय लागेल - प्रौढ व्यक्तीसाठी Annexure B प्रतिज्ञापत्र आणि ओळख पुरावा. लहान मुलांसाठी पालकांचे Annexure C प्रतिज्ञापत्र.
यासाठी काय लागेल - Annexure D प्रतिज्ञापत्र आणि ओळख पुरावा. सोबत नोंदणीकृत विवाह प्रमाणपत्र असल्यास उत्तम.
जर तुम्हाला संपूर्ण नावच बदलायचे असेल तर.
यासाठी काय लागेल - तीन गोष्टी बंधनकारक आहेत.
- राजपत्रातील अधिसूचना, म्हणजे Gazette Notification
- दोन वर्तमानपत्रातील नाव बदलाची जाहिरात
- ओळखीचा पुरावा
1. आधारमध्ये नाव नेहमी ब्लॉक लेटर्समध्ये लिहिले जाईल.
2. नावापुढे श्री, श्रीमती, डॉ, प्रोफेसर असे शब्द लावता येणार नाहीत.
3. टोपणनाव, उर्फ, alias लिहिता येणार नाही.
4. तुम्ही जो पुरावा द्याल त्यावर जसे नाव आहे तसेच नाव आधारमध्ये येईल.
ऑनलाईन पद्धत
1. myAadhaar पोर्टलवर जा - myaadhaar.uidai.gov.in
2. आधार नंबर आणि OTP ने लॉगिन करा
3. Name Update वर क्लिक करा
4. आवश्यक कागदपत्र अपलोड करा
5. 50 रुपये फी भरा आणि URN नंबर जपून ठेवा
जवळच्या आधार सेवा केंद्रात जा. बायोमेट्रिक पडताळणी करून फॉर्म भरा आणि कागदपत्र जमा करा. केंद्रावर फी 75 रुपये आहे.
साधारणपणे पत्ता आणि मोबाईल अपडेट 7 दिवसात होतो. नाव आणि जन्मतारीख बदलाला 15 ते 30 दिवस लागू शकतात. तुम्ही URN नंबरने स्टेटस चेक करू शकता.
UIDAI ने डॉक्युमेंट अपडेटची मोफत सुविधा 14 जून 2027 पर्यंत वाढवली आहे. ही सुविधा फक्त ऑनलाईन पोर्टलवर ओळख आणि पत्त्याचा पुरावा अपलोड करण्यासाठी आहे. नवीन SOP मुळे आधारमध्ये नाव बदलणे अधिक सुरक्षित झाले आहे, पण कागदपत्रांची अट वाढली आहे. त्यामुळे जर तुम्हाला नाव बदलायचे असेल तर आधी कोणत्या प्रकारात तुमचे काम येते ते पहा आणि त्यानुसारच कागदपत्र तयार ठेवा. कोणत्याही एजंटच्या भूलथापांना बळी पडू नका.