कृषी : दिवाळी झाली, पाडवा झाला, आता शेतकऱ्यांच्या मनात एकच प्रश्न आहे. घरात पडलेले सोयाबीन विकायचे की थांबायचे. कापूस विकायचा की थांबायचा. दिवाळी आधी भाव कमी होता, आता भाव वाढेल का. अनेक शेतकऱ्यांनी दिवाळीच्या खर्चासाठी थोडा माल विकला आहे, पण मोठा माल अजून घरातच आहे. आजची खरी स्थिती काय आहे, पुढील 15 दिवसात भाव कसा राहील, हे सविस्तर समजून घ्या.
आज सोयाबीनचा बाजारभाव किती आहे
9 नोव्हेंबर रोजी दिवाळीच्या काळात बाजार समित्यांमध्ये आवक खूप कमी होती. एकूण फक्त 853 क्विंटल सोयाबीनची आवक झाली. उमरखेड बाजार समितीत सर्वात जास्त 610 क्विंटल आवक झाली. तिथे पिवळ्या सोयाबीनला 6,600 ते 6,800 रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळाला. सर्वसाधारण दर 6,700 रुपये होता. सिल्लोड बाजार समितीत सोयाबीनला सर्वात जास्त भाव मिळाला. तिथे 6,700 ते 7,000 रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळाला. सर्वसाधारण दर 6,900 रुपये होता. अहिल्यानगर मध्ये 6,000 ते 6,800 रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळाला. सर्वसाधारण दर 6,400 रुपये होता. धुळे येथे हायब्रीड सोयाबीनला 4,800 ते 6,790 रुपये भाव मिळाला. सर्वसाधारण दर 5,400 रुपये होता. म्हणजे चांगल्या प्रतीच्या सोयाबीनला 6,700 ते 7,000 रुपयांच्या दरम्यान भाव मिळत आहे. ओल्या आणि हलक्या मालाला 5,000 च्या आसपास भाव मिळत आहे.
आज कापसाचा बाजारभाव किती आहे
कापसाची स्थिती थोडी वेगळी आहे. गेल्या आठवड्यात कापसाचा भाव 9,200 रुपयांवरून 8,600 रुपयांवर घसरला होता. एका आठवड्यात 600 रुपयांची घसरण झाली. 9 नोव्हेंबर रोजी पारशिवनी बाजारात कापसाला 8,700 ते 8,800 रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळाला. सर्वसाधारण दर 8,750 रुपये होता. 8 नोव्हेंबर रोजी भद्रावती बाजारात 8,800 रुपये भाव मिळाला. वरोरा येथे 8,701 ते 8,901 रुपये भाव मिळाला. 7 नोव्हेंबर रोजी अकोला बाजारात कापसाला 9,032 ते 9,226 रुपये भाव मिळाला. सर्वसाधारण दर 9,150 रुपये होता. समुद्रपूर बाजारात 8,800 ते 9,070 रुपये भाव मिळाला. म्हणजे कापसाला सध्या 8,700 ते 9,200 रुपयांच्या दरम्यान भाव मिळत आहे. चांगल्या प्रतीच्या कापसाला 9,200 पर्यंत भाव मिळत आहे.
सोयाबीनचा भाव वाढणार की पडणार
सोयाबीनचा भाव पुढील 15 दिवसात एकदम वाढण्याची शक्यता कमी आहे. याची 3 कारणे आहेत. पहिले कारण, बाजारात अजूनही आवक वाढणार आहे. अनेक शेतकऱ्यांचा माल अजून घरात आहे. दिवाळीनंतर ते माल विकायला काढतील. आवक वाढली की भावावर दबाव येतो. दुसरे कारण, सोयाबीन तेल आणि सोयाबीन पेंड याची मागणी सध्या स्थिर आहे. तिसरे कारण, सरकारकडून सोयाबीन खरेदी अजून पूर्ण ताकदीने सुरू झालेली नाही. पण एक चांगली गोष्ट आहे. पामतेलाचे भाव वाढले आहेत. त्यामुळे सोयाबीन तेलाला मागणी वाढू शकते. त्यामुळे भाव 6,500 च्या खाली जाण्याची शक्यता कमी आहे. 6,700 ते 7,200 च्या दरम्यान भाव राहू शकतो.
कापसाचा भाव वाढणार की पडणार
कापसाच्या बाबतीत सध्या शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. केंद्र सरकारने कापसाच्या शुल्कमुक्त आयातीला 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत मुदतवाढ दिली आहे. म्हणजे बाहेरच्या देशातून स्वस्त कापूस भारतात येत राहणार. त्यामुळे देशातील कापसाच्या भावावर दबाव आहे. जिनिंग फॅक्टरीचे मालक सांगतात की पुढील काही दिवसात भाव अजून 500 ते 1,000 रुपयांनी घसरू शकतो. पण दुसरीकडे यंदा कापसाचे उत्पादन कमी झाले आहे. पावसाच्या खंडामुळे अनेक ठिकाणी उत्पादन घटले आहे. त्यामुळे आवक कमी राहिली तर भाव सावरण्याची शक्यता आहे. कापसाचा हमीभाव मध्यम धाग्यासाठी 8,267 रुपये आणि लांब धाग्यासाठी 8,567 रुपये आहे. सध्या बाजारभाव हमीभावाच्या थोडा वर आहे. त्यामुळे भाव 8,500 च्या खाली गेला तर घाबरू नका, हमीभावावर विकण्याचा पर्याय आहे.
शेतकऱ्यांनी काय करावे, विकावे की थांबावे
जर तुम्हाला पैशाची तातडीची गरज असेल, रब्बीची पेरणी करायची असेल, खत बियाणे घ्यायचे असेल, तर 30 ते 40 टक्के माल विकून टाका. सगळा माल एकाच वेळी विकू नका. उरलेला माल चांगला वाळवून साठवून ठेवा. सोयाबीनमध्ये मॉइश्चर 12 टक्क्यापेक्षा कमी असले पाहिजे. ओला माल साठवला तर बुरशी लागते आणि भाव कमी मिळतो. कापूस कोरड्या जागी ठेवा. प्लास्टिकच्या पिशवीत कापूस ठेवू नका. कापसात पाणी गेले तर वजन वाढते पण भाव कमी मिळतो. दर 2 दिवसांनी बाजारभाव तपासा. तुमच्या जवळच्या 2 ते 3 बाजार समित्यांचे भाव बघा. जिथे भाव जास्त आहे, तिथे माल न्या.
माल साठवताना काय काळजी घ्यावी
सोयाबीन साठवताना गोदाम स्वच्छ ठेवा. उंदीर, किड्यांपासून संरक्षण करा. कापूस साठवताना आगीपासून लांब ठेवा. कापसाजवळ बिडी, सिगारेट पिऊ नका. मालाला विमा आहे का, हे तपासा. सरकारच्या गोदाम योजनेचा फायदा घ्या.
शेवटी एकच सांगतो, घाईने माल विकू नका. पण भाव वाढेल या आशेवर 3 महिने माल घरात पण ठेवू नका. टप्प्या टप्प्याने माल विका. तुमच्या गावात सोयाबीनला आणि कापसाला आज किती भाव मिळाला, कमेंटमध्ये नक्की सांगा. ही माहिती इतर शेतकऱ्यांना नक्की पाठवा.
माहिती केवळ सामान्य शेती आणि बाजार माहितीसाठी दिली आहे. बाजारभाव दररोज आणि बाजार समितीनुसार बदलतात. वरील भाव 9 नोव्हेंबर रोजीच्या बाजार समित्यांच्या आकडेवारीवर आधारित आहेत. माल विकण्याआधी तुमच्या जवळच्या बाजार समितीत ताजा भाव नक्की तपासा.